Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/20645 K.2015/7221

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 28.04.2015 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davacı vekili Av. M.. Y.. geldi. Karşı taraf adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekilin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; elektrik abonesi olan müvekkili hakkında, 14.01.2012 tarihinde kaçak elektrik kullanımından dolayı tutanak tanzim edildiğini; kaçak ve ek kaçak tahakkuku olmak üzere 132.152.10 TL'nin tahsilini talep edildiğini; çırçır fabrikasında kullanılan elektriğin, yılın belli dönemlerinde faliyet göstermesi nedeniyle bu miktarda olamayacağını belirterek; 120.000 TL borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında; tahakkuk ve kaçak tutanağına yasal sürede itiraz edilmediğini, yasa ve yönetmeliğe uygun olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; yargılama esnasında alınan kök rapor ve ek rapor arasındaki farkın geriye dönük ek tahakkuk hesabından kaynaklandığı, ek raporda tahakkuk süresi olarak alınan 150 günün, mali müşavir bilirkişi raporunda işletmenin bütün bir yıl faliyette bulunduğuna yönelik tespitine göre gerçeği yansıtmadığı, tahakkuk süresinin 365 gün olarak alınması gerektiği; bu verilere göre, ek raporun değil, kök raporun dosya kapsamına uygun olduğu gerekçe gösterilerek; davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmektedir.

Uyuşmazlık, davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullandıysa cezalı ve ek tahakkuk miktarının ne olduğu konusunda toplanmaktadır.

Somut olayda; mahkemece talimatla alınan, 07.01.2014 tarihli kök bilirkişi heyeti raporunda; davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik tutanağının mevzuata uygun olduğu, davacının sayacı devre dışı bırakarak kaçak elektrik kullandığı, yönetmeliğin ilgili maddelerine göre 22 gün kaçak kullanıma ilişkin 11.107.95 TL, 365 gün geriye dönük ek tahakkuk olarak ise 114.802.98 TL, toplam 125.910.55 TL borçlu bulunduğu belirtilmiş; aynı heyetten alınan, 08.05.2014 tarihli ek raporda ise.

22 günlük kaçak kullanım bedelinin 11.107.95 TL, geriye dönük ek tahakkukun ise; davacıya ait fabrikanın çırçır fabrikası olduğu, Şanlıurfa Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenen Kapasite raporunda fabrikanın yılda 150 gün faal olduğu ve üretim kapasitesinin 4.800 ton olduğu gözönüne alındığında, 150 günlük geriye dönük ek tahakkuk hesaplanması gerektiği belirtilerek, 39.707.83 TL olarak hesaplanmış ve davacının davalı kuruma "50.815.75 TL borçlu olduğu" ifade edilmiştir.

Kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve anılan yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararının “ Süre ” başlıklı bölümünde;

1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

a) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.

Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Bu süre 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz hükmü yer almaktadır.

Davacının sorumlu tutulabileceği tahakkuk ve ek tahakkuk bedellerinin Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine ve açıklanan 622 sayılı kurul kararına göre hesaplanması gerekir. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu bu bakımdan yeterli değildir.

Ayrıca, tutanakta kurulu güç 400.000 Watt olarak tespit edildiği halde, bilirkişi raporunda 380 kW olarak alınmış ve buna göre hesaplama yapılmıştır.

Diğer taraftan.

Dairece de benimsenen HGK'nun 21.05.2014 gün ve 2013/7-2454 E.-2014/679 K.sayılı kararında ve Dairenin 19.02.2015 gün ve 2014/9501 E.-20152563 K.sayılı kararında açıklanan ilkeler uyarınca; kayıp-kaçak bedeli yanında, sayaç okuma, perakende satış hizmet bedeli, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin de dağıtım şirketleri tarafından elektrik abonelerinden alınmayacağı ve elektriği kaçak kullananların kurul kararı gereğince, kaçak bedelini cezalı bedel üzerinden ödedikleri, elektriği kaçak olarak kullanmayan abonelerin ödemediği bedelleri, daha yüksek(cezalı) tarife üzerinden ödeyen kaçak kullanandan tahsil etmenin hak, nesafet,

eşitlik ve genel hukuk ilkeleriyle bağdaşmayacağı, bilirkişi raporunda açıklanan bu hususların da dikkate alınmadan rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıda açıklanan ilke ve esaslar gözetilerek dosyanın, önceki bilirkişiler dışında (Ankara veya İstanbul'dan) oluşturulacak içinde Çırçır Fabrikaları konusunda bilgi sahibi olan üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi,

talep edilen kaçak ve ek tahakkuk bedelinin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 622 sayılı kararında açıklanan yöntemle, kurulu güç açıklığa kavuşturularak ve kayıp kaçak, dağıtım, perakende satış hizmet bedeli ve iletim bedeli de dahil edilmeden, Yargıtay denetimene açık ve bilimsel verilere uygun şekilde hesaplanması konusunda denetime elverişli bir rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.