Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/6036 K.2015/9060

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesi ile; tarafların 06.07.2011 tarihli araç kira sözleşmesi ile dava dışı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic. A.Ş'den, mülkiyeti kendisine ait olan otobüsü kiraladıklarını, kira süresinin bitiminde kiracıların sözleşme şartlarını yerine getirmek kaydıyla aracın mülkiyetinin devrini talep etme hakları olacağının düzenlendiğini, davacı ile davalının 24.05.2012 tarihinde aralarında yaptıkları sözleşme ile ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic.

Aş'den müşterek kiraladıkları aracın kullanım hakkını ve mülkiyetini davalının 45.000TL bedelle davacıya devrettiğini, tarafların paranın 5.000TL'sinin 30.05.2012, 15.000TL'sinin 15.07.2012 tarihinde, 25.000TL'sinin 30.08.2012 tarihinde ödenmesi hususunda anlaştıklarını ve davacının davalıya 24.05.2012 keşide tarihli 15.000TL ve 25.000TL bedelli iki adet bono verdiğini, ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic.

Aş ile yapılan kira sözleşmesine göre kiralanan aracın başkasına devredilemediğini, davalının kira sözleşmesini devir hakkı bulunmadığından ve kira sözleşmesinin devrini kiralayan şirketin kabul etmediğinden davalıya sözleşmesinin devri için ödenmesi kararlaştırılan devir bedelinin ödenmediğini, 24.05.2012 tarihli sözleşmenin devir yasağından dolayı geçersiz olduğunu, kiralayan ve kiracıların 06.07.2011 tarihli araç kira sözleşmesini 09.08.2012 tarihinde karşılıklı olarak feshettiklerini, kira sözleşmesinden dolayı kiracıların hiçbir alacağının olmadığının fesih ve ibraname sözleşmesi ile sabit olduğunu beyan ederek,

davalının davalı aleyhine başlattığı takibe dayalı bonoların bedelsiz kaldığını iddia ederek borçlu bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

./..

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; tarafların davaya konu otobüsü dava dışı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic. Aş'den ortak olarak ve taksitle satın aldıklarını, her ne kadar sözleşmede ''araç kira sözleşmesi'' yazsa da aslında mülkiyeti muhafaza kayıtlı bir satış sözleşmesi bulunduğunu, müvekkili ile davacının arasındaki ortaklığın başlamasından bir süre sonra davacı gerek ...

Turizmle yapılan anlaşma şartları, gerekse yolcu taşımada bir şoför ve işletmeciden beklenen tutum ve toplumsal davranış kurallarına aykırı, basiretsiz davranışlar sergilediğini, bu nedenle müvekkilinin davacıyı sık sık uyardığını ancak davacının hareketlerini düzeltmemesi nedeniyle müvekkilinin ortaklıktan ayrıldığını, ortaklık payını davacıya 45.000TL bedelle devrettiğini, alacağını ise senede bağladığını, taraflar arasındaki sözleşmeye konu olan şeyin aracın mülkiyeti olmayıp ortaklık payı olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; Davacı vekili tarafından açılan ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda davaya konu olan 06.07.2011 tarihli ''Araç Kira Sözleşmesi'' başlıklı belge incelendiğinde; sözleşmede dava dışı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic. A.Ş'nin kiralayan sıfatı ile, davacı Ö.. A..'ün Kiracı 1, davalı A..

K..'un Kiracı 2 sıfatı ile yer aldıklarını, sözleşmenin konusunun 2. madde ile; ''mülkiyeti kiralayana ait olan ve aşağıda özellikleri yer alan aracın iş bu sözleşmenin devam eden maddelerinde belirtilen şartlarda kiracıya kiralanmasını ve kira süresi sonunda kiracı tarafından yazılı olarak talep edilmesi durumunda kiralayan tarafından kiracıya devrini içerir'' olarak belirtildiği görülmektedir.

Davacı ile davalı arasında imzalanan 24.05.2012 tarihli ''Sözleşme'' başlıklı belgeye bakıldığında ise; konu olarak, ... plakalı, ... şasi no.lu, A31288 motor no.lu ... markalı 2011 model safir otobüs satışı kullanımının devri olarak belirtildiği, aracın kullanımını devreden olarak davalı A.. K..'un, araç kullanımını alan olarak davacı Ö..

A..'ün imzalarının bulunduğu, davalının davacıya davaya konu aracın satış devrini onayladığının ve aracı 45.000TL bedelle devrettiğinin belirtildiği görülmektedir.

Buna göre; her ne kadar davalı tarafından sözleşmede belirtilen 45.000TL'nin ortaklık payının devrine ilişkin olduğu savunulsa da yukarıda işaret edildiği üzere taraflar arasında davaya konu otobüsün mülkiyetinin devrine ilişkin bir sözleşme olduğu ve 45.000TL'nın satış bedeline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca; taraflar ile dava dışı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic. Aş arasındaki kira sözleşmesinin 09.08.2012 tarihinde feshedildiği, taraf beyanları ve dosya arasında bulunan 09.08.2012 tarihli ''Fesih ve İbraname'' başlıklı belge ile sabittir.

O halde; taraflar ile dava dışı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic. Aş arasındaki kira sözleşmesinin 09.08.2012 tarihinde feshedilmiş, taraflar birbirlerini ibra etmiş ve davaya konu otobüsün mülkiyeti iş bu davanın taraflarına geçmemiş, böylece taraflara arasında imzalanan 24.05.2012 tarihli devir sözleşmesi de hükümsüz kalmıştır. Kaldı ki; Taraflar arasındaki araç satışına ilişkin 24.05.2012 tarihli sözleşme; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20/d maddesine uygun resmi biçimde düzenlenmediği için geçersizdir. Geçersiz sözleşmeye dayanılarak da taraflar aldıklarını iade ile yükümlüdür. Mahkemece, açıklanan hususlar göz ardı edilerek, yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde davanın reddine ilişkin hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

./..