Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/19204 K.2017/5879

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

YARGITAY KARARI

Davacı,.... İli, Çarşı Mahallesi 428 ada 24 parsel numarasında kayıtlı 70 m2 miktarındaki kargir apartman ile 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22, 23,24,25,26,27,28,32 nolu taşınmazların muris ....

Alacahanlı tarafından yapılan vasiyetname ile dava dışı Milli Eğitim Bakanlığı’na bırakıldığını; ancak, vasiyetnamenin okunması ve tereke davasının açılmasından önce mirasçılar olan davalılar ....Alacahanlı ile ...'ın kendi adlarına tapuya intikal yaptırdıklarını, buna ilişkin....3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 1993/9 Esas ile Tereke....1994/742 Esas sayısı ile vasiyetnamenin iptali ve....4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/956 Esası ile vasiyetnamenin tenfizi davası açıldığını ve taşınmazlar üzerine tedbir kararı talep edildiğini ileri sürerek; dava konusu....

İli, Çarşı Mahallesi 428 ada 24 parsel numarasında kayıtlı 70 m2 miktarındaki apartman ile 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 32 no’lu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile ... adına tapuya tesciline ve taşınmazların 3.şahıslara devrinin önlenmesi için taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., yetkili mahkemenin müteveffanın son ikametgah mahkemesi olan....Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığından husumet yönünden reddini, taraflar arasında ihtilafı çözümleyecek aynı mahiyette davaların bulunduğundan buna ilişkin derdestlik itirazları bulunduğunu savunarak; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece;dosyanın yapılan incelemesinde,....6. Asliye Hukuk Mahkemesince 11.02.2014 tarihinde karşı yetkisizlik kararı verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 17. HD'nin 13.11.2014 tarih, 2014/13221-15937 E,K sayılı kararı ile mahkemelerinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği, Yargıtay ilamının taraflara tebliğ edildiği, tebliğden sonra dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi hususunda herhangi bir talebin bulunmadığı; ancak, mahkemece Yargıtay onama kararının

taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre geçmesine ve bu süre zarfında dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi hususunda herhangi bir talep olmadığı nazara alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar vermesi gerekirken dosyanın re’sen mahkemelerine gönderildiği, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için süresinde yapılmış herhangi bir başvuru bulunmadığından HMK'nin 20/1 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; süresi içinde sevk dilekçesi verilmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK’nun 448. Maddesinde "Bu kanun hükümleri,tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır’’ düzenlemesi yer almaktadır.

Yine aynı kanunun geçici madde 1/1’de ise ‘’bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri,kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz.’’ düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu bağlamda, eldeki davada taraflar arasında yetki uyuşmazlığı bulunduğundan 6100 sayılı HMK’nun 448. maddesi uyarınca 6100 sayılı HMK hükümlerinin somut uyuşmazlığa tatbik edileceği kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; eldeki davanın tapu iptal ve tescil davası olarak bu mahkemede ilk olarak 25.06.1999 tarihinde açıldığı, mahkemenin 01.10.2012 tarihli kararı ile davanın vasiyetnamenin tenfizi davası olduğu ve TMK’nun 576 vd. maddeleri uyarınca mirasbırakanın son ikametgahı mahkemesinin kesin yetkili olduğu,murisin de son ikametgahının İstanbul ili....ilçesi olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın....Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verildiği,bu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi neticesinde,

Dairemizin 12.02.2013 tarih ve 2012/23719 E. 2013/2027 K. sayılı ilamı ile yetkisizlik kararının onandığı,onama ilamı sonrasında davacı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulduğu,bu talebin de Dairemizin 18.06.2013 tarih ve 2013/10592 E. 2013/10486 K. sayılı ilamı ile reddedildiği ve bu kararın 13.09.2013 tarihinde kesinleştiği; kesinleşme sonrasında dosyanın....6.

Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği mahkemenin 11.02.2014 tarih ve 2013/500 E. 2014/80 K. sayılı kararı ile, davanın tapu iptal tescil talebine dayalı olup, vasiyetnamenin tenfizi davası olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle,

karşı yetkisizlik kararı verildiği ve dosyanın karşı yetkisizlik kararı ile merci tayini için Yargıtay 17. H.D.’ne gönderildiği,Yargıtay 17.H.D.’nin ise 13.11.2014 tarih ve 2014/13221 E. 2014/15937 K. sayılı ilamı ile ‘’uyuşmazlığın taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline ilişkin olduğu,bu istemin TMK’nun 576. maddesi ile ilgisi bulunmadığı ,taşınmazın aynı ile ilgisi bulunduğu ve bu davaların 1086 sayılı HUMK’nun 13. (6100 sayılı HMK’nun 12.) maddesi gereğince taşınmazların bulunduğu yer mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden uyuşmazlığın....

3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülmesi gerektiği’’ belirtilerek.... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin eldeki davada yetkili kılındığı, merci tayinine ilişkin bu ilam sonrasında ise....6.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10.03.2015 tarihli yazısı ile mahkemelerinin yetkisizlik kararının 13.11.2014 tarihinde kesinleştiği belirtilerek, dosyanın.... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderildiği; dosyanın mahkemelerine gönderilmesi sonrasında ise.... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce....6.

Asliye Hukuk Mahkemesi’ne yazılan 06.05.2015 tarihli yazı ile Yargıtay 17. H.D.’nin merci tayinine ilişkin ilamından sonra dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için dosyanın taraflarınca verilen bir dilekçe olup olmadığının sorulduğu,....6. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.05.2015 tarihli cevapta ise 6100 sayılı HMK’nun 23/2 maddesi

uyarınca Yargıtay kararında kanun yolu açık olmadığından Yargıtay ilamı gereğince talep alınmadan dosyanın mahkemelerine gönderildiğinin belirtildiği;.... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce de, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflarca süresinde yapılmış herhangi bir başvuru bulunmadığı gerekçe gösterilerek HMK'nun 20/1 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Eldeki davadaki uyuşmazlık; somut olayda yetkiye ilişkin 6100 sayılı HMK’nun 20/1 maddesindeki usul hükümlerinin mi yoksa HMK’nun 23/2 maddesindeki usul hükümlerinin mi tatbik edileceği noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı HMK’nun 20/1 maddesinde ‘’Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten,süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak,dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.’’ düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı kanunun 23/2 maddesinde ise’’Bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca verilen yargı yeri belirlenmesi ile kanun yolu incelemesi sonucunda kesinleşen göreve veya yetkiye ilişkin kararlar, davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar’’ düzenlemesi bulunmaktadır.

Yargı Yerinin belirlenmesi usulü ise 6100 sayılı HMK’nun 21 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

Yargı yerinin belirtilmesine karar veren üst mahkeme,dava dosyasını yargı yeri olarak belirlediği mahkemeye gönderir ve bu mahkeme,davaya kaldığı yerden devam eder. Bu halde, HMK’nun 20.madde hükmü uygulanamaz. Yani, davacı iki hafta içinde yargı yeri olarak belirtilen mahkemeye başvurmak zorunda değildir.(Medeni Usul Hukuku, Prof.Dr.Baki Kuru-Prof.Dr. Ramazan Arslan-Prof.Dr.Ejder Yılmaz,sf.173.)

Bu bağlamda, mahkemece, her ne kadar, davanın taraflarınca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için süresinde yapılmış herhangi bir başvuru bulunmadığından bahisle, HMK'nin 20/1 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar dikkatlice incelendiğinde de görüleceği üzere somut olayda 6100 sayılı HMK’nun 20/1 maddesinin değil,23/2 maddesinin tatbiki gerektiği ve bu madde gereğince de davanın taraflarınca iki haftalık süre içerisinde bir başvuruda bulunulma zorunluluğu bulunmadığı,....6. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce dava dosyasının HMK’nun 23/2 maddesi uyarınca merci tayini neticesinde yetkili ve görevli kılınan.... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’ne re’sen gönderilmesinde hatalı bir yön olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece;yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar dikkate alınmak suretiyle; eldeki davada merci tayinine gidilmesi neticesinde.... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yetkili ve görevli kılındığı,somut olaya tatbiki gereken usul hükmünün ise 6100 sayılı HMK’nun 23/2 maddesi olduğu, bu madde mucibince de HMK’nun 20/1 maddesinde düzenlenen iki haftalık süre içerisinde dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için başvuruda bulunulması kuralının uygulanamayacağı gözetilmek suretiyle işin esasına girilerek inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.