Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/6205 K.2014/16829

Taraflar arasında görülen menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonucunda yerel mahkemece verilen hüküm asıl dosya davacısı... Elektrik İnş.Tic.San. Ltd.Şti. ve birleşen dosya davacısı ... Nakliyat Maden İnşaat Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalıdan satın alınan elektrik bedellerine karşılık dava dışı ... Nakliyat Maden İnşaat Ltd.Şti.'nin kefil olduğunu, müvekkilinin asıl borçlu olarak bonoları keşide ettiğini, davalıya toplam 35.000,00 TL haricen ödeme yapıldığını, davalının bu ödemeleri mahsup etmeden, 35.000,00 TL borcu dava dışı kefilden mükerrer olarak tahsil ettiğini ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili 07.08.2009 tarihi itibari ile davacının tüm ödemelerinin düşürülmesi sonucu halen 74.091,74 TL borçlu olduğunu ve henüz fatura edilmeyen tüketim bedelinin olduğunu, takip konusu borcun ise ... Ltd.Şti.'nin ödendiğini, bu nedenle davacının aktif dava ehliyeti olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen ....Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/151 Esas sayılı davasında davacı ... Maden İnşaat Ltd.Şti. vekili, dava dışı ... Elektrik İnşaat Tic.Ltd.Şti.'nin davalı şirkete olan borcuna karşılık verdiği bonoları kefil sıfatı ile imzaladığını, borcun asıl borçlu tarafından ödenmiş olduğunu, bu nedenle kendilerinden tahsil edilen 86.883,10 TL'nin istirdatını talep ve dava etmiş, dava asıl dava ile birleştirilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporuna göre asıl davacı ... Elektrik İnşaat Tic.Ltd.Şti.ve birleşen davacı ... Maden İnşaat Ltd.Şti. tarafından yapılan ödemeler dikkate alındığında davalının 39.074,30 TL fazla tahsilat yaptığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün taraf vekillerince temyizi üzerine; Yargıtay 19.Hukuk Dairesi Başkanlığının 28.05.2012 tarih ve 2011/14554 esas ve 2012/8984 karar sayılı ilamı ile “Mahkemece asıl ve birleştirilen davadaki talepler gözetilerek ayrı ayrı karar verilmesi gerekir iken, karar bölümünün 1. ve 2.fıkralarında sadece birleşen dava hakkında hüküm

tesis edilmesinin doğru olmadığı, 1 nolu fıkrada davanın kısmen kabulüne denilir iken davalıdan tahsiline karar verilen bedelin hangi davacıya verileceği hususunun gösterilmediği gerekçesi ile HUMK 388.madde ve HMK 297.maddelerine aykırılık teşkil eden hükmün, infazda tereddüt yaratacak nitelikte olduğu” gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle yeniden yargılama yapılmıştır.

Mahkemece hukukçu, elektrik mühendisi ve serbest muhasebeci mali müşavirden oluşan üçlü bilirkişi heyetinden 15.07.2010 tarihli bilirkişi raporu alınmış, itiraz üzerine Sayıştay emekli denetçisi, ticaret hukuku öğretim görevlisi ve elektrik mühendisinden oluşan ikinci bir üçlü bilirkişi heyetinden 02.02.2011 havale tarihli bilirkişi raporu alınmış, raporlarda elektrik tüketim bedeli, takip miktarı, borç ve alacak miktarları hesap edilmiş, tahakkuk ve tahsilat miktarları incelenmiştir.

Mahkemece bonolara kefil yazılmak suretiyle ...

Maden İnşaat Limited Şirketi yetkilisince imza atıldığı, bu imzaların aval niteliğinde olduğu, her iki şirketin itiraz etmemekle takibin kesinleştiği, protokol ile borcun yüklenildiği, borçtan her iki şirketinde sorumlu olduğu, 39.074,30 TL fazla tahsilat yapıldığını, 06.06.2008 tarihinde 10.000,00 TL, 10.07.2008 tarihinde ise 25.000,00 TL olmak üzere toplamda 35.000,00 TL ödemenin kendi borcuna ilişkin olması nedeniyle bu ödemeden dolayı davacı ... İnşaat Tic.Ltd.

Şirketi'nin borçlu olmadığının tespitini talep hakkının bulunmadığı, talebin yerinde olmadığı, hukuken dinlenemeyeceğinden menfi tespit davasının reddine, ancak davacı şirketin ödediği tutarın borcuna mahsuben yapılan bir ödeme olduğunu bildiği halde menfi tespit davası açtığı, bu nedenle haksız ve kötü niyetli olduğundan dava değeri üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınıp davalıya verilmesine, birleşen dosyada fazla tahsil edilen 39.074,76 TL'nin davalıdan alınıp birleşen dava davacısı ...

Nakliyat Maden İnşaat Ltd. Şirketine verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine ve talep belirli ve likit olmadığından inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dosya davacıları tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl dava elektrik abone sözleşmesinden kaynaklanan elektrik tüketim bedeline ilişkin icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası, birleşen dava; kambiyo senetlerine özgü genel haciz yolu ile yapılan icra takibinde tahsil edilen bedelin istirdatına ilişkindir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-h maddesinde “davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması” dava şartı olarak öngörülmüş, aynı kanunun 115/2 maddesinde “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.” hükmü öngörülmüştür.

İİK.'nun 72/1.maddesi hükmüne göre borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için tespit davası açabilir. Aynı maddenin 7. fıkrası hükmüne göre takibe itiraz etmemiş olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Bu durumunda davacının borçlu olmadığı halde ödemek mecburiyetinde kaldığı paranın geriye alınması için istirdat davası açması gerekirken, menfi tespit açmakta hukuki yararı bulunmadığı ve hukuki yararın dava şartı olduğu gözetilmeden işin esasına girilerek hüküm tesisi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir

Yine 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 297/1-b maddesinde “Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerinin” yazılacağı öngörülmüştür.

Somut olayda gerekçeli kararda birleşen dosya davacısı olan şirketin adı, adresi, kanuni temsilcisinin veya vekilinin adı ve soyadı ile adresinin yazılı olmaması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.