Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/9200 K.2015/14444

Taraflar arasındaki boşanma, tazminat, ziynet eşyasının iadesi davasının Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 27.06.2013 gün, 2013/13028 Esas, 2013/18089 Karar sayılı bozma ilamı üzerine mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-(davalı) D.. K.. A. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 27.06.2013 gün, 2013/13028 Esas, 2013/18089 Karar sayılı bozma ilamı üzerine dava konusu uyuşmazlık salt; ziynet eşyası iadesi istemine yöneliktir. Yerel mahkemece; Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 27.06.2013 gün 2013/13028 Esas, 2013/18089 Karar sayılı bozma ilamı sonrası yapılan 05.12.2013 günlü ilk celsede; HMK.nun 150/.1 maddesi gereğince, dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına; akabinde 17.03.2014 tarihinde de işlemden kaldırma tarihinden itibaren 3 aydan fazla süre geçtiği halde taraflarca yenilenmeyen davanın HMK.'nun 150/5.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı D.. K.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından; bozma ilamı üzerine, kendisine bozma ilamı ekli duruşma gününü içerir davetiye çıkarılan D.. K.. vekiline yönelik davetiyenin bila tebliğ iade edildiği; bu itibarla davacı D.. K.. vekiline usulüne uygun duruşma gününü içerir bozma ilamı ekli bir tebligat yapılmamasına rağmen; bozma ilamı sonrası yapılan 05.12.2013 günlü ilk celsede; davacı D..

K.. vekilinin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen hazır olmadığı zapta geçirilerek, HMK.nun 150/.1maddesi gereğince dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve takiben 17.03.2014 tarihinde de işlemden kaldırma tarihinden itibaren 3 aydan fazla süre geçtiği halde taraflarca yenilenmeyen davanın HMK.'nun 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş; sözkonusu karar davacı D.. K.. vekilince temyiz edilmiştir.

İşlemden kaldırılma ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi müessesesinin düzenlendiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150.maddesine göre; Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27.maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36.maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6.maddesi nazara alındığında; davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir.

O halde, HMK.nun 150.maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir.

Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

Somut olayda ise; bozma ilamı üzerine, kendisine bozma ilamı ekli duruşma günü içerir tebligat çıkarılan D.. K.. vekiline yönelik davetiyenin bila tebliğ iade edildiği; bu itibarla davacı D.. K.. vekiline usulüne uygun duruşma gününü içerir bozma ilamı ekli bir tebligat yapılmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilemediğinin kabulüyle; yeniden bozma ilamı ekli duruşma gününü davetiye gönderilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken; HMK.nun 150.maddesine aykırı olacak şekilde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilerek, üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına yönelik hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.