Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/7517 K.2016/5432

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, icra dairesi tarafından düzenlenen gayrimenkul satış ihalesinden taşınmaz satın aldığını, %18... ödediğini, satın alınan taşınmaz mesken olduğu için müvekkilinden %1... alınması gerektiğini, icra dairesinin, %1 yerine, %18... hesaplaması işleminin iptali için icra mahkemesine şikayette bulunduklarını, icra mahkemesince, şikayetlerinin kabulü ile... oranının %1 olarak belirlenmesine ve icra memurluğunca bu doğrultuda işlem yapılmasına karar verildiğini, şikayet davasını hasımsız açmaları nedeniyle vergi dairesinin fazla tahsil edilen vergiyi iade etmekten kaçındığını belirterek;

fazlaya ilişkin haklarını saklı tutup, şimdilik 1.000,00 TL'nin iadesine karar verilmesini talep etmiş, 11.07.2014 tarihinde tamamlama harcını yatırarak, 20.070,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uygulanan... oranının yerinde olduğunu savunarak; davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; taraflar arasında vergi hukukundan kaynaklanan bir uyuşmazlık bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin idari yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm; davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak açılmış fazla ödenen verginin iadesi istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık; davaya hangi yargı yolunda bakılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 113/d maddesi gereğince; müzayede mahallerinde yapılan satışlar Katma Değer Vergisine tabidir. Müzayede yoluyla satış yapan icra daireleri, bu satışlarla ilgili...'nin beyan ve ödenmesi ile ilgili işlemleri,... genel tebliğlerinde yer alan açıklamalara uygun yürütür.

Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, 11.03.2013 tarih, 2012/182 E.; 2013/321 K. sayılı kararında,...'ye ilişkin şikayetin, icra müdürlüğünün tesis ettiği işlemden kaynaklandığından bahisle işlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğini hükme bağlamıştır.

Diğer taraftan, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2.maddesinde; idarenin, idari eylem ve işlemlerine karşı (işlem ve eylemi yapan idare aleyhine) iptal ya da tam yargı davası açılabileceği kabul edilmiş, 2576 sayılı ...Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve .... Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun "Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6. maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği hükme bağlanmıştır.

Bu bağlamda, vergiyi doğuran olay, mükellefiyet, muafiyet, istisna gibi tümüyle vergi hukukuna ilişkin konularda açılacak davaların vergi mahkemelerinde görülmesi gerekmektedir.

Tüm bu bilgiler ışığında somut olay irdelendiğinde; satışa konu taşınmazın tapuda mesken olarak kayıtlı olduğu, kıymet takdiri raporunda taşınmazın net 85 m2 olduğunun belirtildiği, davacı ihale alıcısının,... oranının %1 olarak uygulanması gerekirken, icra dairesince %18 olarak uygulanıp, kendisinden fazla... alındığını ileri sürerek, işlemin iptali ile düzeltme yoluyla... oranının %1 olarak belirlenmesi ve fazla ödenenin iadesi için şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurduğu, icra mahkemesince 22.05.2014 tarih, 2014/196 E..

2014/670 K. sayılı ilamla şikayetin kabulü ile... oranının %1 olarak belirlenmesine karar verildiği, icra mahkemesince verilen kararda davalının taraf olmadığı, bu nedenle davacının icra mahkemesi kararına rağmen, fazla ödediği parayı davalıdan geri alamadığı gerekçesiyle iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere uyuşmazlık; vergiyi doğuran olay, mükellefiyet, muafiyet, istisna gibi vergi hukukuna ilişkin konulara ilişkin olmayıp, icra dairesinin yanlış uygulaması sonucu yersiz alındığı mahkeme kararı ile sabit olan paranın, sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Buna göre uyuşmazlığın, özel hukuku ilgilendirdiği ve çözüm yerinin adli yargı olduğu açıktır.

Hal böyle olunca mahkemece; davacının talebi fazla tahsil edilen... alacağının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkin olduğu gözetilerek, işin esasına girilerek, taraf delilleri toplanıp, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu dava dilekçesinin idari yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.