Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/4434 K.2014/17080

Taraflar arasında görülen maddi-manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda yerel mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı çocuk ...'in evinin üstünde oyun oynarken binanın yakınından geçen elektrik hattı nedeniyle elektrik akımına kapılmak suretiyle ağır yaralandığı; olayda davalı şirketin sorumluluk ilkesi ve gerekli özeni göstermemesi nedeniyle sorumlu olduğu; davacının olay nedeniyle eğitim hayatının sekteye uğradığı gibi uzun süren tedavi süreçleri nedeniyle acılar çektiği ve kalıcı iş gücü kaybının meydana geldiği ve bu kaza nedeniyle kalıcı eserler oluştuğu ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak ve adli yardımlı olarak davacı ... yönünden geçici iş görememezlik kazanç kaybı karşılığı 500 TL;

sürekli iş görememezlik karşılığı 4.000 TL ve ileride yapılacak estetik tedavi ve ameliyat gideri olarak 1.000 TL olmak üzere 5.500 TL maddi; davacı ... yönünden davacı çocuğun özel bakımı ve ihtimamı nedeniyle 1.000 TL ve belgelenemeyen hastanede refakat döneminde yapılan masraflar karşılığı 3.000 TL olmak üzere toplam 4.000 TL maddi; davacı ... yönünden davacı çocuğun bir yıllık eğitim gideri için 500 TL maddi tazminat ile davacılardan ... için 60.000 TL;

... için 15.000 TL ve ... için 15.000 TL olmak üzere toplam 90.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren davalı sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, kusur yönünden rapor alınmasına gerek görülmeden ceza dosyası kapsamından kusurun tamamen davalı şirkette olduğundan bahisle kusur incelemesi yapılmaksızın hüküm kurulmuş, davanın maddi ve manevi tazminat yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmişitr.

Davalı şirket, bölgedeki elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir. Bu faaliyet varlığı ve niteliği itibariyle tehlike ve dolayısıyla zarar ihtimali taşıdığından davalı şirketin sorumluluğu, kusursuz sorumluluktur.

Sorumlu kişi veya işletmenin kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira, bunların sebep oldukları zararlarda, her türlü özen gösterilse, denetim ve gözetim görevi yerine getirilse, gerekli tüm tedbirler alınsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple, sorumluluğun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk gerçekleşmiş olacağından bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır. (Prof.Dr. Fikret Egen, Borçlar Hukuku Genel Hükümler 1991 Baskı, Cilt 2 sy.14-15)

Ne var ki, zararın kapsamını tayinde davacı tarafın kusurunun olup olmadığının da araştırılıp tartışılması gerekmektedir. Davacı tarafın durumu, kusursuz sorumlulukta zararın artmasına veya oluşumuna etkili olmuşsa, davacı tarafın bölüşük kusuru ve buna bağlı olarak indirim oranının belirlenmesi ve tazminat miktarında dikkate alınması gerekir.

HUMK'nun 275. ve devamı maddelerinde; "bilirkişilik" müessesesi düzenlenmiş olup, anılan maddede mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra 286.maddede de bilirkişinin oy ve görüşünün hakimi bağlamayacağı düzenlenmiş ise de işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak bilirkişi incelemesi yaptırıldığına göre verilen raporlar çelişkili ise mahkeme HUMK.nun 283.maddesi hükmüne dayalı olarak, bilirkişiden açıklama ya da ek rapor isteyebileceği gibi 284.maddesi hükmüne dayalı olarak yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak yeni bir rapor alabilir.

Aynı ilkeler 6100 sayılı HMK beşinci bölümünde; "bilirkişi incelemesi" ismi altında ve 266-287.maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Bilirkişi raporu, kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasında çelişki varsa hakim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

TBK 74.maddesinde medeni hukuk, ceza hukuku ilişkisi hususu düzenlenmiştir. Buna göre, hukuk hakimi, ceza hakiminin zarar verenin kusurunun olup olmadığı ve kusur oranı konusundaki karar ve incelemesi ile bağlı olmayıp, bu hususların tarafların delilleri doğrultusunda hukuk hakimince incelenip irdelenmesi gerekir.

Bu durumda, mahkemece; ceza dosyasındaki bilirkişi raporuyla bağlı kalınmaksızın oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulundan alınan raporla davalı şirketin kusur oranı belirlenerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarını şimdilik incelemeye gerek görülmemiştir.