Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/8420 K.2013/10187

Davacılar ... ve 45 dava arkadaşı ile davalı ... aralarındaki ecrimisil davasına dair .... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 14/02/2012 günlü ve 2011/561 E.- 2012/73 K. sayılı hükmün Onanması hakkında dairece verilen 06.03.2013 günlü ve 2013/100 E.- 2013/3730 K. sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, .... İlçesi .... Köyü 171 parselin davalı tarafından mayın döşenmek suretiyle haksız olarak işgal edildiği ileri sürülerek el atmanın önlenmesi ile birlikte geçmiş beş yıl için 800.000,00 TL ecrimisilin tahsili istenilmiştir. Davalı, ... davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 221 sayılı yasada belirtilen iki yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle davanın reddine ilişkin hükmün davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 5.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 22/06/2011 Tarih, 2011/5079 E- 2011/11217 K sayılı ilamı ile "...

Her ne kadar taşınmaza 1955 ve önceki yıllarda el atıldığından bahisle 221 sayılı yasada yazılı 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle dava reddolunmuş ise de; dosyadaki delil ve belgeler dikkate alındığında davacının taşınmazın mülkiyetini 1973 yılında yapılan kadastro tespitiyle kazandığı bu nedenle dava açma hakkını bu tarihte elde ettiği anlaşıldığından 221 sayılı yasayı uygulama olanağı yoktur" gerekçesi ile bozulmuş olup mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda el atmanın önlenmesi ve kal isteminin reddine;

davacıların hisse sahibi olduğu taşınmaza davalı idare tarafından mayın döşenmek suretiyle kamulaştırmasız el atıldığı anlaşılmakla davacıların hissesine düşen toplam 232.938,51 TL ecrimisil tazminatının davalı idareden dava tarihi olan 10/08/2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte payları oranında tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

Hükmün, davalı kurum vekili tarafından temyizi üzerine dairemizin 06.03.2013 tarih ve 2013/100-3730 sayılı ilamı ile onanması cihetine gidilmiş, bu kere davalı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Dava, haksız işgal nedeniyle ecrimisil isteminden ibarettir.

Herkes, meşru vasıta ve yollardan yararlanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia, savunma ve adil yargılanma hakkına sahiptir (AY 'nın 36.mad.).

Dava takip yetkisi ise, talep sonucu hakkında hüküm alabilme yetkisidir. Davayı takip yetkisi dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilir ve mahkemece de nazara alınır. Kural olarak, taraf ehliyeti ve dava ehliyeti bulunan kişinin davayı takip yetkisi de vardır. Ancak, bazı hallerde gerçek veya tüzel kişilerin taraf ehliyeti ve dava ehliyeti olsa da davayı takip yetkisi olmayabilir.

Bir subjektif hakkı, dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka dair bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine aittir. Bir davada, davacı ya da davalı sıfatına sahip olunup olunmadığı hususu gerçekte davaya konu hakkın özüne dair bir maddi hukuk sorunudur. Sıfatın usul hukuku bakımından önemi ise, mahkemenin o davaya konu hakkında inceleme yapıp, karar verebilmesine etkisi noktasındadır.

Somut olayda, ... Köyü 141 parsel maliklerinin tamamı davacı konumunda değildir. Davacı olarak gösterilenlerden bir kısmının ise tapu kaydında isimleri bulunmamaktadır. Bu durumda mahkeme kararında davacı olarak gösterilen kişilerin aktif husumet ehliyeti ile dava hakkı bulunup bulunmadığı denetlenememektedir.

O halde mahkemece, dava tarihi itibariyle sağ olan tapu malikleri ile davadan önce ölmüş olanların saptanması, ölenlere ait veraset belgeleri getirtilerek taraf ve dava ehliyetinin tereddütsüz bir şekilde sağlanması ve daha sonra esas hakkında hüküm kurulması gerekmektedir. Eksik inceleme ile tapu kayıt malikleri arasında adı geçmeyen davacılar lehine hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu nedenle davalının karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının açıklanan yönlerden bozulması gerekmiştir.