Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/19940 K.2017/6827

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında tarımsal sulama amaçlı abonelik sözleşmesi kurulduğunu .... seri nolu sayacın ....07.2008 tarihinde takıldığı ve ilk faturanın ....08.2008 tarihinde 839,83.TL olarak tahakkuk edildiğini, 07.06.2012 tarihinde sayacın davalı idare görevlilerince değiştirildiğini ve akabinde rapora gönderildiğini, rapor sonucunda sayacın sağlam olduğu ancak sayacın uzun süre enerjisiz olduğunun tespit edildiğini, sayacın enerjisiz kaldığı dönemde enerjinin kullanıldığının tespit edilmesi durumunda o dönem için ek tahakkuk yapılabileceğinin belirtildiğini,

müvekkilinin tesisinde bahsi geçen dönemde herhangi bir sulama olmadığı için tesisin elektrik bağlantılarının kesildiğini, hatta trafonun çalınma ihtimaline karşı tesisin sökülüp evde muhafaza edildiğini, tesisinin bulunduğu yerde toplamda ... dönüm arazinin bulunduğunu belirterek, davalı tarafından tahakkuk ettirilen 28.....2012 tarihli endeks esaslı olmayan ....535,50.TL faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; aboneliğe ilişkin sayacın optik port incelemesi neticesinde çok uzun süreli gerilim kesintilerinin olduğunun tespit edilmesi üzerine endeks esaslı olmayan fatura tahakkuk edildiğini; davacının kaçak elektrik kullandığının sabit olduğunu mevzuata aykırı bir durumun olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile, 28.....2012 tarihli davalı kurumca yapılan endeks esaslı olmayan fatura kapsamından davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

...-Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı tarafa ait sayacın, davacının kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin tespit edilmesi halinde, davalı tarafından tanzim olunan ek tahakkuktan davacının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava konusu aboneliğe ilişkin sayacın söküldüğü ve ek tahakkukun yapıldığı tarihte yürürlükte olan yasal mevzuat tetkik edilecek olursa; Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin, “Sayacın tüketim kaydetmemesi” başlıklı .... maddesinde; “(...) Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin tespiti halinde varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir.

(...) Tahakkuka esas süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde ... ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz.

(...) Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yapılan tahakkuk işleminde sayacın tüketim kaydetmediği dönem birim fiyatları kullanılır ve gecikme zammı uygulanmaz. Müşterinin talep etmesi durumunda söz konusu miktar tahakkuk süresi kadar eşit taksitler halinde ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olay incelendiğinde; davalı tarafından yapılan kontroller neticesinde davacı sayacının arızalı olması nedeniyle tüketim kaydetmediğinin tespiti üzerine sayaç incelenmek için ölçüler ve ayar şube müdürlüğüne gönderilmiş, il müdürlüğü tarafından tanzim olunan 07.08.2012 tarihli rapor ile “...sayacın sağlam olduğu, çok uzun süreli endeks kaydı olmadığını gösteren kayıtların olduğu bu zaman zarfında sayaç enerjisiz kaldığından abonenin faal olduğunun tespitinin yapılması halinde tahakkuk yönünden değerlendirilmesi gerektiği” belirtilmiş; bunun üzerine davalı tarafından ek tahakkuk yapılmıştır.

Mahkemece bilgisine başvurulan ve hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda, davalı kurum tarafından tahakkuk edilen 2012/... dönem endeks esaslı olmayan faturanın dayanağının olmadığı, fatura tahakkuku için mevzuat çerçevesinde gerekçesinin bulunmadığı, bu nedenle faturaya ait borç talebinin yersiz olduğu, davacının menfi tespit talebinde haklı olduğu yönünde kanaat bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafa ait sayaca müdahale edilmediği, sayacın, davacının kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediği ölçüler ve ayar şube müdürlüğü raporu ile sabit olduğundan, bu durumda EPMHY'nin .... maddesi uyarınca ek tahakkuk hesabının yapılması gerekmektedir. Mahkemece benimsenen rapor yetersizdir.

Hal böyle olunca mahkemece, dosyanın yeniden bilirkişi heyetine verilmesi, bilirkişi heyetinden davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği elektrik bedelinin, (aboneliğe konu taşınmazın ÇKS kayıtları da dikkate alınarak) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin .... maddesine göre müşterinin aboneliğinin başlangıcından itibaren aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde ... ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü aşmamak üzere hesaplanması;

sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimlerinin olmaması halinde sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimlerinin hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.