Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/18649 K.2017/5353

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, tarımsal sulama abonesi olduğunu,elektrik sayacının 2011 yılının 9. ayında son okuması yapılıp faturası çıkartıldığını ve 5.665,40 TL'lik borcun ödendiğini, sonrasında sayacının bozulmasından mütevellit davalı kuruma başvurarak sayacın değiştirilmesini istediğini; davalı kurum görevlilerince müvekkilinin sayaç değişim talebinin dikkate alınmayıp sayacın bir müddet değiştirilmediğini, sonrasında 73019883 seri no'lu sayacın sulama zamanında davalı kurum elemanlarınca gelinip değiştirildiğini;

bu süre zarfında, herhangi bir sulama faaliyeti yapılmayıp sulamanın durdurulduğunu, bunun üzerine davalı kurum elemanlarınca sökülen 73019883 seri no'lu sayaç üzerinde yapılmış olan inceleme sonucunda sayaçla ilgili olarak 07.09.2012 tarihli Sanayi Ticaret İl Müdürlüğünce yapılan muayenede sayacın sağlam olduğu belirtildiğinden son endeks farkının tarafına fatura edildiğini;

.... ....r İl Müdürlüğünce düzenlenen ayrı bir Sayaç Tamir Bakım ve Ayar Servisi inceleme raporunda görevli kişi tarafından elle yazılmış herhangi bir mührü, kaşesi olmayan rapora binaen ise, sayacın okunamadığının yazıldığı ve malzeme kısmına .....arızalı seklinde rapor düşüldüğünün sabit olduğunu, bu şekli ile raporlar arasında çelişki bulunduğunu; davalı kurum tarafından ilgili yönetmeliğe aykırı hesaplama yapıldığını ileri sürerek.

73.513,00 TL'lik borcun 69.934.00 TL'lik kısmı ile ilgili olarak davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve fatura tutarının kendisine ait olmadığına karar verilen kısmı ile ilgili olarak işlemiş olan faizin alınmamasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, zamanaşımı, husumet, derdestlik itirazları olduğunu, davacının kendilerinin tarımsal sulama abonesi olduğunu, sayacının söküldüğü ve inceleme yapıldığını, yapılan inceleme sonucunda Bakanlık mühürlerinin sağlam olduğu;

ancak tarih hatası olduğunun görüldüğünü, 07.09.2012 tarihinde Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nce yapılan kontrolde sayacın .....ekran pilinin arızalı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle 14.09.2011 tarihi ile 08.06.2012 tarihleri arasında okuma yapılamadığını, bu tarihler arasında .....ekranın arızalı olması nedeniyle okunamayan tüketim tutarının 07.09.2012 tarihli Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü raporunda 3.397,848 olarak tespit edildiğini, daha sonra da davacının aktif son endeks farkı hesaplanarak 266.112,64 bulunduğunu,

davacının TL bazında tüketim ekstresi incelendiğinde tüketimlerinde bir tutarsızlık olduğunun görüleceğini, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 622 sayılı kurul kararı yönünde kanunun belirlediği ölçülerde tahakkuk yapıldığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece;davacının iptalini talep ettiği faturanın söz konusu sayaçtaki endekse göre belirlendiği,sayaçta herhangi bir arıza bulunmaması nedeni ile sayaçta yazılan endekse göre düzenlenen faturanın uygun olduğu, her ne kadar dosyada alınan bilirkişi raporunda davacının faturada belirtilen kadar enerji tüketmesinin mümkün olmadığı belirtilmiş ise de; bilirkişinin kanaatini dayandırdığı herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, bilirkişinin yapmış olduğu hesaplamanın arızalı sayaçlarla bir başka değişle enerji kaydetmeyen sayaçlar ile ilgili olduğu, somut olayda ise davacıya ait sayacın enerji kaydetmemesinin söz konusu olmadığı,

yalnızca .....ekran pilinin bitmesi nedeni ile sayacın görülmediği, enerji kaydında herhangi bir sorun olmadığı, bu nedenle bilirkişi raporunun olaya uygun bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçe gösterilerek, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava;tarımsal sulama aboneliğinden kaynaklı borç nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Somut olayda;davacının davalı kurumun tarımsal sulama abonesi olduğu,davacının sayacının bozulması şikayeti ile davalı kuruma başvurduğu,bu başvuru sonrası davalı kurum görevlilerince davacıya ait sayacın 08.06.2012 tarihinde söküldüğü ve söküm esnasında sayaç üzerindeki endeksin okunamadığı,ilgili sayacın Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Diyarbakır İl Müdürlüğü'nce yapılan muayenesi neticesinde ise 07.09.2012 tarihli raporda sayacın vekalet mühürlerinin sağlam olduğu,.....ekran pilinin arızalı olduğunun görüldüğü ve sayacın tüketilen enerjiyi kaydeder olduğunun tespit edildiğinin belirtildiği,sayaç ayar servisinde ise sayacın endeksinin

okunduğu ve okunan endekse göre ise 14.09.2011-08.06.2012 tarihleri arası 266.112,64 kwh'lık tüketimin yapıldığının belirtildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

HMK 266. maddesi hükmüne göre; Çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hâkimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukukî bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her hâlde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

Mahkemece; her ne kadar, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundan ayrılma gerekçeleri belirtilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; yukarıda ifade edildiği üzere çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasının zorunlu olduğu ve teknik bilgiyi gerektiren eldeki somut davada hakimlik bilgisi ile değerlendirme yapılarak hüküm kurulması yoluna gidilemeyeceği kuşkusuzdur.

Ayrıca, dosya kapsamında alınan 16.03.2015 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde ise,davaya konu edilen sayacın sağlam olduğu ve tüketilen enerjiyi kaydettiği belirtilmesine rağmen, hatalı şekilde sayacın tüketim kaydetmediği değerlendirilerek EPMHY'nin 19. maddesine göre hesaplama yapıldığı ve bu bilirkişi raporunun da hükme esas alınamayacağı açıktır.

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar dikkate alınmak suretiyle, ilgili sayacın sağlam olduğunun 07.09.2012 tarihli Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Diyarbakır İl Müdürlüğü'nün raporu ile belirlendiği ve sayacın tüketilen enerjiyi kaydettiğinin gözetilmesi,dosyanın alanında uzman 3'lü bilirkişi heyetine tevdi edilerek dosya kapsamında yer alan ''son endeks farkı'' başlığı altında düzenlenen belgede tüketim miktarının belli olduğu ve bu miktarın 80 çarpanı ile çarpılmak suretiyle 266.112,64 kwh'lık ek tahakkukun elde edilip bu ek tahakkuk çerçevesinde davacıya ilgili faturanın tahakkuk ettirildiği

anlaşılmakla; söz konusu ek tahakkukun EPMHY ve ilgili kurul kararına uygun olup olmadığının belirlenmesi,bu belirleme yapılırken davacının itirazlarının da karşılanması yönünden Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle sonucuna göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken; eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.