Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/18424 K.2014/17158

Taraflar arasında görülen tescil kaydının iptali ve tazminat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, araç kiralama işiyle iştigal ettiğini. 02.03.2011 günü kendisini G.. Ç.. ismiyle tanıtan kişinin, davaya konu aracı kiraladığını; ancak, aracın kira süresinin bitmesine rağmen teslim edilmediğini, trafik kayıtlarında yapılan incelemede aracın 24.03.2011 tarihinde Bozüyük Noterliğinde davalı İ..

U..'a satıldığını ve onun adına tescil edildiğini öğrendiğini, Savcılığa yapılan şikayet üzerine, aracın savcılık kanalıyla yediemin olarak davacıya teslim edildiğini; ancak, aracın trafik kaydının halen davalı İ.. U.. üzerinde olması nedeniyle, davacının aracı üzerinde tasarrufta bulunamadığını, aracını kiraya veremediğini belirterek, araç satışında, devir işlemini yapan noter ile devir alan davalı İ..

U..'ın gerekli dikkat ve özeni göstermemeleri nedeniyle oluşan zarardan sorumlu oldukları ileri sürülerek; davaya konu noter satışının ve bu satışa dayalı trafik tescil kaydının iptaliyle müvekkili adına tesciline, 4.500 TL maddi ve 4.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı İ.. U.. cevabında; davaya konu araç satış sözleşmesi ile asıl mağdur olanın kendisi olduğunu,aracı sahtecilik suretiyle satan kişi aleyhine dava açılması gerektiğini, olayda davacının gereken özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kira süresinin 10 gün uzatılması halinde sürenin 17/03/2011 akşamı dolmasına rağmen, 07.04.2011 tarihinde savcılığa müracaat edildiğini, davacının geç harekete geçmesi nedeniyle kusurlu olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı M.. S.. ise, davaya cevabında; davaya konu sahte araç satış işleminin yapıldığı 24.03.2011 tarihinde Bozüyük Noteri olmadığını, 03.05.2010 tarihi itibariyle Bozüyük Noterliğinden istifa ettiğini belirterek,davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Bozüyük Noterliği adına çıkartılan davetiyeye Bozüyük Noteri H.. G.. tarafından verilen cevapta sahte araç satış işleminin yapıldığı tarihte noter olarak kendisinin görevli olduğunu,husumetin kendisine yöneltilmesinin gerektiğini,davaya konu satış işleminin yapılması sırasında noter olarak gerekli dikkat ve özenin gösterildiğini belirterek aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; davalı Bozüyük Noteri M.. S..'ın, 03.05.2010 tarihinde noterlikten ayrıldığı, aleyhine husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, davalı M.. S.. aleyhine açılan davanın reddine, davalı İ.. U.. aleyhine açılan davanın ise; davalının aracı usulen satın aldığı, araç elindeyken zapt edildiği, davacının aracı teslim ettiği kişi veya kişilerin aracı sattıkları, ortada geçerli satış sözleşmesi olduğu, satılanın zaptedilmesi nedeniyle satışın münfesih olduğu, davalı İsmail'in herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, esasen aracın zaptedilmesi ile davalı İsmail'in mağdur olduğu gerekçesiyle İ.. U.. aleyhine açılan davanın da reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 24.03.2011 tarihinde Bozüyük Noterliğinde yapılan araç satışına dayanak olarak gösterilen belgelerin sahteliği ve davalı Noter'in ve aracı satın alan davalı İ.. U..'ın bu duruma dikkat etmeyerek davacının zarara uğramasına neden oldukları gerekçesiyle açılan maddi, manevi tazminat ile aracın davalı İ.. U.. adına olan tescil kaydının iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre aracı noterden satın alan davalı İ.. U.. aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davası ile aracın trafik kaydının iptali ve davacı adına tescili taleplerinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak; noterlerin, Noterlik Yasasının 162.maddesi uyarınca, sorumlu tutulmaları için kusurlu olmaları aranmamaktadır. Diğer bir anlatımla, noterin sorumluluğu kusursuz sorumluluğa dayanmaktadır. Zarar gören, zararla eylem arasında uygun illiyet bağı bulunduğunu kanıtladığı takdirde, noter ortaya çıkan zarardan sorumludur. Kusursuz sorumluluğun tüm hallerinde, uygun illiyet bağının zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru ile ve beklenmeyen bir halin (mücbir sebebin) varlığı halinde kesileceği, gerek teoride ve gerekse yargısal kararlarda kabul edilmiş bulunmaktadır.

Zira, noterin sahte belgeler ile işlem yapması, gerçek maliki iyi tespit etmemesi, hatalı ve eksik işlemdir. Diğer bir deyişle, noter, sahte belgeler ile işlem yapmasa, ne gerçek malik yönünden ve ne de notere güvenerek gerçek malikten satın alıyormuş gibi satın alan kişi yönünden bir zarar doğmayacaktır.

Araç satış ve intikalinin geçerli olabilmesi için, noterlerin yasa gereğince tek yetkili ve sorumlu olmaları; işlem yaparken, işleme esas belgeler üzerinde gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü göstermesi gereken noterlerin uğranılan zararlar yönünden kusursuz sorumlulukları bulunmaktadır. Yerel mahkemece, davanın Bozüyük Noteri M.. S.. aleyhine açıldığı, ancak M.. S..'ın davaya konu satış işleminin yapıldığı tarihte noter olarak görevde olmaması, noterlik mesleğinden istifa etmiş olması nedeniyle davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de; Bozüyük Noterliği adına çıkartılan davetiyeye davaya konu aracın satış işleminin yapıldığı tarihte görevli olan Bozüyük Noteri H.. G.. tarafından cevap verildiği,cevap dilekçesi ile husumetin açıkça kabul edildiği dosya kapsamıyla sabittir.

Bu nedenle, M.. S.. aleyhine açılan davanın maddi hataya dayandığı, temsilcide hata yapıldığı kabul edilerek, yargılamaya araç satış işleminin yapıldığı sırada görevli olan ve husumeti kabul eden H.. G.. aleyhine devam edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda değerlendirme yapılmadan, husumetten red karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bundan ayrı olarak; sahte belgelere dayalı olarak yapılan satış işlemi geçerli olmayacağından, araç satımına ilişkin noterden yapılan satışın iptaline karar vermek gerekirken, bu yönün gözardı edilerek davalı İ.. U.. hakkındaki davanın tümden reddi de usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.