Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/3349 K.2015/5247

Taraflar arasındaki ziynet alacağı davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davada, ziynet eşyalarının aynen, olmadığı takdirde, bedellerinin tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Yargılama sırasında, davacı adli yardım talebinde bulunmuş, mahkeme tarafından, "... davacının ekonomik durum araştırması sonucunun beklenilmesine ve araştırma sonucu geldikten sonra, adli yardım talebi hakkında bir karar verilmesine ..." şeklinde bir ara karar oluşturulmuş; ancak, sonraki aşamalarda, mahkemece adli yardım talebi hakkında bir karar verilmediği gibi, sanki talep kabul edilmiş gibi, yargılama sürdürülmüştür.

6100 sayılı HMK.'nun harç ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesinde;

“(1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan, HMK.'nun 114/g maddesi gider avansını dava şartı olarak düzenlemiştir.

Ayrıca, HMK'nun 448.maddesine göre: “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.” düzenlemesi yer almakta olup, anılan düzenlemeye göre; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal yürürlüğe girecektir...." şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.

Davacı tarafından, dava açılırken, bu madde hükmüne göre, gerekli harç ve gider avansının yatırılması gerektiği halde, bu harçlar alınmadan davaya devam edilmiştir.

Öyle ise mahkemece, öncelikle davacının adli yardım talebi hakkında bir karar verilmesi, oluşan şartlara göre, bu talebin kabul edilmemesi durumunda davacı tarafa HMK. madde 120 gereği, harç ve avansı yatırması için 2 haftalık kesin süre verilerek, sonucuna göre karar verilmesi, adli yardım talebinin kabul edilmesi durumunda ise, esas hakkında inceleme yapılması gerekirken, bu usuli eksiklikler giderilmeden, davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.