Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/19621 K.2015/16276

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın davalı ...............Tercüme Tekstil Sanayi Dış Ticaret Ltd.Şti. yönünden reddine, davalı ......aş yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, davalı .........aş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, mahkemece 17.09.2014 tarihli karar ile temyiz isteminin süresinde olmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiş, davalı ........aş vekili temyiz isteminin reddi kararı ile birlikte hükmü temyiz etmiştir. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; gıda ve tekstil kimyasallarının ihraç ve dağıtım işi ile iştigal eden müvekkili şirkete ait mamul ve hammaddelerin davalılardan .......... Ltd. Şti. ne ait depoda istiflendiğini, ancak 06.05.2008 tarihinde depoda çıkan yangın nedeniyle mamul ve hammaddelerin bir bölümünün zarar gördüğünü, bu nedenle başvurulan Küçükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/149 D.İş dosyasında alınan rapora göre yangının davalı .........aş’ın sorumluluğunda bulunan elektrik şebekesine ait havai hat kablosunun kopması sonucu oluştuğunun belirlendiğini ileri sürerek; zarar gören mamul ve hammaddelerin karşılığı olan 47.867,02 USD, 25.769,81 Euro ve 17.843,15 TL nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....aş vekili; aynı olaya ilişkin Küçükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/207 D.İş dosyasından alınan rapora göre yangına müvekkiline ait hatların sebep olmadığının tespit edildiğini, bu sebeple müvekkilinin hiç bir kusur ve sorumluluğunun olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı............ Ltd. Şti vekili; olayla ilgili olarak Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/151 D.İş sayılı dosyasında alınan raporda ........AŞ tarafından yeraltında döşenmiş çoklu bakır kabloların aşırı yüklenmeye bağlı kısa devre yapması ve buna bağlı olarak etrafta bulunan bir takım tahta parçaların ve molozların yanma derecesi düşük olduğundan buraya sirayet etmesi sonucu elektrik direğinin yerinden patlama şeklinde alev almasıyla yangının meydana geldiğinin belirtildiği, kusurlu tarafın ..........AŞ olduğunu, yangın sebebiyle açılan ceza davasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, 25/04/2012 tarih ve 2008/831 E. 2012/227 K. sayılı karar ile olayda bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davalı .......... Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın reddine, davalı ..........aş aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı vekilleri tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 18.11.2013 tarih ve 2013/15227-16099 E.K. sayılı ilamı ile;

''Dava; davacı şirkete ait eşyaların, davalı .......... Ltd. Şti. ne ait depoda bulunduğu sırada çıkan yangında hasar görmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu hasara sebebiyet veren yangının çıkış nedeni noktasında toplanmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalı ............ Ltd. Şti. yetkililerinin, eldeki davanın konusunu oluşturan yangına taksirle neden olma suçundan cezalandırılmaları istemiyle Küçükçekmece 3. Sulh Ceza Mahkemesinde açılan davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Şu durumda; davanın esasını oluşturan maddi olgularla ilgili, taraflarca delil olarak gösterilen Küçükçekmece 3. Sulh Ceza Mahkemesinde görülmekte olan davanın sonucunun, eldeki hukuk davası için bekletici sorun yapılması gerektiği açıktır (818 sayılı BK. md. 53, 6098 sayılı TBK. md. 74).

Hal böyle olunca, mahkemece, ceza mahkemesinde saptanan maddi olguların hukuk hâkimini bağlayacağı düşünülerek, ceza davasının sonuçlanmasının bekletici sorun yapılması; o davada belirlenen maddi olgularla dava konusu uyuşmazlıkta yer alan unsurlar karşılaştırılmak suretiyle yangının çıkış sebebinin belirlenmesi açısından uzman bilirkişi kurulundan rapor alınması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.'' gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece; dairemizin anılan bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; sonrasında davanın davalı..........Tercüme Tekstil Sanayi Dış Ticaret Ltd.Şti. yönünden reddine, davalı ..........aş yönünden kabulü ile 47.867,02 USD karşılığı 75.869,20 TL, 25.769,81 EURO karşılığı 51.668,40 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek Merkez Bankası'nın dövize uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte ve yine 17.843,15 TL zarar bedelininn dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı Bedaş'tan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ............aş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi mahkemece, süresinde olmadığı gerekçesiyle, 17.09.2014 tarihli karar ile reddedilmiş, davacı vekili temyiz isteminin reddine dair kararı hükümle birlikte süresinde temyiz etmiştir.

Tebligat Kanununun 17. maddesine göre belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Bu şekilde yapılan tebligatın geçerli olabilmesi için muhatabın o yerde bulunmadığının tebliğ evrakına yazılması gerekir.

Gerekçeli kararın tebliği için davalı ...........aş vekiline çıkartılan tebligat 18.08.2014 tarihinde çalışanına tebliğ edilmiştir. Sözkonusu tebligatda muhatabın o yerde bulunmadığına dair bir kayıt yer almamaktadır.Tebligat Kanununa aykırı olarak muhatabın adreste bulunmama sebebi tebligat parçasına yazılmamış olması nedeniyle usulüne uygun bir tebligattan söz edilemez.

Bu itibarla; gerekçeli kararın tebliği için davalı ............aş vekiline yapılan tebligat usulsüz olduğundan, davalı vekilinin temyiz itirazı süresinde kabul edilmiş ve usulsüz tebligat esas alınarak temyiz isteminin süre yönünden reddine ilişkin 17.09.2014 tarihli kararın kaldırılarak, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dairemizin yukarıda anılan bozma ilamında belirtilen Küçükçekmece 3. Sulh Ceza Mahkemesinde davalı ............ Ltd. Şt. yetkilileri açılan davada, sanıkların herhangi bir kusurlarının bulunmadığı, ............AŞ'ın %100 oranında ve asli kusurlu olduğu gerekçesiyle, sanıkların ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiş, verilen karar temyiz edilmeksizin 29.112013 tarihinde kesinleşmiştir.

Kural olarak, bozma kararına uyulmakla; orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda mahkeme için zorunluluk doğar. Öte yandan, bozma kararı dışında kalan yönler ise kesinleşir.

Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.).

Bu ilke kamu düzeni ile ilgili olup, Yargıtay'ca kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Hakimin değişmesi dahi açıklanan bu hukuki ilkeye etki yapamaz.

Hal böyle olunca; mahkemece, Dairemizin 18.11.2013 tarih ve 2013/15227-16099 E.K. sayılı bozma ilamında belirtildiği üzere, yangının çıkış sebebinin belirlenmesi açısından uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bilirkişi raporu alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.