Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/2876 K.2014/5844

Taraflar arasında görülen menfi tespit-maddi ve manevi tazminat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı, ticarethane aboneliği kendisi üzerine olan işyerinin 2002 yılının Nisan ayında dava dışı Ramazan Durmuş'a kiraladığını, kiracı tarafından tüketilen ve ödenmeyen elektrik bedellerinin tahsili amacıyla davalı kurum tarafından kendi aleyhine haksız olarak icra takipleri başlatıldığını, itirazlar süresinde yapılmadığından icra takiplerinin kesinleştiğini, takiplere konu borç nedeni ile taşınmaza 01/07/2009 tarihinden beri elektrik verilmediğini, elektriğin açılması talebinin davalı kurum tarafından reddedildiğini, taşınmaza elektrik enerjisi verilmemesinden dolayı kiraya veremediğini,

icra takipleri nedeni ile çalışmakta olduğu Belçika'dan birçok kez yurda dönmek ve icra dosyalarını takip etmek zorunda kaldığını, zararın artmasına davalının sebebiyet verdiğini öne sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıya İzmir 4.İcra Müdürlüğü'nün 2004/7104 ve 2003/12002 sayılı dosyalarına konu edilen tutarda borçlu olmadığının tespitine, ayrıca 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davacının aboneliği sona erdirmediğinden yasal abonesi olduğu tesisatta abonelik döneminde sarf edilen elektrik tüketim bedelinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

09/11/1995 tarih, 22458 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Elektrik Tarifeleri Yönetmeliğinin 26.maddesine göre; aboneliğinin başlangıç tarihinin sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarih olduğu, başka bir yere taşınacak abonenin taşınma tarihinden en az bir hafta önce şirkete yazılı olarak başvurarak sayaç değerinin okunmasını istemek zorunda olduğu, bir hafta içinde sayaç değeri belirlenmediği takdirde abonenin bildiriminin esas kabul edileceği, 38. maddeye göre idarenin faturalama dönemlerinde abone sayacının kaydettiği değeri mahallinde ve zamanında okuyarak faturalamaya esas olacak şekilde kayda geçirilmesinin esas olduğu,

50.maddeye göre fatura bedeli son ödeme tarihine kadar ödenmediği takdirde 20 gün içerisinde Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat yapılacağı, “bu tebligattan sonra faturu bedeli 10 gün içinde ödenmediği takdirde abonenin elektriği kesilir” hükmü getirilmiştir.

25/09/2002 tarihli ve 24887 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 24.maddesine göre; zamanında ödenmeyen borçlar başlığı altında “müşterinin perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşmalar kapsamında öngörülen ödemeleri zamanında yapmaması hâlinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından elektriği kesilebilir” şeklindedir.

01/03/2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/2.maddesine göre, “müşterinin perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşmalar kapsamında öngörülen ödemeleri zamanında yapmaması hâlinde nihai tüketicilere enerji tedarik eden lisans sahibi şirketlerin bildirimi üzerine en az 5 iş günü içerisinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından elektriği kesilir” söz konusu durum 2 gün içerisinde dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye bildirilir.

09/11/1995 tarihli Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği ve 01/03/2003 tarihli Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğince zamanında ödenmeyen faturalardan dolayı elektriğin kesilmesinin amir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacı, davalının elektrik abonesidir. Davalı kurum, 2003/5.dönem ile 2004/7.dönem arasındaki elektrik tüketim fatura bedellerinden oluşan alacağın tahsili amacıyla davacı aleyhine icra takipleri başlatmıştır.

Mahkemece, yargılama sırasında bilgisine başvurulan bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, davacı aboneliği sona erdirmediğinden sarf edilen elektrik tüketim bedelinden sorumlu olduğu açıklanmış olmasına rağmen, davacının sorumlu olduğu elektrik bedeli denetime elverişli bir şekilde hesaplanmamıştır. Davacı aboneliği iptal ettirmedikçe abonelik üzerinden tüketilen normal veya kaçak enerji bedelinden fiili kullanıcı ile birlikte davalı kuruma karşı müteselsilen sorumludur.

Davalının 1 yılı aşkın bir süre elektrik tüketim bedeline esas faturaların ödenmemesine rağmen yönetmelik gereği elektriği kesmemesi davalı açısından müterafik kusur teşkil etse de bu kusur tüketilen enerji bedelinin aslından davacının beraatını gerektirmeyeceği gibi tüketim bedeli olan ana borçtan hukukî sorumluluğunu da ortadan kaldırmaz. Olsa olsa davacının (normal tüketim bedeli dışında) gecikme zammı ve işleyecek yasal faizden kusur oranında indirim gerektirir.

Aksine düşünce davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açar.

Hal böyle olunca; mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile dava konusu alacak döneminde yürürlükte bulunan tarifelerinin ilgili maddeleri uyarınca; davacının normal tüketim bedelinin aslından (ana borçtan) her halükarda sorumlu olduğu, Yönetmelik gereğince elektriğin kesilmesi gereken tarihin belirlenmesi bu tarihe kadar olan borcun tamamının hesap edilmesi, bu tarihten sonraki dönem için ise davalının elektriği kesmemesinin müterafik kusur teşkil edeceği ve bununda ancak davacı için gecikme zammı ve faizden indirim sağlayacağı nazara alınarak rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.