Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/11375 K.2016/6665

Taraflar arasındaki çeyiz ve eşya alacağı davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesinde; 21.150 TL değerinde ziynet eşyasının müvekkili tarafından bozdurularak araba alımı için davalı adına bankaya yatırıldığını, müvekkilinin ziynet ve çeyiz eşyalarının (2 adet halı, ... 26 parça çeyiz seti, ... 86 parça yemek takımı, ... 90 parça çatal kaşık bıçak takımı, koltuk takımı ve sehpa) davalıda kaldığını belirterek; ziynet eşyası bedeli ve çeyiz eşyası bedeli olan 4.660 TL'nin toplamı olan 25.810 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 24.09.2014 tarihli dilekçesi ile dava değerini 37.646 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesinde; banka hesabına davacı tarafından yatırılan paranın kendi birikimi olduğunu, ziynet eşyalarının davacı tarafından beraberinde götürüldüğünü, çeyiz eşyalarını teslime hazır olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; ziynet eşyalarının davalının isteği ile bozdurulduğu, bedelini davalının aldığı; çeyiz eşyalarının ise, müşterek konutta bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile. 232,50 gram 22 ayar altın bilezik ve 40,85 gram 14 ayar altın bilezik değeri olan toplam 20.283,00 TL ile, bir adet koltuk takımı bedeli 1.500,00 TL, bir adet sehpa bedeli 250,00 TL, iki adet halı bedeli 900,00 TL, bir adet ... 86 parça yemek takımı bedeli 350,00 TL, bir adet ...

90 parça çatal-kaşık-bıçak takımı bedeli 310,00 TL, bir adet ...

26 parça çeyiz seti bedeli 450,00 TL, bir adet yatak bedeli, 150,00 TL, bir adet yorgan bedeli 100,00 TL, bir misafir odası takımı bedeli 5.000,00 TL, bir yatak odası takımı bedeli 3.000,00 TL, bir adet Arçelik marka buzdolabı bedeli 1.000,00 TL, bir adet Arçelik marka çamaşır makinası bedeli 600,00 TL, bir adet Arçelik marka bulaşık makinesi bedeli 500,00 TL, bir adet Uğur marka set üstü fırın bedeli 100,00 TL olmak üzere toplam 14.210,00 TL çeyiz bedelinin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

6100 sayılı HMK'nın 26.maddesi (HUMK’nun 74. maddesi) hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Aynı kanunun 141/2.maddesinde ise "İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır." şeklinde düzenlenmiş olup, 176.maddesinin 1.fıkrasında ise, ıslah "Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir." şeklinde ıslahın kapsamı belirlenmiştir.

HGK.nun 26.09.2011 tarih, 2011/1-364 E.-2011/453 K.sayılı ilamında "Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır." ilkesi benimsenmiştir.

Somut olayda;...1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/677 E.-2013/756 K.sayılı boşanma dosyasında, davacı kadının 10.07.2012 tarihli davaya cevap dilekçesinde, ziynet eşyası ve çeyiz eşyasına ilişkin istemini talepte bulunduğu, bu talebini ise 17.07.2013 tarihinde harçlandırdığı dilekçe ile karşı dava olarak (sonrasında tefrik edilen) işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davacı vekili 10.07.2013 tarihli cevap dilekçesinde müşterek konutta bulunan eşyaların tümünü sıralar iken, 17.07.2013 tarihli dava dilekçesinde dava konusu ettiği çeyiz eşyalarıyla sınırlı talepte bulunduğu; ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda çeyiz eşya kalemlerine kanepe, yatak, yorgan, misafir odası takımı, yatak odası takımı, buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, set üstü fırın kalemleri de eklenerek, çeyiz eşyalarının fatura ve tahmini değerleri üzerinden kıymet takdir edildiği, yerel mahkemenin de bu rapora istinaden hüküm tesis ettiği anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece; ıslahın bir usul işlemi niteliği taşıması, bir dava olmaması karşısında, dava konusu edilmeyen eşyalar yönünden ıslahla talebin genişletilmesi mümkün olmadığı nazara alınarak davacının talep ettiği eşyalarla sınırlı olarak yıpranma payı da dikkate alınarak dava tarihi itibariyle değerlerinin hesaplanması için bilirkişiden rapor alınması, hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken; taleple bağlılık kuralına aykırı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.