Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/14251 K.2015/328

Taraflar arasında görülen yardım nafakası davasının yapılan yargılaması sonunda yerel mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesi ile davacının MS hastası olduğunu, eğitimine ara verdiğini, tedavi masraflarının yüksek olduğunu, özel sağlık sigortası yaptırdığını, davalı babanın ise maddi durumunun iyi olduğunu, Bodrum'daki işyerinden yıllık 120.000.00 TL kira geliri elde ettiğini, hobi olarak poligonda atıcılık yaptığını, bunun için harcamalar yaptığını belirterek aylık 2.500.00 TL yardım nafakası talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece aylık 1.000.00 TL yardım nafakası takdir edilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

TMK.'nun 328/1.maddesinde; "çocuk ergin olduğu halde eğitime devam ediyorsa, ana ve babasının durum ve koşullarına göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler",

TMK.'nun 364/1.maddesinde; "herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve alt soyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür".

TMK.'nun 365/2 maddesinde; "dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir" düzenlemeleri yer almaktadır.

Hukuk Genel Kurulunun 07.06.1998 tarih, 1998/656 E; 688 K.sayılı ilamında da; "...yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edilmesi gerektiği..." vurgulanmıştır.

Yardım nafakası, aile bireylerini yoksulluk ve düşkünlükten kurtarmaya ilişkin bir nevi sosyal yardımlaşma olup, ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı bir ödevdir. Yardım nafakası isteyenin kusuru ile yardıma muhtaç duruma düşmüş olması, yükümlüyü borcundan kurtarmamaktadır. Aile bağlarının herhangi bir nedenle zayıflamış olması da yükümlülüğü ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir. Bu nedenlerle kanun koyucu, yardım nafakasını kişinin ve toplumun vicdanına bırakmamış, kanuni bir ödev olarak düzenlemiştir.

Okumakta olan kişi kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise ana babasından öğrenimini tamamlayıncaya kadar yardım nafakası isteyebilir. Ne var ki; bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın; davacının geçinmesi için gerekli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olacak şekilde TMK.'nun 4.maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Somut olayda; davalı babanın çalışmadığı, kira geliri ile geçindiği, 2 çocuklu, eşinden ayrı olduğu, Bornova 'da dairesi, Bodrum'da işyeri olduğu, davacının ise öğrenci olduğu, çalışmadığı, ev hanımı olan annesi ve öğrenci olan kardeşi ile babasının evinde kaldığı, MS hastası olduğu anlaşılmaktadır.

HMK.nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınması gerekir. Ancak, bilirkişi seçimi yapılırken düşüncesine başvurulacak kişi veya kişilerin özel ve teknik bilgilerinin yeterli olup olmadığı üzerinde durulması gerekir.

Aynı ilkeler, HUMK.nun 275. ve devamı maddelerinde de düzenlenmiştir.

Somut olayda; MS hastası olan ve tedavisi süren davacının tedavi ve ilaç giderlerinin ortalama bedelinin miktarı ve bu giderlerin davacının SGK ya da özel sağlık sigortasından karşılanan bölümünün olup olmadığı varsa miktarının ne kadar olduğu önemlidir.Ancak bu da hakimin hukuki bilgisi ile aydınlatabileceği bir konu değildir.

Mahkemenin bu konunun uzmanlarından (uzman hekim, eczacı) oluşacak bir bilirkişi kuruluna, tedavi giderinin ortalama bedeli, bunun ne kadarının sağlık sigortasından karşılanacağı, ne kadar masrafa davacının katlanması gerekeceği konularında, bilimsel verilere uygun, denetlenebilir nitelikte bilirkişi raporu hazırlatması gerekmektedir.

O halde mahkemece yapılacak iş; tarafların ekonomik sosyal durumları, nafakanın niteliği, davalının gelir durumu, davacının giderleri ve alınacak bilirkişi raporu da değerlendirilerek ve hakkaniyet ilkesi ( TMK 4. maddesi )de gözetilerek uygun bir yardım nafakası takdir etmekten ibarettir.

Mahkemece anılan ilkeler gözardı edilerek eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile özel ve teknik bilgi gerektiren konu aydınlatılmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.