Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/16751 K.2015/11845

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesi ile; müvekkilinin, davalı kuruma 2011 yılı tüketim bedeli ve kaçak kullanım bedeli olarak 20.02.2012 tarihi itibariyle 35.034,13 TL borçlu gözüktüğünü, Tedaş kayıtlarında görünen 7.517,60 TL kaçak ek tahakkuku ile kullandıkları elektrik bedeline itirazlarının olmadığını, bu nedenle davanın kabulü ile, kaçak tutanak tahakkukları ve ferilerinden (faiz v.s) dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; yapılan tahakkukun usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Yerel mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın kabulü ile,davacının kullanım dışı kaçak elektrik ve ek tahakkuku faturalarından dolayı 35.034,00 tl borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş; sözkonusu hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava hukuki niteliği itibari ile; davacının davalı kuruma tahakkuk ettirilen faturalar nispetinde borçlu olmadığının tespiti istemidir.

Dava konusu abonelik nedeniyle kaçak elektrik kullanılıp, kullanılmadığının tespiti açısından mahallinde keşif yapılmış. Keşif neticesinde Mühendis Bilirkişi S... İ...'dan alınan 31.08.2012 tarihli raporda. Hazine Müsteşarlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün 01.12.2011 tarihli elektrik sayaçları kurşun mühür teknik komisyonu raporunda.

"Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ölçü Müdürlüğü adına Genel Müdürlüğünce üretimi yapılan ayar damgalarıyla yapılmadığı tespit edilmiş" olduğundan abonede kaçak kullanım olabileceği, abonede kaçak tüketim miktarının 57598,56 Kwh tüketim bedelinin KDV dahil 8.659,45 TL, ek tüketim miktarının 35.199,32 TL olarak hesaplandığı mütaala edilmiş; sözkonusu aynı bilirkişiye tevdii edilerek davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını karşılayacak ek rapor sunması istenilmiş, bilirkişinin vermiş olduğu 15.11.2012 tarihli ek raporda; ödenmesi gereken KDV dahil toplam bedelin 18.281,04 TL olduğu bildirilmiştir.

Temyiz istemine konu iş bu yargılama dosyası yerel mahkemece toplanan delillerle birlikte Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, dosyada alınan önceki bilirkişi raporları değerlendirilmek amacıyla konusunda uzman Elektrik Mühendisi H... D...'ye tevdii edilmiş, bilirkişiden alınan 06.05.2013 tarihli raporda; davacı H...

Ş... in tarımsal sulama abonesi olduğu, .... marka ... seri nolu aktif sayaçla kaçak elektrik kullanmış olduğu, mahkemece yapılacak yargılamada davacının kaçak elektrik kullanmış olduğuna karar verilmesi halinde Enerji Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine göre davacının ödemesi gereken kaçak elektrik tüketim tahakkukunun toplam 28.098,83 TL olarak hesaplandığı, davacının, davalıya ödemesi gereken kaçak elektrik tüketim bedelinin 28.098,83 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Dosyada alınan önceki bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla mahkemece dosya Elektrik Mühendisi, Muhasebeci ve Ziraat Mühendisinden oluşan bilirkişi kuruluna tevdii edilmiş, bilirkişilerden alınan 01.04.2014 tarihli raporda; davacının, yönetmeliğin 13. maddesinin (a) bendine göre fiili olarak kaçak elektrik kullanmış ise, yapılan mukayeselerde tutanak sonrası 2012 yılı sulama döneminde sayaç kaydettiği elektrik enerjisinin belirgin bir şekilde yükselmesi gerekirken, böyle bir durum olmadığı aksine tüketimin azaldığının görüldüğü,

teknik olarak fiili olarak kaçak kullanımı halinde M...firmasının Elektronik Sayaç Bilgi Formundaki bilgilerle, T.C.

Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün 01.12.2011 tarihli raporunda belirtildiği şekliyle, sayacın gerçek orjinal mührü yerine başka bir sahte mühür kullanılma durumları, yukarıda yapılan mukayese sonuçlarıyla örtüşmesi gerekirken, bu bilgilerin birbirini desteklemediği, davalı idarenin iddiasına göre, kaçak elektrik kullanılma şekli dijital kombi sayacın iç elektronik kartının değiştirilmesi olup, bu yöntemle yeni takılan kartın hafızasındaki endeks sayısının çok daha az olması gerektiği, ancak tüketim tablosundan yapılan mukayese ile bu durumun fiili olarak yapıldığını söylemenin mümkün olmadığı,

açıklanan gerekçelerle davacının menfi davasında haklı olup, davacı hakkında düzenlenmiş kaçak elektrik ve ek tahakkuk faturalarının iptal edilmesi, davacının davalı idareye bu faturaların toplamı olan 35.034,00 TL borçlu olmadığı bildirilmiştir.

Yerel mahkemece yapılan yargılama neticesinde; sözkonusu rapor esas alınarak Davacının davasının kabulü ile, Davacının kullanım dışı kaçak elektrik ve ek tahakkuku faturalarından dolayı 35.034,00 TL borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş; sözkonusu hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kaçak tahakkukuna dayanak 12.12.2011 Tarih ve ... Nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağında; "tarımsal sulama endeks okuma döneminde yapılan kontrolde, abonenin mevcut sayacının müdahale edilerek hafıza kartının değiştirildiği tespit edilmiş olup, Darphane Ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü 01.12.2011 Tarih ve 12858 sayılı Elektrik Sayaçları Kurşun Mühür Teknik Komisyonu Raporuna istinaden bu tutanağın düzenlendiği belirtilmiştir.

Somut olayda; Hazine Müsteşarlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün 01.12.2011 tarih ve 12858 Sayılı elektrik sayaçları kurşun mühür teknik komisyonu raporunda; "sayaç üzerinde bulunan kurşun mühür izlerinin, şekil karakterlerinin, iz derinliklerinin, harf ve şekil biçimlerinin orjinal olmadığı, sözkonusu sayaçdaki kurşun mühür izlerinin Genel Müdürlükçe üretimi yapılan Ölçü Ayar Damgalarıyla yapılmadığı "belirtilmiştir.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri yönetmeliğinin kaçak elektrik tüketimine ilişkin 13/a maddesi "Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edilir." hükmünü içermektedir.

Kaçak tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. Davacı taraf, tutanağın aksini ispat edememiştir. Tutanak içeriği ile davacının kaçak elektrik kullandığı kesin bir biçimde saptandığından, davacının kaçak elektrik kullanmadığı yönündeki beyanına itibar edilemez.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri yönetmeliğinin 15. maddesi; kaçak elektrik tespitinin, süresinin tüketim miktarı hesaplamasının ve tahakkukun nasıl yapılacağını açıklamıştır. Buna göre, kaçak elektrik kullanım süresinin belirlenmesi ve tüketim hesaplanması, kaçak tarihinde yürürlükte bulunan kurul kararına göre yapılması gerekir. Buna göre, EPMH. Yönetmeliği ve yönetmeliğin atıf yaptığı EPDK tarafından yayınlanan Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanımına ilişkin Usul ve Esaslar başlıklı 29.12.2005 tarihli ve 622 sayılı kararın 1-A, 1-B ve 1-C maddelerinde, kaçak elektrik tüketim bedelinin saptanması gerekir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının eylemi tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri yönetmeliğinin 13. maddesi hükmünde kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak tanımlanmıştır. Bu durumda, davacının eyleminin kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu ve anılan yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik bedeli hesaplaması yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri yönetmeliği madde 13, 15 ve yönetmeliğin atıf yaptığı EPDK tarafından yayınlanan Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı 29.12.2005 tarihli ve 622 sayılı kararın 1-A, 1-B ve 1-C maddeleri uyarınca bir değerlendirme yapılmamıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, dosya başka bir uzman bilirkişi heyetine tevdiiyle , bilirkişiden davalı tarafından istenebilecek kaçak elektrik bedelinin anılan yönetmelik hükümlerine göre, yayınlanan Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin Usul ve Esaslar başlıklı 29.12.2005 tarihli ve 622 sayılı EPDK kararında belirtilen usul ve esaslara göre yeniden hesaplanması dosya içerisinde alınan bilirkişi raporlarındaki çelişkileri giderecek şekilde rapor alınması sonucu, yapılacak yargılama neticesinde hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, usul ve yasaya, aykırı bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştr.