Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/1887 K.2014/9159

Taraflar arasında görülen alacak(itirazın iptali) davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı C.. D.. tarafından, müvekkili ve davalılar aleyhine Ilgaz İcra Müd.'nün 2008/145 sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, davalıların bu borcu ödeyeceklerini söylemeleri üzerine müvekkilinin de borca itiraz etmediğini ve borcun kesinleştiğini, bilahare aracının seyahat halindeyken borçtan dolayı alıkonulması üzerine takibe konu borcu ödediğini, borcun müvekkili tarafından ödenmesinden sonra davalıların hissesine düşen kısmın talep edilmesine rağmen borcu ödemediklerini; bu itibarla haklarında Ilgaz İcra Müd.'nün 2009/138 sayılı dosyasında icra takibi yaptıklarını, davalıların haksız olarak borca itiraz ederek takibi durdurduklarını belirterek, itirazın iptaline takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap dilekçesinde; davacı ile aralarında herhangibir borç alışveriş ilişkisinin olmadığını, petrol istasyonuna olan borcun davacı ile bir alakasının olmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; icra takip dosyasında taraflar arasında hiçbir ortak nokta bulunmayan, aralarında kefillik veya müşterek ve müteselsil borçluluk ilişkisi bulunmayan hatta bir kısım borçlu hakkında kesinleştirilemeyen veya itiraz ile durmuş olan takip borçlularının da borcunu ödediği ancak davacının yapmış olduğu bu ödemenin hukuken dava dosyası davalıları bağlayıcı bir ödeme olarak kabul edilemeyeceği ancak takip alacaklısına karşı istirdat davası açabileceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, dava dışı C.. D.. tarafından, petrol ofisinden alınan akaryakıt sonrası kesilen faturaların tahsili için davacı ve davalılar aleyhine Ilgaz İcra Müd.'nün 2008/145 sayılı dosyasında toplam 3.325,08 TL alacak için 27.10.2008 tarihinde icra takibi başlatıldığı (davacı ve davalılar aleyhine ayrı ayrı icra takibi yapılmayıp tek bir alacak için takip yapıldığı); davacı ve davalılardan M..

Ö.. dışındakilerin takibe itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiği; icra Dairesi tarafından, davacının aracı üzerine haciz konulması üzerine davacı tarafından takibe konu borcun tamamının icra dosyasına ödenerek kapatıldığı; bilahare davacı tarafından ödenen bu borcun, davalılar tarafından tarafına ödenmemesi üzerine alehlerine Ilgaz İcra Müd.'nün 2009/138 sayılı dosyasında toplam 4.850 TL alacak için icra takibi başlatıldığı davalıların itirazı üzerine vaki iddia ve taleplerle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava kesinleşen takibe göre davacı tarafından ödenenin istirdatına ilişkin davadır.

TBK. m.77/1'e göre zenginleşen başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; TBK. m. 79 ve 80'de "aynen geri verme ilkesi"ne göre düzenlenmiştir.

Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.

Borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Yanlışlık eda ile ilgili olup, edada bulunanda bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır.

Olayımızda, dava dışı alacaklı tarafından, davacı ve davalılar aleyhine yapılan icra takibine davalı M.. Ö.. dışındakilerin borca itirazda bulunmadıkları anlaşıldığından adıgeçenler hakkında takibin kesinleştiği görülmüştür.

Davacının, aracının üzerindeki hacze göre aracın kurtarılması için kesinleşen takip miktarını ödediği açıktır. Sebepsiz zenginleşen dava dışı alacaklı olmayıp borçlular olduğundan buna göre mahkemece yapılması gerekenin, davanın itiraz eden M.. Ö.. dışındaki davalıların borç miktarlarının ayrı ayrı hesaplanıp davanın kabulü gerekirken belirtilen gerekçelerle davanın reddi cihedine gidilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.