Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/6089 K.2013/7117

Taraflar arasında görülen vasiyetnamenin iptali-tenkisi davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi Hatice Arıkan tarafından Kadıköy 3. Noterliğinde düzenlenen 27.09.1991 gün ve 47756 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki vasiyetnamenin ehliyetsizlik ve şekil koşulları nedeniyle iptalini talep ve etmiştir.

Mahkemece; davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Maddi hukukun bir hakkın birden fazla kişi tarafından kullanılmasını veya birden fazla kişiye karşı kullanılmasını (dava edilmesini) zorunlu kılmış olduğu hallerde, bu hak dava konusu yapıldığı zaman o hakla ilgili birden fazla kişi mecburi (zorunlu) dava arkadaşı durumundadır. Yani, birden fazla kişi o hak için dava açaçaklarsa davanın hepsi tarafından birlikte açılması o haktan dolayı kendilerine karşı dava açılacaksa davanın hepsine karşı birlikte açılması zorunludur. Birinci halde davacılar arasında, ikinci halde davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı söz konusu olur. Mecburi dava arkadaşlığında gerek maddi bakımdan, gerek şekli bakımdan müddeabih tektir. Dava tektir ayrılamaz. Usuli işlemlerde birlikte hareket edilir.

Davalılardan Hülya Şahin Özkök mecburi dava arkadaşıdır. TMK.nun 640.maddesinin 1.fıkrasına göre; birden çok mirasçı bulunması halinde mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki tüm haklar ve borçları kapsayan miras ortaklığı meydana gelir. Miras ortaklığında mirasçılar arasında el birliği milkiyet ilkesi hakimdir. Bu ilke gereğince mirasçılar sözleşme ve kanundan doğan yönetim ve temsil hakkı saklı kalmak kaydıyla terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.

Kural olarak her davada duruşma yapılması ve tarafların bu duruşmaya usulüne uygun bir biçimde çağrılmaları HUMK. nun 73. maddesinin emredici hükmü gereğidir. Duruşma yapılmadan karar verilebilecek istisnai haller kanunla belirlenir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.05.2003 tarih ve 2003/6–391 E. 2003/359 K. sayılı kararında da kabul edildiği gibi taraflar duruşmaya çağırılmadan, diğer bir anlatımla taraf teşkili sağlanmadan hüküm verilememesi, Anayasanın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan T.C.Anayasasının 36.maddesi ile HUMK. nun 73. maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, mahkemenin, tarafların iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesinin mümkün bulunmadığını hüküm altına almış olup, aksı halde savunma hakkının kısıtlanmış sayılacağı kabul edilmelidir.

Somut olayda, dosya içinde mevcut Ankara 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/544 E. - 2010/507 K.sayılı ve Kadıköy 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/4 E. - 2010/370 K. Sayılı mirasçılık belgesinden ... ve Hikmet'ten olma 1966 doğumlu Hülya Şahin (Özkök)'ün de davaya dahil edilmesi gerekir.

Taraf teşkili sağlanmadan davanın esasına girilerek davanın reddi şeklinde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.