Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/9627 K.2014/13818

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması taraf vekillerince istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davacılar vekili Av. R.. I.. geldi, davalı ve vekili gelmedi. Gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli gün ve saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili müvekkillerinden F.. Ö..’in 5099448 numaralı elektrik tesisatının abonesi olduğunu ve bu aboneliği diğer davacı ..... Paz. Mutfak Araçları San. Tic. Ltd. Şti’ne devrettiğini.

20.3.2003 günü tesiste meydana gelen yangında trafoların zarar gördüğünü ve davalıdan alınan izinle 21.3.2003 günü trafoların değiştirildiğini, davalı elemanlarının 15.10.2003 günü kaçak elektrik kullanımı tutanağı tuttuğunu oysa davalının trafoların değiştirilmesinden sonra yedi ay boyunca düzenli biçimde endeks okuduğunu ve tesisatı incelediğini, tutanaktan sonra 27.10.2003 günü sayacın laboratuara gönderildiğini ancak test sonucu gelmeden 153.620,90 TL tutarında kaçak faturası gönderildiğini, müvekkilinin faturaya itirazı üzerine tutarın 199.381,50 TL’ye çıkartıldığını,

elektriğin kesilmesi üzerine ihtirazi kayıtla tutarı 263.654,40 TL üzerinden taksitlendirdiklerini ve ödemeye başladıklarını ileri sürerek bu meblağdan sorumlu olmadıklarının tesbitine, ödedikleri ve ödeyecekleri tutarların istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 15.10.2003 günü davacının tesisatı üzerinde inceleme yapıldığını, 15837 ve 15842 numaralı mühürlerin görevliler tarafından söküldüğünü ancak aktif sayacın müfettişlik mühürlerinin orijinal olmaması nedeniyle sayacın değiştirilerek laboratuara gönderildiğini, 27.10.2003 tarihinde tesise yeniden gidildiğini ve vekalet mührünün orijinal olmaması nedeniyle Sanayi ve Ticaret Bakanlığı testinin uygun olduğuna karar verildiğini, itirazın incelenerek fatura tutarının arttırıldığını, davacının mühürle oynamak şeklinde gerçekleşen haksız fiili kapsamında davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre endeks dökümüne göre ihtilaflı döneme oranla tutanak tarihinden sonra sarfiyatta 3-4 kat artış olduğu, yeni makineler alındı ise de davacının güç arttırımı talebinde bulunmadığı, bilirkişi incelemesinde gecikme cezası hariç 213.352,14 TL borç tesbit edildiği, davacının menfi tesbit istediği tutarın ise 263.645,40 TL olduğu gerekçesiyle davacının aradaki fark olan 50.302,26 TL’den sorumlu olmadığının tesbitine karar verilmiştir.

Hükmün taraf vekillerince temyizi üzerine Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin 23/02/2011 tarih 2010/8702 esas 2011/2307 karar sayılı ilamı ile; "mahkemece somut olayın özellikleri gözetilerek kullanımın yönetmeliğe göre kaçak kullanım sayılıp sayılamayacağı, ölçü devrelerinde eksik tüketime yol açan teknik bir sorun olup olmadığı ve bu çerçevede yapılan hesaplamalarda doğru tarifenin dikkate alınıp alınmadığı konularında oluşturulacak uzman bir kuruldan rapor alınmak suretiyle karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir."gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak, davanın kısmen kabulü ile,

davacının davalı kuruma 46.396,56 TL yi aşan kısım olan 217.257,84 TL yönünden borcunun bulunmadığının tespitine, fazla ödenen 90.562,87 TL nin taksitlerin ödendiği tarihlerden itibaren en son faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, taraflar temyiz etmiştir. Davalıtarafın temyiz ititirazlarına gelince;

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü resmi gazetede yayınlanarak 1.3.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13. maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, sayaca müdahale edilerek mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi,

kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15. madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı, bu yöntemlerde Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamayacağı, geçici 3. madde hükmünde de bu yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra 15. madde kapsamındaki kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit,

süre ve tüketim miktarı hesaplama ve tahakkuk yöntemlerine ilişkin usul ve esasların TEDAŞ ve bağlı ortaklıkları ile piyasada mevcut sözleşmeleri kapsamında faaliyet göstermekte olan diğer tüzel kişiler tarafından Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin geçici 2. maddesi uyarınca düzenlenecek tarife önerileri ile birlikte Kuruma sunulacağı açıklanmıştır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 21.03.2003 gün 122 sayılı kararı alınmıştır

Somut olaya gelince, davalı görevlileri tarafından düzenlenen sayaç muayene rapor kağıdında; sayacın mühürleriyle oyanmış ve açılmış olduğunun tesbit edildiği, numaratör ile oynanmış olduğu ifade edilmiştir. İstanbul Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü Ölçüler ve Ayar Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 27.10.2003 tarihli sayaç inceleme raporunda ise; gerilim altında boşa dönme mekanizması muayenesinde sayacın mühürleri ile oynanmış olduğu açıklanmıştır.

Davalı bu tutanağa dayanarak, kaçak tahakkuku yapmıştır.

Mahkemece bozma sonrası alınan ve bilgisine başvurulan bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda, davacı tarafın kaçak elektrik kullandığının kanıtlanamadığı belirtilerek talep edilen kaçak elektrik bedeli yönetmelik ve kurul kararlarında açıklanan yöntemle hesaplanmamış, sadece enerji bedeli hesaplanmış, mahkemece benimsenen bu bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.Dairemizin yerleşik uygulamalarına ve Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13. maddesi hükmüne göre, davacı tarafın sayaca müdehale ederek mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesinin,

kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik bedelinin hesaplanması gerektiği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, dosyanın önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak ve aralarında mühendis bilirkişilerin de bulunduğu üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, talep edilen kaçak elektrik bedellinin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 122 sayılı EPDK kararı hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli bir rapor alınması,

davalının tahsilini istemekte haklı olduğu alacak miktarının bu şekilde belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir. Bozma sebep ve şekline göre davacı tarafın vekalet ücreti ile ilgili temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek yoktur.