Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/12763 K.2016/6630

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin meskeninde 09.03.2006 günü davalı ... görevlileri olan davalılar tarafından, müvekkilinin kullanmış olduğu sayacın çift kulak mühürlerinin kopuk olduğundan bahisle zabıt tuttuklarını, ...'ın davacı hakkında enerji hırsızlığından savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, ceza mahkemesinde kamu davası açıldığını, sayaçta bilirkişiler tarafından inceleme yapıldığında kaçak elektrik de kullanılmadığının tespit edildiğini ve beraat ettiğini, müvekkilinin işlemediği bir suçtan ötürü oturduğu sitede hırsız kabul edildiğini, onuru ve şerefinin beş paralık edildiğini,

davalı şirkete 450TL faizi ile birlikte para ödediğini iddia ederek 450TL maddi, 15.000TL manevi olmak üzere toplam 15.450TL tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; periyodik sayaç bakımında davaya konu tesisata ait sayacın damga mühürlerinin kopartılmış olduğundan kaçak elektrik zaptı düzenlendiğini, sayaçtaki kulak mühürlerinin kopartılmış olmasının sayaç laboratuvar incelemesiyle de sabit olduğunu, yapılan ceza yargılamasında davacının beraat etmiş olmasının, yürütülen kaçak elektrik kullanımı tespiti sürecinin yasalara aykırı olduğunu göstermeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davacı tarafın maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile, 393,98 TL maddi tazminatın, 10.000TL manevi tazminatın 07.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurum ...'tan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, diğer davalılara karşı açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; davacı ...'ın dava dışı...adına olan elektrik aboneliği üzerinden fiili kullanıcı sıfatıyla kullandığı yerde hakkında kaçak tespit tutanağı tutulması ve iş bu tutanaktan dolayı ceza mahkemesinde beraat etmesi nedeni ile ödediği bedelin istirdatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda davaya konu olan 09.03.2006 tarihli kaçak tespit tutanağının incelenmesinde; sayacın çift kulak mühürlerinin kopuk olduğu için tutanağın tanzim edildiği, sayacın üretici firması tarafından alınan raporda; sayacın....Müfettişliğince muayenesinin yapılmış olup raporlarında mühürlerin kopuk olduğundan muayene alınamadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 13.maddesine göre; ''a) Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Yapılan kontrollerde, kaçak elektrik enerjisi tüketildiğine dair bir şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanması halinde, 15 inci madde uyarınca belirlenen yöntemler çerçevesinde kaçak tespit süreci başlatılır. Kaçak işleminin başlatılması için bu sürecin sonunda kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti gereklidir.

Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektrik enerjisini keserek mühür altına alır ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.

Kaçak elektrik enerjisi tüketim bedeli, yapılan tespit çerçevesinde, ölçüm ve kontrol sonuçlarına göre düzenlenen belgelere dayanılarak hesaplanmak suretiyle, kullanım süresi ve bu süre içerisinde tüketilen elektrik enerjisi miktarı dikkate alınarak ilgili tüzel kişi tarafından gerçek veya tüzel kişiye 15 inci madde uyarınca belirlenen yöntemler çerçevesinde tahakkuk ettirilir.''

Somut olayda, davaya konu kaçak tespit tutanağı nedeniyle yapılan ceza yargılamasında; davacı hakkında beraat kararı verilmiş ise de, ceza mahkemesi tarafından gerekçeli kararda alınan bilirkişi raporu ile sayacın çift kulak mühürlerinin kopuk olduğunun tespit edildiği ancak sayacın tespit öncesi ve tespit sonrası aylık ortalama tüketim değerlerinde kayda değer bir fark bulunmadığından sayaca müdahale edilmediği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

O halde; dosya kapsamından davacı tarafından, sayacın çift kulak mühürlerinin koparılması suretiyle yukarıda belirtilen mevzuat hükmü çerçevesinde kaçak fiilinin gerçekleştirdiği, yine davalılar tarafından da iş bu hüküm çerçevesinde mevzuata uygun olarak kaçak tespit sürecinin gerçekleştirildiği ve neticesinde Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, yapılan tüm bu işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktad

Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Manevi tazminat ise, manevi zararın giderim biçimidir. Manevi tazminata hükmedilebilmesi için, hukuka aykırı bir fiilin bulunması, bu fiil ile kişilik hakkının ihlal edilmesi, ihlal fiilinin kişilik değerlerinde objektif bir eksilmeye sebep olması ve zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir. Manevi tazminat ile, kişinin, kişilik değerlerinde meydana gelen zarar giderilmeye çalışılmaktadır.

Yasalarımız, manevi tazminat verilebilecek olguları sınırlamıştır. Bunlar, kişinin ve ailenin onur ve saygınlığına yönelik suçlar, kişilik değerlerinin zedelenmesi, isme saldırı, nişan bozulması, evlenmenin feshi, babalığın benimsenmemesi, bedensel zarar ve öldürmedir.

Kişilik hakları, hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse; TMK'nın 24. ve BK'nın 49.maddesi (TBK 58. mad.) uyarınca manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken, saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında, tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Somut olayda; davacı elektrik sayacının çift kulak mühürlerinin kopuk olduğu, bu nedenle hakkında tutanak tutularak elektrik ve mekanik yönden incelemesinin yapıldığı, ileri düzeydeki inceleme sonucu sayaca müdahele edilmediği anlaşıldıysa da, mühürleri kopuk sayaç nedeniyle davacı hakkında yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu görülmektedir. Başka bir ifadeyle mevcut delil ve emareler üzerine davacı hakkında kaçak elektrik kullandığından bahisle kaçak elektrik tutanağı tutulmuş ve mevzuata uygun bir şekilde yapılan tespit neticesinde Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuş ve ceza mahkemesi tarafından davacı yargılanmıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece; davalı tarafın davacının kişilik haklarına yönelik bir eylemi ispat edilemediğine göre, davacı hakkında, manevi tazminat şartlarının oluşmadığı gerekçesi ile, manevi tazminat talebin tümden reddine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde talebin kısmen kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.