Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/2534 K.2016/1478

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı tarafından açılan boşanma davasının reddedildiğini, tarafların halen ayrı yaşadıklarını, davacıya düğün hediyesi olarak verilen çeyiz ve ziynet eşyalarının davalılarda olduğunu belirterek; öncelikle aynen iadesine, iadesi mümkün olmaması halinde 2.000TL bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; ziynet eşyalarının davacıda olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın husumetten reddi gerektiği, diğer davalı ...' ın müşterek konutu terki esnasında yanında ziynet eşyası getirmediğini, diğer eşyalardan koltuk köşe takımı, 1 takım Alman kadifesi, 1 takım kadife simli şalvar, 1 adet mecidiye takım, 1 adet kutmi takım haricindeki eşyaların depoda olup teslime hazır olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden ziynet eşyalarına ilişkin davanın kabulüne ve istenen ziynet eşyalarının davacıya aynen iadesine, aynen iadesi mümkün olmaması halinde dava değeri olan 2.000.

TL'nin tahsiline, çeyiz eşyalarına ilişkin davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine, 6. Hukuk Dairesi 26.09.2013 tarih, 2013/1134 E. -2013/13093 K. Sayılı ilamı ile "... aynen iade isteminin varlığı sebebiyle istek aşılmış sayılmayacağı gibi bu istek alacağın tamamının dava edildiğini gösterdiğinden fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması şeklindeki ifade de bir sonuç doğurmaz.

Mahkemece Harçlar Kanunu'nun 30.maddesi gereğince, bilirkişi raporunda belirlenen değer üzerinden eksik nisbi harcın tamamlatılması için davacı vekiline süre verilmesi gerekirken eksik nisbi harç tamamlatılmadan dava dilekçesinde harca esas değer olarak gösterilen bedel talep gibi değerlendirilerek ziynet eşyaları ile ilgili yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan çeyiz eşyalarının evde ortak kullanılan eşyalar olması eşyaların davacıya ait olmadığını göstermez. Öncelikle dava dilekçesinde belirtilen eşyaların mülkiyetinin kime ait olduğunun tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile eksik inceleme sonucu çeyiz eşyalarına ilişkin davanın reddine karar verilmesi de doğru değildir..." gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde; bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma ilamı ile ziynet eşyaları yönünden önceki kararın onandığı, çeyiz eşyalarının ise bir kısmının davacının şahsi eşyası olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile,

1 takım Alman kadifesi (400 TL), 1 takım kadife (20 TL), 1 adet simli kadife şalvar (25 TL), 2 takım emprime (10 TL), 3 adet emprime şalvar (30 TL), 2 adet pullu (25 TL), başa takılan altınlı takka (yöresel başlık) (10 TL), 1 adet enselik ve güneşlik (10 TL), 1 adet mecidiye takım ve 1 adet kutmi takım (35 TL) ın davalılardan alınarak davacıya aynen iadesine, bu mümkün olmadığı takdirde bu eşyaların bedellerinin davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından, süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dava, çeyiz ve ziynet eşyalarının aynen, mümkün olmaması halinde bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemenin Yargıtay'ca verilen bozma kararına uyması sonucunda kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde karar vermesi gerekir. Buna göre, Yargıtay'ın bozma kararına uymuş olan mahkeme bu uyma kararı ile bağlıdır, bozma gereğince işlem yapmak durumundadır.

Somut olayda; bozma sonrası davacı vekiline tanınan süre içerisinde eksik harcın tamamlandığı, ancak ziynet eşyası alacak talebi yönünden hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır.

O halde, mahkemece; bozma ilamına uyulmasına rağmen, ziynet eşyaları yönünden eksikliğin de tamamlandığı dikkate alınarak, bozma ilamı doğrultusunda yeni bir hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulmaması bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan, yargılama harçları ve giderleri, kural olarak davada haksız çıkan (aleyhine hüküm verilen) tarafa yükletilir. (...m. 326) Davada haksız çıkan tarafa yükletilecek olan yargılama harç ve giderleri hem davayı kazanan tarafın daha önce peşin olarak ödediği, hem de (karar ve ilam harcı ve Devlet Hazinesi tarafından peşin olarak ödenen giderler gibi) devlete ödenmesi gereken harçlar ve giderlerdir.

Davada haklı çıkan taraf, davayı vekil vasıtasıyla takip etmiş ise, lehine diğer yargılama giderlerinden başka bir de vekalet ücretine hükmedilir. (HMK m.323/1-ğ) Davanın kısmen kabulü halinde, kabul edilen miktar için davacı, reddedilen miktar için de davalı yararına vekalet ücreti takdir edilir.

Bu itibarla, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 12. maddesi 1. fıkrası gereğince kabul edilen miktar dikkate alınarak davacı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da isabetli bulunmamıştır.

Ayrıca, nisbi karar ve ilam harcının, dörtte biri peşin olarak, dava dilekçesinde gösterilen değer (müddeabih) üzerinden, dava açılırken alınırken, geri kalan dörtte üçü ise, hüküm altına alınan değer üzerinden , davada haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Karar ilam harcının, davanın kısmen kabul edildiği nazara alınarak, davada haksız çıkan davalı taraftan tahsiline karar verilmesi gerekirken, kabul – red oranına göre bölüştürülerek davacı aleyhine harç tahsiline karar verilmesi de bozma nedeni sayılmıştır.