Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/2988 K.2016/847

Taraflar arasındaki eşya alacağı davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacı kadına, davalı koca tarafından şiddet uygulanarak müşterek konuttan kovulduğunu, kadına ait ziynet ve çeyiz eşyalarının müşterek konutta kaldığını belirterek; eşyaların aynen iadesini, mümkün olmaması halinde 9.540TL çeyiz eşyası bedeli, 37.000TL ziynet eşyası bedelinin yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 28.05.2014 tarihli dilekçesi ile, beyaz eşyaların bedelinin iadesine ilişkin terditli isteminden vazgeçerek, aynen iade istemini yinelemiştir.

Davalı, cevap dilekçesinde; talep edilen beyaz eşyaların, ziynet eşyalarının bozdurulması ile satın alındığını, ziynet eşyalarını aynen iade edilemeyeceğini savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile, çeyiz eşyalarının aynen iadesine, 6 Adet 25 gr 12.000TL değerinde örgülü bilezik,1 adet 20 gr 1.600TL değerinde burma bilezik, 1 adet 850TL değerinde gelin küpesi, 8 adet 2.950TL değerinde yüzük, 7 Çubuklu 165 gr 14.025TL değerinde trabzon seti, 30 gr 2.550TL değerinde isimlik kolye için aynen iadesine; aynen iadesi mümkün olmaması halinde, 33.975,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalı tarafından, süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Harca tabi davalarda, her dava açılırken davacıdan bir başvurma harcı ve nisbi harca tabi davalarda nisbi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır (Harçlar Kanunu 27-28.md) Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 33.maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HUMK'nun 409.maddesi (6100 sayılı Yasanın 150.maddesi) uyarınca süresinde tamamlanarak yenilenmez ise açılmamış sayılmasına karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanununun "Harç Ödenmeyen İşlemler" başlığını taşıyan 32.maddesinde ise, "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak, ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır." hükmü getirilmiştir.

Yukarıda belirtilen madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Davacı vekili, dava dilekçesiyle, 9.540TL çeyiz eşyası ve 37.000TL değerinde ziynet eşyasının aynen veya bedelinin tahsilini talep etmiştir. Dava, adli müzaharet talepli açılmış, mahkemece, adli müzaharet talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Konusu para ile değerlendirilebilen davalarda, nisbi karar ve ilam harcı alınır. Nisbi karar ve ilam harcının, dörtte biri peşin olarak, dava dilekçesinde gösterilen değer (müddeabih) üzerinden, dava açılırken alınırken, geri kalan dörtte üçü ise, hüküm altına alınan değer üzerinden, davada haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Adli yardım (müzaheret) kararı, lehine verilen tarafın, geçici olarak yargılama harç ve giderlerinden muaf tutulmasını sağlamakta olup, davanın adli yardımdan yararlanan lehine sonuçlanması halinde, karşı taraf adli yardım nedeniyle alınamamış olan bütün harç ve giderlere de mahkum edilir.

O halde, mahkemece; davanın 9.540TL çeyiz eşyası, 37.000TL ziynet eşyası olmak üzere 46.540TL dava değeri (müddeabih) üzerinden açıldığı, hükümle 9.540TL değerinde olduğu belirtilen (ve değer itibariyle itiraza uğramayan) çeyiz eşyası ile 33.975TL ziynet eşyaları yönünden davanın kabulüne karar verildiği gözönünde bulundurularak; hüküm altına alınan değer üzerinden, davada haksız çıkan davalı taraftan karar ve ilam harcı alınmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.