Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/9634 K.2016/7039

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesi ile;... Barajı inşaatı nedeniyle 28.736,22 m² yüz ölçümlü... ili... ilçesi ...köyü 269 ada 1 parsel numaralı taşınmazın idare tarafından kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedeli olarak 06.11.1998 tarihinde 9.250TL, 26.06.2001 tarihinde 17.027,79TL ve 20.07.2001 tarihinde 1.863,09TL davalı tarafa ödendiğini, daha sonra...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/182E-2008/77K sayılı hükmüyle taşınmazın tapusunun 4.340,43 m2lik kısmının iptal edilerek orman vasfıyla Hazine adına tapuya tescil edildiğini iddia ederek 4.340,43 m2 yönünden davalıya ödenen 1.397,15TL'nin ödeme tarihi olan 06.01.2001 tarihinden itibaren, 2.571,94TL'nin ödeme tarihi olan 26.06.2001 tarihinden itibaren, 281,41TL'nin 20.07.2001 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; zamanaşımı def'ini ileri sürmüş, esas yönünden de davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davacı idare tarafından kamulaştırma bedeli olarak 06.01.2001, 26.06.2001 ve 20.07.2001 tarihlerinde yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümlerine istinaden iadesinin talep edildiği,... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/182E-2008/77K sayılı ilamıyla kısmen tapusu iptal edilen kısmın bedelinin hangi tarihte ödendiğini oran kurmak suretiyle belirlemenin mümkün olmadığı, ilk ödeme yapılan 06.01.2001 ve 26.06.2001 tarihinden itibaren BK'nın 66.maddesindeki 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre zamanaşımı süresi için kanunda 1 ve 10 yıllık süreler öngörülmüştür. Ancak bu sürenin işleyebilmesi için davacı tarafın verdiğini geri istemeye hakkı olduğunu öğrenmiş olması gerekir. Bu durumda zamanaşımı, davacının dava açmaya hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren başlar.

Somut olayda; davacı vekili müvekkilinin davaya konu taşınmazı kamulaştırarak, kamulaştırma bedelini davalıya ödemesine karşılık açılan tapu iptal davası ile taşınmazın davacı adına olan tapusunun iptal edildiği, bu nedenle davacıya yapılan devrin de sebepsiz kaldığını iddia ederek iş bu davayı açmıştır. Yukarıda yapılan açıklamaya göre davacının, dava açmaya hakkı olduğunu, davaya konu taşınmazın kendi adına olan tapusunun iptal edildiği kararın kesinleşmesi ile öğrendiği, zamanaşımının da bu tarihten itibaren işlemeye başlayacağı açıktır. Bahsi geçen tapu iptal tescil davası 15.07.2010 tarihinde kesinleşmiş, temyize konu dava ise 15.07.2011 tarihinde açılmıştır.

Bunun yanında; sebepsiz zenginleşmeye dayanan alacak davalarında zamanaşımı süresinin başlangıcı, kamu kurumlarında dava açılmasına emir vermeye yetkili makamın öğrenme gününden itibaren işlemeye başlar. (H.G.K. 25.06.2003 tarih ve 2003/4–422 E, 2003/439 K.).

Mahkemece; davacı idarenin emir vermeye yetkili makamının iş bu davanın açılması için vermiş olduğu olur tarihinin araştırılarak zamanaşımı itirazı yönünden değerlendirme yapılması gerekirken bu araştırma yapılmadan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.