Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/8052 K.2015/1880

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında 15.03.2013 tarihinde adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, davacının davalının fiili olarak işlettiği .......

Tekstil Giyim Mağazasına % 50 hisse ile ortak olduğunu ve 20.000,00 TL sermaye koyduğunu, sözleşmeye göre söz konusu mağazanın birlikte işletileceğinin ve dükkanın kârının günlük olarak ortaklar arasında paylaştırılacağının kararlaştırıldığını ancak davalının davacıya herhangi bir ödeme yapmadığını, sözleşme şartlarını ihlal ettiğini, sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak feshedildiğini ve davalıya ödenen bedelin talep edildiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine bu bedelin tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını, davalının haksız itirazı üzerine icra takibinin durduğunu ileri sürerek,

itirazın iptali ve takibin devamı ile davacı lehine % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, adi ortaklık sözleşmesinin devam ettiğini, fesih şartlarının gerçekleşmediğini, ortaklık sözleşmesi devam ettiği için davacıya herhangi bir ödeme yapılamayacağını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı tarafından fesih ihbarnamesinin yapıldığı dönemin hesap sonu beklenmeden yani fesih hüküm doğurmadan mevcut davanın açıldığı, davanın açıldığı tarih itibari ile feshin hüküm doğurmaması nedeni ile taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin halen geçerli olduğu, geçerli olan bir sözleşmeden dolayı da davacının feshe dayanarak talepte bulunamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu, belirsiz süreli adi ortaklık sözleşmesinin BK 640. md. belirlenen süreden önce haklı nedenle feshedilebilip feshedilemeyeceğinin sözleşme ile kararlaştırılıp kararlaştırılamayacağına ilişkindir.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan 15.03.2013 tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşme ile tarafların ........ Tekstil Giyim Mağazasının işletilmesi konusunda anlaştıkları, % 50'şer hisse ile ortak oldukları, sözleşmenin C. maddesinde sözleşmenin süresiz olduğunun belirtildiği, F/2 md. sinde, haklı sebeplerin olması halinde her ortağın 1 ay önceden diğer ortağa yazılı bir bildirimde bulunması şartıyla fesih isteme hakkı olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davacı,.........Noterliğinin 03.06.2013 tarih ve 14881 yevmiye nolu İhtarnamesi ile, sözleşmenin D bölümünün 3. md. si ve E bölümünün 1. md. gereğince tek taraflı olarak fesih hakkını kullandığı ve sözleşmenin D bölümünün 1. md gereğince ödemiş olduğu toplam 22.960, 00 TL ortaklık payını ve ortaklığa mal alımı için borç olarak verdiği 5.000 Doları davalıdan talep etmiştir.

Davalı, .......... Noterliğinin 11.06.2013 tarihli ve 15830 nolu cevabi ihtarnamesinde; adi ortaklık sözleşmesinin devam ettiğini, fesih şartlarının gerçekleşmediğini, ortaklık sözleşmesi devam ettiği için herhangi bir ödeme yapamayacağını belirtmiştir.

Alanya 2. İcra Müdürlüğünün 2013/4329 esas sayılı icra takibi ile, davacının davalı aleyhine toplam 32.755,69 TL nin tahsili amacıyla 17.06.2013 tarihinde takip başlattığı, davalının borca itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

TBK'nun 640. maddesi " Ortaklık, belirsiz süre için veya ortaklardan birinin ömrü boyunca sürmek üzere kurulmuşsa, ortaklardan her biri, altı ay önceden fesih bildiriminde bulunabilir.

Fesih bildirimi, dürüstlük kurallarına aykırı olarak ve özellikle uygun olmayan bir zamanda yapılamaz. Fesih bildirimi, ancak hesap yılı sonunda hüküm ifade eder.

Sözleşmede öngörülmüş olan sürenin bitiminden sonra ortaklık, ortakların örtülü iradesiyle sürdürülürse, belirsiz süreli ortaklığa dönüşür." hükmünü içermektedir.

Adi ortaklığın sona erme sebeplerini düzenleyen TBK'nun 639/7. maddesinde ise "Haklı sebeplerin bulunması halinde, her zaman başkaca koşul aranmaksızın, fesih istemi üzerine mahkeme kararıyla" ortaklığın sona ereceği belirtilmiştir.

Adi ortaklık sözleşmesinin haklı sebeple feshi için ortaklık süresinin önemi bulunmamaktadır. Haklı sebeple fesih hakkı mutlak ortaksal bir hak olup, bu hakkın ortaklık sözleşmesiyle sınırlandırılması veya tamamen ortadan kaldırılması olanaksızdır. Gerçekten ortaklar arasındaki ilişkinin devam etmesini haklı göstermeyecek bazı durumlar ortaya çıkarsa, bu durumda ortakların ortaklığın feshini mahkemeden istemesi mümkündür. Hatta belirli süreli ortaklıklarda da sözleşmede belirtilen ortaklık süresinin bitmesinden önce haklı sebeple sözleşmenin feshi davası açmak olanaklıdır.

Bu nedenle mahkemece, adi ortaklık sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedilip feshedilmediği hakkında değerlendirme yapılarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yasa hükümlerinin yanılgılı değerlendirilmesi sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.