Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/13601 K.2016/484

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davacının davalı kurumun ... no'lu mesken abonesi olduğunu, 07.06.2012 tarihinde elektrik borcunun ödenmediği gerekçesiyle elektriğinin kesilerek 7.688.42 TL borç tahakkuk ettirildiğini belirterek, tüm faturalarını düzenli ödeyen davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında; ihbar üzerine davacıya ait meskende yapılan incelemede, sayaç faz ve nötr bağlantılarının ters girilmek suretiyle çalışması yavaşlatılıp kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, kaçak tahakkukun doğru olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya 717.45 TL borçlu olduğunun, artan kısım için borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 24.09.2014 tarih ve 2014/11998 E. - 2014/12345 sayılı kararı ile;

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, sayaca müdahale edilerek mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15. madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve anılan yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararının “C) Tüketim Miktarı Hesaplama” başlıklı bölümünde; “Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen kullanım yerinde tüketilen elektrik enerjisi miktarı;

1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

A) Tüm müşteriler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre, (Kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.)

b) Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa;

1) Meskenlerde, bağlantı gücü ve ortalama aylık çalışma saatine göre (buradaki bağlantı gücü, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 (üç) kW, diğerlerinde 5 (beş) kW’ın altında olmamak üzere) yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

2) Müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve ortalama aylık çalışma saatine göre,

3) Meskenler ve müstakil trafolular hariç olmak üzere diğer abone gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer...’ın altında olmamak üzere ortalama aylık çalışma saatlerine göre hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, 09.02.2012 tarihli tutanağa istinaden,davalı tarafından kaçak elektrik ve kaçak ek tahakkuku yapılmıştır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, tahakkuk dönemi öncesi ve sonrası tüketimler kıyaslanarak hesaplama yapılmış, mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmiştir. Talep edilen kaçak ve kaçak ek tahakkuk bedelinin yönetmelik ve yukarıda açıklanan 622 sayılı kurul kararının "Tüketim Miktarı Hesaplama" başlıklı bölümünde açıklanan yöntemle hesaplanması gerektiği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalının davacı taraftan isteyebileceği bedelin Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 622 sayılı kurul kararı hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli bir rapor alınması, davalının tahsilini istemekte haklı olduğu alacak miktarının bu şekilde belirlenmesi, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmesi yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece; bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda davanın kabulüne, davacının 09.02.2012 tarih ve 6075 no'lu kaçak elektrik tutanağından ve bu tutanağa bağlı ek tahakkukundan dolayı davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacı abone hakkında düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağı ve bu tutanak doğrultusunda tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedeli yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

Mahkemece; Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verildiğine göre, davacının kaçak elektrik kullandığı yönündeki değerlendirmeye de uyulmuş olmakla, bozma ilamında gösterildiği şekilde işlem yapılarak sonucu dairesinde hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Dairemizce verilen ve yukarıda anılan bozma ilamında, talep edilen kaçak ve kaçak ek tahakkuk bedelinin, yönetmelik ve kurul kararlarında açıklanan yöntemle hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Bozma ilamı sonrasında, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda ise; Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda bir işlem yapılmamış, davacının kaçak elektrik kullanmadığı, idarenin davacıdan eksik tüketim bedeli alacağı olduğu, ancak bu alacağın MHY.'nin 20. maddesine göre tahsili gerektiği açıklanmıştır.

Kaçak elektrik tespit tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belgelerden olup, aksi de ispat edilmedikçe, doğru olduğunun kabulü gerekir.

Hal böyle olunca; mahkemece, hükmüne uyulan bozma kararı gözönüne alınmalı ve bozma ilamı doğrultusunda, önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilerek talep edilen kaçak elektrik bedelinin yönetmelik ve kurul kararlarında açıklanan yöntemle hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınması gerekirken, bozma ilamında belirtilen gerekçeleri karşılamayan, yetersiz bilirkişi heyeti raporuna dayanılarak, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya uygun görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.