Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/8312 K.2014/17155

Taraflar arasında dava ve birleşen dava ile görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı ve davalılardan R.. K.., G.. K.., Z.. K.. ve H.. K.. tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili, asıl dava dilekçesinde. Başakşehir ilçesi K..

Mahallesinde kain .. parsel sayılı 9250 m² yüzölçümlü taşınmazın 4250 m² 'lik kısmının hazine adına tesciline, Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1990/271 Esas-1995/974 Ksayılı ilamı ile 30.10.1995 tarihinde karar verildiğini; kararın, 08.12.1995 tarihinde kesinleştiğini; bu karar uyarınca, taşınmazın 4250 m² 'lik kısmının hazine adına tesciline ilişkin taleplerinin, taşınmazın uygulama görmesi nedeniyle, Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından reddedildiğini; bu arada, taşınmazın, davalıların murisi B..

K.. tarafından 04.09.2001 tarihinde dava dışı ... Çorap San.ve Tic.A.Ş 'ye 68.000 TL bedelle satıldığını; mahkeme kararı infaz edilmeden, taşınmazın davalıların murisi tarafından satılması nedeniyle, uğranılan zararın karşılığı olmak üzere; şimdilik, 31.244 TL'nin (ıslah ile 80.750 TL) Bayram Kurtuluş mirasçılarından satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Küçükçekmece 3.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/2600 esas sayılı dava dosyasında ise; aynı gerekçelerle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 31.244 TL'nin B.. K.. (Tek) mirasçıları C.. T.. ve C.. T.. 'ten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili; Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1990/271 Esas- 1995/974 K.sayılı ilamının, zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; asıl dava yönünden, B.. K..'un 26.03.2005 tarihinde vefat ettiği, iş bu davanın ise 06.07.2010 tarihinde açıldığı, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle; taşınmazın, 04.09.2001 tarihinde davalıların murisi tarafından 68.000 TL bedelle dava dışı şirkete satıldığı tarihteki rayiç değeri olan 80.750 TL'nin, B.. K.. mirasçıları R.., G.., Z.., H.. K..'tan miras hisseleri oranında tahsiline,

Birleşen dava yönünden ise; muris B..'nin (B.. K..'un kızı) 11/12/1996 tarihinde vefat ettiği, iş bu davanın ise 30.09.2011 tarihinde açıldığı, murisin terekesine giren taşınmaz bedelinin, mirasçılardan bu tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde talep edilmediği gerekçesiyle; birleşen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve asıl dosyanın davalıları tarafından temyiz edilmiştir.

İlamın verilmesi tarihinden itibaren, 10 yıl içinde karşı tarafa tebliğ edilmezse ilam zamanaşımına uğrar. (İİK 39/1) İlam, hükmün verilmesi tarihinden itibaren 10 yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra, borçluya tebliğ edilirse, borçlu, süresi içinde temyiz yoluna başvurarak hükmün yalnız ilamın zamanaşımına uğramış olması nedeniyle bozulmasını sağlayabilir.

Ancak, ilamların 10 yıllık zamanaşımına tabi olması kuralının bazı istisnaları vardır. Taşınmazın mülkiyetine ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin ilamlar zamanaşımına tabi değildir; çünkü, ayni haklar zamanaşımına uğramaz. Taşınır mallar üzerindeki ayni haklar da zamanaşamına uğramaz. Bu nedenle, taşınır mülkiyetine ve taşınırlar üzerindeki diğer ayni haklara ilişkin ilamlar da zamanaşımına tabi değildir. Ayrıca, şahıs ve aile hukukuna ilişkin ilamlar da zamanşamına uğramazlar.

Somut olayda, Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1990/271 Esas- 1995/974 sayılı ilamı ile davaya konu taşınmazın davalıların murisi adına olan tapu kaydının iptali ile hazine adına tesciline karar verilmiştir. İlam, taşınmazın aynına ilişkin ilam olup; bu ilam, zamanaşımına tabi değildir.

Ancak, iş bu dava ve birleşen davada; tapu iptal ve tescil davası yerine, taşınmazın üçüncü kişiye satılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini talep edilmiş; mahkemece, birleşen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Birleşen dosya davalılarının annesi B.. T.., muris B.. K..'un kızı olup, B..'nin muristen önce vefat etmesi B..'nin çocukları olan davalılar C.. ve C.. T.. muristen gelecek miras haklarına engel değildir. B..'nin mirasçıları C.. ve C.. T.. dedeleri B.. K..'un 26.03.2005 tarihinde ölümü ile mirasta hak sahibi olmuşlardır. Bu durumda, birleşen dava yönünden, zamanaşımının, 26.03.2005 tarihinden başlatılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile B.. T..'in ölüm tarihi olan 11.12.1996 tarihinden başlatılması doğru görülmemiş, bu husus birleşen dosya davacısı yararına bozma nedeni yapılmıştır.

Bundan ayrı olarak, davacı mahkeme kararıyla mülkiyetini kazandığı davaya konu taşınmazın, davalıların murisi tarafından üçüncü şahıslara satılması sebebiyle, uğradığı zararın tazminini isteme hak ve yetkisine sahip olup; davacının zararının kapsamı ise, taşınmazın üçüncü kişiye satıldığı 04.09.2001 tarihindeki rayiç değeridir.

Bu durumda, mahkemece; öncelikle, davaya konu taşınmazın üçüncü kişiye satıldığı 4.9.2001 tarih ve sonrasında davaya konu taşınmaza yakın bölgelerden benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için taraflara imkan tanınmalı, gerektiğinde, emsal celbi yoluna gidilerek emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının, fiyat artış ve endeksleri uygulanmak suretiyle tespiti; bundan sonra,

emsal ile davaya konu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle belirlenmesi için bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılmak suretiyle denetime imkan veren bilimsel verileri içeren rapor alınması ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu husus asıl dosya davalıları yararına bozma nedeni yapılmıştır.