Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/11204 K.2015/18471

Davacı A.. M.. ile davalı E.. A.. aralarındaki istirdat davasına dair Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 30/10/2012 günlü ve 2011/684 E.; 2012/476 K. sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 11.04.2013 günlü ve 2013/4672 E.; 2013/6203 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, kaçak kullanım ve sayaç okuma bedeli adı altında müvekkilinden alınan 388,86 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, 31.11.2011 tarihinden sonra tahakkuk edecek faturalarda bahsi geçen alacak kalemleri yönünden kaçak kullanım bedeli ve sayaç okuma bedeli yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu faturalarda yer alan kayıp-kaçak ve sayaç okuma bedelinin müvekkilinin kendi inisiyatifiyle düzenlediği bir bedel olmadığını, bu bedellerin ulusal tarife adı altında EPDK tarafından belirlenerek uygulandığını, davaya konu faturaların EPDK'nın belirlediği ulusal tarifeyi uygulamaktan ibaret olduğunu, davacının davaya konu ettiği bedelleri ödemek istemiyorsa EPDK'nın 28.12.2010 tarih ve 2999 sayılı kararın iptali için Danıştay nezdinde iptal davası açması gerektiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; tarifeye ilişkin kurul kararının iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 11.04.2013 tarih, 2013/4672 E.; 2013/6203 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava; elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan ve elektrik faturalarına yansıtılan kaçak kullanım ve sayaç okuma bedeli kalemlerinden dolayı borçsuzluğun tespiti ile ödenen bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak ve sayaç okuma bedelinin, aboneden alıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinin 1 .fıkrasında, bu Kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun kurulduğu belirtilmiş, aynı maddenin 2.fıkrasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verilmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kendisine verilen yetki ve görev doğrultusunda 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”i yayımlamış ve lisans sahibi şirketlerde bu tebliğe uygun olarak aboneden davaya konu bedelleri tahsil etmişlerdir.

Kayıp/kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Kayıp/kaçak bedeli elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin kayıp/kaçak bedeli oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir.

Sayaç okuma bedeli ise; sayaç okuma maliyetlerini yansıtan bir bedel olup, 4193 sayılı EPDK kurul kararının 8. maddesinin e bendine dayanarak alınmaktadır.

Elektrik dağıtım şirketlerinin; EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde, elektrik kullanan abonelerin faturalarına yansıtarak aldıkları bu bedellerin, elektrik enerjisi kullananlara, aktif tüketim bedeli dışında ek bir mâli yük ve külfet getirdiği açıktır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinde, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisi verilmemiştir.

Aboneden kayıp-kaçak ve sayaç okuma bedellerinin alınması; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı kuralına ve Elektrik Piyasası Kanununundaki düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmediği ortadadır.

Diğer taraftan, elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından kaçak kullanmak (hırsızlanmak) suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gidilmesi hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile de bağdaşmaz. (HGK 21.05.2014 tarih, 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar)

Elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevi bizzat enerjinin sahibi bulunan dağıtım şirketlerine aittir.

Hal böyle olunca mahkemece, kayıp/kaçak ve sayaç okuma bedelinin aboneden tahsil edilemeyeceği kabul edilip, davacı aboneden tahsil edilen bedellerin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.