Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/14193 K.2015/2069

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-birleşen dosyada davalı .......... İnş.San.Tic.A.Ş vekili ve davalı-birleşen dosyada davacı ..............İnş.San.Tic.A.Ş İflas idaresi memurluğu vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davacı şirket ile dava dışı ..........

İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.arasında imzalanan 01.03.2006 tarihli Suudi Arabistan .... şehri ...........Kanalisazyon Şebekesi Projesi ve İnşaat Yapım Hizmeti verilmesine ilişkin müşterek iş ortaklığı sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmenin 31.12.2007 tarihinde karşılıklı olarak fesh edildiğini, söz konusu sözleşme ve fesihnamenin tarafları arasında imzalanan 01.11.2006 tarihli ''...............Ortak Girişim İş Yürütme Kararları Tutanak No:.....' e göre, avans ve öz sermayenin adı geçen işte zamanında kullanılmaması halinde ...........İnşaat ve Ş..

Y..'ın sözleşme tutarının %10'u kadar peşin nakit para cezasını gerekçe göstermeksizin ....... İnşaata ödemeyi kabul ve taahhüt eder, şeklinde taahhütte bulunduklarını, taraflar arasındaki ana iş veren ........... şirketinden alınan ve doğrudan .......... İnşaat hesabına aktarılan %5 iş avansının zamanında iş ortaklığına aktarılmadığı, .........

İnşaatın bu avansı ve öz sermayeyi Türkiye'deki işlerinin finansmanında kullandığını, davalıların ise avans ve öz sermayenin adı geçen işte zamanında kullanılmaması halinde sözleşme tutarının %10'u kadar

nakit para cezasını davacıya ödemeyi kabul ve taahhüt ettiklerini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik sözleşme tutarı 12.652.500 Suudi Arabistan Riyalinden 50.000 Suudi Arabistan Riyalinin ihtar tarihinden itibaren fiili ödeme günündeki kura göre kamu bankalarının bu para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte Türk parası olarak ödenmesi talep ve dava etmiştir.

Birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/20 E-2011/24 K. sayılı dosyasında davacı ..........İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.-İflas İdaresi Memurluğu vekili dilekçesinde; dava dışı ..........İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş ile davalı .......... İnşaat San. ve Tic.

A.Ş. arasında 01.03.2006 tarihli müşterek iş ortaklığı sözleşmesi yapıldığını, imzalanan sözleşmeye göre gerçekleştirilecek işe ilişkin teminat mektubunun, ortaklar arasındaki 01.11.2006 tarihli Ortak Girişim İş Yürütme Kararları Tutanak No:.... isimli sözleşmenin 8. maddesi gereği ortaklık adına hareketle .......... İnşaat San ve Tic. A.Ş. tarafndan verildiğini, davacı .............İnş. Tic.ve San.

A.Ş.'nin teminat mektubu için oluşturulan krediye kefil olduğunu, davalı .......... İnşaat San. ve. Tic.A.Ş.'nin ortaklık sözleşmesi uyarınca %50 teminata katılması gerektiğini, bunu sağlayamadığından teminatın paraya çevrilmesi durumunda, zararların karşılığı olarak alacaklısı ...........

İnşaat San. ve Tic.A.Ş.olan 1.172.500 USD bedelli teminat senedi verdiğini, işin yürütülmesinin davalıya bırakıldığı, ancak davalıdan kaynaklanan aksaklıklar ve eksiklikler nedeni ile sözleşmenin asıl iş veren olan ........ tarafından feshedildiği,

davacının, kefil olduğu teminat mektubunun paraya çevrildiğini, ............. şirketin kasasından 536.800 TL nakit ödeme yapıldığını, daha sonra teminatın krediye çevrilerek 7.07.831,38 TL olarak tahsile başlandığını, aynı iş ile ilgili davalı şirket lehine davacı ........... şirket adına kayıtlı taşınmazlar üzerine konulan ipoteklerin borçların ödenmemesi nedeniyle satıldığını ve kredi borcunun ödenmesinde kullanıldığını, bu nedenle davacının davalıdan 868.000 TL alacağının bulunduğunu, bu olaylar nedeniyle parasal yönden büyük sarsıntıya ve itibar kaybına uğrayan davacı ..........

İnşaat A.Ş. ve dava dışı ........... İnş. San Tic. A.Ş.'nin Ankara 7 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/261 E. 2008/451 K. sayılı dosyasından verilen 27.11.2008 tarihli karar ile iflasına karar verildiğini, iflas işlemlerinin Ankara İflas Müdürlüğünün 2008/24 numaralı dosyası ile yürütüldüğünü ileri sürerek, müvekkilinin zararından şimdilik 10.000 TL nin temerrüt tarihlerinden başlayacak faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ş.. Y.., usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davacının dava dışı ...... İnşaat San. Tic. A.Ş.ile gerçekleştirdiği ve sonrasında karşılıklı olarak fesih olunan sözleşmeye dayalı olarak davalı ........ .......... İnşaat San. A.Ş.'den ve kişisel garantörlüğü bulunmadığı anlaşılan davalı Ş.. Y..'dan bir alacağının bulunmadığı, birleşen davada ise yine fesih sözleşmesi gereği bütün riskin dava dışı .......... İnşaat San.ve Tic.A.Ş. tarafından üstlenilmesi nedeniyle davacı.......... İnşaatın davalı ........... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.den bir alacağı bulunmadığı gerekçesi ile her iki davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı-birleşen dosyada davalı ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.vekili ile davalı-birleşen dosyada davalı .......... İnşaat San. ve Tic. Aş-İflas İdaresi Memurlugu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, davacı ............ İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile dava dışı .......... İnş.San. ve Tic. A.Ş. arasında 01.03.2006 tarihli iş ortaklığı sözleşmesi düzenlendiği, ortaklığın karşılıklı olarak 31.12.2007 tarihinde feshedildiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.

Davacı ............ İnşaat ile dava dışı ............. İnşaat arasında Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/67 Esas sayılı dosyasında, tarafar arasındaki iş ortaklığı sözleşmesinden kaynaklanan karşılıklı alacak davası mevcut olup, anılan dosya halen derdest durumdadır. Söz konusu davada, uyuşmazlığın çözümünde, ortaklar arasındaki sözleşme, fesihname ile yukarıda anılan ''............. Ortak Girişim İş Yürütme Kararları Tutanak No:.......'' ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 620 vd.(818 sayılı BK 520 vd.) maddeleri uyarınca adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi hükümlerinin uygulanacak olması nedeniyle, o davada verilecek hüküm, eldeki davanın sonucunu etkileyecek mahiyettedir.

Davalardan biri hakkında verilecek kararın, diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde iki dava arasında bağlantı varsayılır ve biri diğeri için bekletici mesele yapılır.

Bu açıklamalar ışığında; Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davacı ile dava dışı ortağı .......... İnşaat arasındaki alacak davası ile temyize konu iş bu davanın temelini oluşturan vakıaların aynı olduğu, diğer bir anlatımla davalar arasında bağlantı bulunduğu anlaşıldığından, mahkemece; Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/67 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak orada verilip kesinleşecek olan karar doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davacı ........... İnşaat ile dava dışı ortağı Yuva İnşaat arasındaki dava sonucu beklenilmeksizin, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiş ise de;

Öte yandan davacı vekili, davalı .............. İnş.San.AŞ'nin iflasına karar verildiğini bildirmiş, bu nedenle mahkemece; ikinci alacaklılar toplantısının yapılmasının beklenmesine, davanın ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına ertelenmesine ve iflas masası müdürlüğüne duruşma davetiyesi tebliğine karar verilmiştir. Davacı alacağının sıra cetveline 4. sıraya ihtilaflı alacak olarak kayıt edildiği davacı vekilinin beyanı ve dosya içeriği ile anlaşılmaktadır.

Müflisin davalı olduğu davalarda; iflas idaresi alacakları tahkik ederken müflise karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar vermez. Sadece bu alacağı davalı (çekişmeli) alacak olarak sıra cetveline geçirir. Bu alacağın, dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki kararı, ikinci alacaklılar toplantısı verir.

İkinci alacaklılar toplantısı davaya devam edilmesine karar verirse, iflas idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra (müflis yerine) davayı takip eder veya tayin edeceği bir avukat vasıtasıyla davayı takip ettirir. Bir hukuk davasının kayıt kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekir.

İİK 194. madde hükmünde sayılan istisnalardan olmayan bir davaya bakan mahkemece asıl dava konusu alacağın, ikinci alacaklılar toplantısında iflas masasına kaydedilip, alacağın masaca kesin olarak kabul edilip edilmediğinin, araştırılması ve şayet kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmesi;

masaya kayıt edilmesi istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve kayıt kabul davası ayrıca açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilmesi gerekirken, bu yönün gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı olup doğru görülmemiştir.