Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/17578 K.2017/3826

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, ...ozyazı İlçesi, 561 ada 1916 parsel sayılı taşınmazında bulunan 800 m2'lik plastik sebze serasının, 20.08.2012 tarihinde davalı kuruma ait elektrik tellerinden çıkan yangın sonunu kullanılamaz hale geldiğini, meydana gelen zarardan davalı kurumun sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 3.154,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu yangının kuruma ait elektrik tellerinden çıkma ihtimali bulunmadığını, yangının çıktığı iddia olunan mevkiide yapılan incelemede, elektrik hatlarında herhangi bir arıza bulunmadığının tespit edildiği ve bu hatların Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinde belirtilen emniyet mesafelerine uygun olarak tesis edildiği, olayın meydana gelmesinde hiçbir kusurları bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının sebze serasının bulunduğu ....ı ilçesi, 561 ada 1916 nolu parselin 20.08.2012 tarihinde çıkan yangından etkilendiği ve davacının 3154,90 TL zararının oluştuğu, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu ile davalı T....n işletmesindeki aksaklıklar nedeni ile olayda tamamen kusurlu olduğu ve davacının zararını gidermesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne ve 3154,90 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20.08.2012 tarihinden işleyen yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava, TBK 69. maddesine dayanan bina ve yapı eseri malikinin sorumluluğuna dayalı tazminat isteminden ibarettir. Enerji nakil hatları da maddede belirtilen yapı eseri kapsamında olduğundan enerji nakil hattının sahibi bu tesisin korunmasından, bu bağlamda bakım eksikliğinden doğan zarardan kusursuz olarak sorumludur.

Ancak TBK. m.69'de öngörülen sorumluluğun söz konusu olması için, yapı eserinin yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden kaynaklanan bir zararın doğması gerekir. Eş söyleyiş ile meydana gelen zarar ile yapı eserinin bozukluğu ve ya bakım eksikliği şekildeki eylem arasında illiyet bağı olması gerekir. Yapı eseri sahibi ancak, davacının kusuru, üçüncü kişinin kusuru ve mücbir sebebin varlığı ile bu illiyet bağının kesildiğini ispatlaması halinde sorumluluktan kurtulabilecektir.

Bu noktada, davalı şirketin bakım ve gözetim sorumluluğu altında bulunan enerji nakil kaynaklandığı iddia olunan yangında, davalı kurumun sorumluluğu Dairemizce tehlike sorumluluğu olarak kabul ediliyor olmakla birlikte, tazminat yükümlülüğü için yukarıda açıklandığı şekilde yangının çıkış sebebinin, somut olay açısından kesin bir şekilde belirlenmesi, meydana gelen zarar ile yapı eserinin bozukluğu veya bakım eksikliği şekildeki eylem arasında illiyet bağının ispat edilmesi gerekir.

HMK'nın 266 ve devamı maddeleri uyarınca, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde hakim, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder.

HMK’nın 281.maddesinde; tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkemece, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için mahkemenin, gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Hâkim, bilirkişi raporunu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasında çelişki varsa, çelişki giderilmeden karar verilemez. Somut olayda uyuşmazlığın çözümünün, özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği ve bilirkişinin görüşünün alınmasının gerekli olduğu açıktır.

Mahkemece yapılan kesif sonucu elektrik mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 01.09.2014 tarihli ana rapor ile 03.11.2014 tarihli ek raporda; enerji nakil hattının en yoğun rüzgar alan yerindeki elektrik direğine ait hatların birbirine değmesi sonucu elektrik kıvılcımı meydana getirdiği ve bu kıvılcımların hat altındaki kurumuş otlara sirayet etmesi neticesinde yangının çıktığı,

dava konusu enerji nakil hattı direğinin montaj ve hatların gerekli sehim verilerek çekilmesi açısından Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'ne uygun tesis edildiği ancak ilgili yönetmeliğin 10. Maddesinde belirtildiği şekilde direklerin altına mıcır dökülmediği, yine 67. Maddesi gereği hatların belli süreler ile denetlenmediği, yangın tehlikesini önlemek için kullanılması gereken iletken ayıraçlarının kullanılmadığı ve enerji nakil hatları altındaki kurumuş otların temizlenmediği, buna göre davalı kurumun işletme sorumluluklarını yerine getirmemiş olması nedeni ile meydana gelen olayda %100 oranında kusurlu olduğu belitmiştir.

Ne var ki hükme esas alınan bilirkişi raporu, dava konusu yangının çıkış sebebi konusunda uyuşmazlığı çözecek nitelikte, somut ve bilimsel veriler içermemekte, Yargıtay denetimine de elverişli bulunmamaktadır. Öyle ki, dosya içerisinde yangının çıkış sebebine dair herhangi bir kolluk ya da kurum tutanağı, itfaiye raporu veya soruşturma dosyası bulunmamakta olup, bilirkişi tarafından yangının çıkış sebebine ilişkin olarak hiçbir bilgi belge incelenmeksizin, yalnızca "keşifteki tespitlere" göre şeklinde belirsiz bir ifade ile, yangının elektrik hatlarından kaynaklandığının belirtildiği ancak bu tespitin hangi gerekçeye dayalı olarak yapıldığının raporda açıklanmadığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece öncelikle, dava konusu olan ve 20.08.2012 tarihinde meydana gelen yangına ilişkin olarak, mevcut ise itfaiye raporu, kolluk ve kurum tutanakları, ceza soruşturma dosyası, olay gününe ilişkin hava durumunu gösterir kayıtlar, olay gününe ilişkin elektrik arıza ihbar kayıtları ve yine elektrik hattının tesisine ilişkin tüm bilgi ve belgerin ilgili kurumlardan temin edilerek dosya içerisine konulması gerekmektedir.

Açıklanan eksiklikler giderildikten sonra, mahkemece dosyanın önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile, taraf vekillerinin iddia ve savunmaları, ceza davası dosyası, dosyada mevcut tutanaklar (itfaiye,jandarma) ve yine tarafların bilirkişi raporlarına karşı itirazları da değerlendirilmek sureti ile, dava konusu yangının çıkış sebebinin kesin bir şekilde belirlenmesi ve dava konusu olayda tarafların kusur ve sorumluluklarına ilişkin, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.