Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/12515 K.2015/590

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davada, davacı Fatma lehine boşanma davası sırasında hükmedilen 175 TL tedbir nafakasının 400 TL'ye yükseltilmesine, boşanma davasının kesinleşmesinden sonra yoksulluk nafakası olarak devamına, reşid ancak zihinsel engelli H...B.. için hükmedilen 150 TL yardım nafakasının 400 TL'ye yükseltilmesine, reşid ancak kısıtlı Erol için hükmedilen 150 TL yardım nafakasının ise 400 TL'ye yükseltilmesine karar verilmesi, dava ve talep edilmiştir.

Birleşen dava da ise, davacı A.. Ö.., asıl dosya davacısı Fatma ve oğlu H.. B.. için ödediği nafakaların kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; asıl davanın kısmen kabulü ile E.. Ö.. lehine hükmedilen yardım nafakasının Antalya 5.Aile Mahkemesi'nin 2011/1227 Esas sayılı dosyası ile kaldırıldığı gerekçesiyle E.. Ö.. hakkında açılan nafaka artırım davasının reddine, davacı F.. Ö..için aylık 175 TL olan tedbir nafakanın dava tarihinden itibaren 225 TL'ye yükseltilmesine, tedbir nafakasının boşanma davasının kesinleşme tarihi olan 05.07.2012 tarihinden itibaren yoksulluk nafakası olarak devamına, H.. Ö.. lehine hükmedilen 150 TL yoksulluk nafakasının ise 200 TL'ye yükseltilmesine;

Birleşen davanın ise, kısmen kabulü ile F.. Ö.. ve H.. Ö.. aleyhine açılan nafakanın kaldırılması davasının reddine, E.. Ö..'in nafakasının ise kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, davacı birleşen dosya davalısı, davasını açarken adli yardım talebinde bulunmuş, mahkemece talep yerinde görülüp, adli yardım talebi kabul edilmek suretiyle yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; yargılama harç ve giderleri, kural olarak davada haksız çıkan eş deyişle aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir. (HMK'nun 326/1.maddesi) Mahkeme, davada haksız çıkan tarafı kendiliğinden yargılama harç ve giderlerini ödemeye mahkum eder; bunun için haklı çıkan tarafın bir talepte bulunmuş olmasına gerek yoktur. (6100 sayılı HMK'nun 332/1.maddesi).

Öte yandan; adli yardım 6100 Sayılı Yasanın 334 ile 340.maddelerinde (1086 sayılı HUMK.nun 465 ila 472 maddelerinde) düzenlenmiş olup, taraflardan birinin davanın gerektirdiği harç ve masrafları karşılayacak maddi gücünün bulunmaması durumunda, bu mali yükümlülüklerden geçici olarak muaf tutulmasıdır.

Adli yardımdan yararlanan taraf davayı kazanırsa, diğer taraf adli yardım nedeniyle alınmamış olan bütün yargılama giderlerine de mahkum edilir; adli yardımdan yararlanan tarafa vekil de tayin edilmiş ise (HMK'nun 335/1-ç), karşı taraf vekalet ücretine de mahkum edilir.

Adli yardımdan yararlanan taraf davayı kaybederse (haksız çıkarsa), gerek diğer tarafın ödemiş olduğu, gerekse kendisinden adli yardım nedeniyle alınmamış olan bütün yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir; mahkeme uygun görürse, yargılama giderlerinin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler halinde ödenmesine karar verebilir. (HMK'nun 339/1.maddesi) .

Ne var ki; eldeki davada adli yardım talebi kabul edilen davacının açtığı dava kısmen kabul edildiğine göre davada ki haklılık oranına göre harcın hesaplanarak, tahsiline karar verilmesi gerekirken, davanın adli yardım ile açılması nedeniyle harç alınmadığından, harç konusunda, hüküm kurulmasına yer olmadığına dair hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Bundan ayrı olarak, nafaka davalarında; davanın görüldüğü mahkemeye göre belirlenmiş bulunan ücretten (maktu vekâlet ücreti) düşük olmamak üzere, hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden nisbi vekâlet ücretine hükmolunur, reddedilen kısım için ise vekâlet ücretine hükmolunmaz. (AAÜT. md 9)

Bu bağlamda mahkemece, davada kendisini vekil ile temsil ettiren davacı birleşen dosya davalısı lehine 2014 yılı AAÜT gereğince 1.500 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu 144 TL vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir.