Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/17465 K.2016/11296

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 27/09/2016 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davacı ve vekili gelmedi. Karşı taraf adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Taraflardan kimsenin gelmediği anlaşılmakla işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1980 yılından beri Musacalı Köyü 732 parsel sayılı taşınmazın 6007,00 metrekarelik kısmını kullandığını, bu kısma zeytin ağacı ve kiraz ağacı diktiğini ve yetiştirdiğini, Turgutlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/65 değişik iş ve 2013/132 esas sayılı dosyalarında alınan bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere ağaçların davacı tarafından dikildiğini ve yetiştirildiğini, davacının taşınmazın ilk sahibi olan ... ile görüşüp bu taşınmazı satın almak istediğini beyan ettiğini ancak davalı ...'in müvekkilinin bilgisi dışında diğer davalı ...'a taşınmazı 16/01/2013 tarihinde sattığını,

...'ın da taşınmazı kötüniyetli olarak satın aldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 29.370,00 TL masrafın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacının iyiniyetli olmadığını, yıllardan beri müvekkilinin rızası hilafına müvekkiline ait olan yerleri kullandığını, davalının müvekkilinin yaşı ve Turgutlu ilçesinde ikamet etmesi nedeniyle taşınmazı haksız yere kullanmaya başladığını ve tüm ihtaratlara rağmen terk etmediğini, müvekkilinin paraya ihtiyacı olması nedeniyle taşınmazı satmak zorunda kaldığını, içinde davacının olması ve çıkmaması nedeniyle değerinin oldukça altına sattığını, bu nedenle asıl zarar gören kişinin müvekkili olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

./.. -2-

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin taşınmazı ...'den satın aldığını, yaptırdığı ölçümde davacının taşınmazı 7.250 metrekarelik kısmını kullandığını öğrendiğini, davacıya bu durum bildirildiğinde bu yerden çıkmayacağını söylediğini, müvekkilinin bunun üzerine davacı aleyhine Turgutlu 1. Asliye Hukuk mahkemesinin 2013/132 Esas sayılı dosyasıyla elatmanın önlenmesi davası açtığını, mahkemenin müdahalenin men'ine karar vermesine rağmen davacının halen taşınmazı kötüniyetli olarak kullandığını, müvekkilinin taşınmazı üzerindeki ağaçlar ile birlikte satın aldığını, zenginleşen birisi varsa bu kişinin diğer davalı ... olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazda yapılan kadastro tespitinin 1972 yılında kesinleştiğini, davacının taşınmazı 1980 yılında kullanmaya başladığını, davacının çaplı olan taşınmazda haklı ve geçerli bir neden bulunmadan tasarruf ettiğinin anlaşıldığı, davacının kötüniyetli zilyet olarak kabulü gerektiği, Türk Medeni Kanunu'nun 994/2 maddesine göre iyiniyetli olmayan zilyedin yaptığı giderlerden ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazminini isteyebileceği, davacı tarafça taşınmaz üzerine dikilen ağaçların bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edildiği, ağaçların dikilmesi için yapılan masrafların taşınmazda hak sahibi olan ... için zorunlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı ... yönünden;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,

Davalı ... yönünden;

Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir taraf zenginleşirken, diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.

Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın mal varlığı aleyhine çoğalması gerekir.

Davacı, diktiği ve yetiştirdiği ağaçlar nedeniyle davalının sebepsiz bir zenginleşmesi söz konusu ise, sebepsiz zenginleşme miktarı ile orantılı olarak davalıdan talepte bulunabileceğinin kabulü gerekir.

Taşınmaz, davaya konu muhdesatlar nedeniyle daha yüksek bir bedelle satılmış ise bu halde davalı ...'nin, haksız olarak zenginleştiği miktarı davacıya iade etmesi gerekir.

Davalı ... tarafından davalı ...'e yapılan satış tarihi itibariyle taşınmazın çıplak değeri ile ağaçlarla birlikte satılması arasındaki değerlerin birbirine oranlanması sonucu belirlenen tutarın satış bedeline uygulanması suretiyle bulunacak miktar davalının haksız iktisabını oluşturur.

./..

-3-

Mahkemece, uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla ağaçlarla birlikte taşınmazın kaça satılacağı ve ağaçsız olarak taşınmazın kaça satılabileceği belirlenmeli, bunlar birbirine oranlanmalı ve bu oran taşınmazın satış bedeline uygulanarak davacının diktiği ağaçların satış miktarına yansıma miktarı bulunmalı ve bulunacak bu miktara hükmedilmelidir.

Eğer, bu ağaçların dikilmiş olması haliyle dikilmemiş olması halinde belirlenen değerler arasında bir fark olmadığının anlaşılmış olması halinde ise ağaçların satış bedeline etkisi olmadığı dolayısıyla davalının bu giderlerin yapılması nedeniyle bir sebepsiz zenginleşmesinin bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmelidir.

Mahkemece, bu yolda bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığından eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Katip: H.H.