Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/8486 K.2016/4575

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararının İptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde, davalının, ...Tüketici Hakem heyetine müracaatla ikamet ettiği evine kurumun elemanları gelerek elektrik sayacını söktüklerini daha sonra kendisine kaçak kullanım cezası kestiklerini, bu nedenle yargılandığı,...Mahkemesinin 2009/1425 sayılı dosyası ile beraat ettiğini beyan ederek, çıkartılan faturaya itiraz ederek, bunun iptalini istediğini, Hakem Heyetinin de bu talebi kabul ettiğini, idarece davalının sayacının sökülerek,

sayaç ayar şefliğinde yapılan kontrolde sayaç ile oynandığının tespit edildiğini, davalı hakkında Kaçak/Usulsüzlük faturası düzenlenerek davalının şikayet edildiğini, davalının ceza mahkemesinde beraat ettiğini, davalının beraat etmesinin usulsüz elektrik kullanmadığına delil olmadığını ve davalının borcunun olmadığını göstermediğini, bu nedenle Tüketici İl Hakem Heyeti 07.10.2013 tarihli ve 2013/240 sayılı kararına itirazlarının kabulü ile davalının 3.298 TL borçlu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, "...davalının ....Asliye Ceza Mahkemesinde açılan Elektrik Enerjisi Hakkında hırsızlık suçundan dolayı açılan davada beraatine karar verildiği ve kararın 16/05/2012 tarihinde kesinleştiği, davalının talebi nedeniyle, kesinleşen ceza mahkemesi kararına dayanılarak İl Tüketici Hakem heyetine yaptığı başvurunun kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, sözkonusu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık kaçak tahakkukuna yönelik faturanın iptaline ilişkin Tüketici Hakem Heyeti kararına itiraz davası niteliğindedir.

.../...

-2-

1-)4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü resmi gazetede yayınlanarak, 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesi hükmünde; gerçek veya tüzel kişiler tarafından, sayaca müdahale edilerek mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş; 15.madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından uygulanacak “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır.

Somut olayda, davacı hakkında düzenlenen 01.11.2008 tarihli Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı ile, sayacın Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ait mühürleri açılıp numaratör ile oynandığı tespit edilmekle davalının kaçak elektrik kullandığının dosya kapsamı ile sabit olduğu anlaşılmaktadır.

1086 Sayılı HUMK 295/1 maddesinde, mahkeme ilamlariyle katibiadillerce re'sen tanzim olunan senetlerin sahteliği ve salahiyattar memurların salahiyetleri dahilinde usulüne tevfikan tanzim veya tasdik ettikleri vesikaların hilafı ispat olununcaya kadar delili kati teşkil edeceği açıklanmıştır.

6100 Sayılı HMK 204/2.maddesinde ise, yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgelerin, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılacağı açıklanmıştır.

Kaçak elektrik tespit tutanakları, düzenlendiği tarih itibariyle maddi olgulara ilişkin tespitleri içermekte olup, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belgelerdendir. Davacı taraf tutanağın aksini ispat edememiştir.

2-)Ayrıca Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesindeki davaya etkisini düzenleyen Borçlar Kanunu’nun 53.maddesi hükmünde, "Hakim, kusur olup olmadığına, yahut haksız fiilin failinin temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararı ile de mukayyet değildir.

Bundan başka ceza mahkemesinin kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarının tayini hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez." denilmektedir. Aynı düzenleme yeni Türk Borçlar Kanununun 74.maddesi hükmünde de “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” şeklinde önceki kanuna paralel şekilde düzenlenmiştir.

.../...

-3-

Görülmektedir ki, ceza mahkemesinin “delil yetersizliğine dayanan beraat kararının” hukuk hakimini bağlamayacağı ancak beraat kararı bir maddi olguyu tespit ediyorsa bu kararın hukuk hakimini bağlayacağı, beraat kararı suçun sanıklar tarafından işlenmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayanıyorsa, bu kararın hukuk hakimini de bağlayacağı, bundan başka kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın hukuk hakimini bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır (Turgut Uygur, Borçlar Kanunu Şerhi, C. 1, s. 844).

Bu itibarla; 6100 sayılı HMK 204/2 ve TBK md. 74 hükümleride nazara alındığında; sayacın Sanayi Ve Ticaret Bakanlığına ait mühürlerini açarak numaratörle oynayan davalı hakkında kaçak elektrik hırsızlığı suçundan açılan davada delil yetersizliği sebebiyle 5271 Sayılı CMK 223/2-e bendi hükümleri uyarınca verilen beraat kararı ilgi tutularak kaçak tahakkukuna yönelik faturanın iptaline dair Tüketici Hakem Heyeti kararına itiraz istemiyle açılan davada verilen red kararı usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Davacı tarafın, sayaca müdahale ederek elektrik kullanması eylemi, kaçak elektrik kullanımı olarak nitelenerek, talep edilen kaçak tahakkuk bedellerinin yönetmelik ve yukarıda açıklanan 622 sayılı kurul kararında açıklanan yöntemle hesaplanması gerektiği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında alanında uzman bilirkişiye tevdiiyle; talep edilen kaçak elektrik ve kaçak ek tahakkuk bedellerinin, ayrı ayrı, yönetmelik ve 622 sayılı kurul kararlarında açıklanan yöntemle hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınarak; sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, delillerin yanılgılı değerlendirilmesi sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.