Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/12203 K.2018/4940

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; dava konusu adreste fırın işletmesi olarak faaliyette bulunduğunu, elektrik aboneliğinin... adına olduğunu, davalı tarafından tutulan kaçak tutanağına istinaden 18.375,40 TL kaçak ve 48.593,80 TL kaçak ek tutarı tahakkuk ettirildiğini, tahakkuk ettirilen faturaların mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek; belirtilen faturalar nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; benimsenen bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile 48.593,80 TL miktar yönünden davanın reddine, 18.375,40 TL kaçak bedeli tazminatı yönünden menfi tespit davasının kabulüne karar verilmiş, hüküm süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Dava, kaçak ve usulsüz elektrik kullanımına dayalı faturalar nedeniyle açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13. maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi,

kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15. madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından uygulanacak “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır.

Tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı EPDK Kararının 1/B maddesinde kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda esas alınacak süreler belirlenmiştir. Buna göre; 1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

a) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.

Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Bu süre 12 ayı geçemez.

Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.” Dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacı kurum yetkilileri tarafından yapılan denetimler neticesinde 23.12.2012 tarih ve 2455 nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiği, tutanak ile " kesik olan enerji açılarak mühürsüz sayaç üzerinden enerji kullanıldığının" tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise tutanak öncesi aboneden son olarak 13.02.2007 tarihinde 655 kwh endeksle tahakkuk yapıldığı, 14.02.2007- 23.12.2012 tarihleri arasında 70 aylık dönemde ise tahakkuk yapılmadığı, bu 70 aylık dönemde (...) ... ilerlediği bu tüketimin tutanak sonrası 17 ayla kıyaslandığında normal olduğu,

bu nedenle 48.593,80 TL tüketim borcu bulunduğu ancak aynı dönem için talep edilen 18.375,40 TL kaçak bedeli borcunun bulunmadığı belirtilmiştir.Ancak dosya içerisinde bulunan 23.12.2012 tarihli tutanaktan davacının kesik elektriği açarak kullanmak suretiyle mevzuat hükümlerine göre kaçak kullanımda bulunduğu anlaşılmakta olup, bu tutanak aksi sabit oluncaya kadar tarafları bağlar.

6100 sayılı HMK'nun 266.maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur.

Aynı Kanunun 281. maddesinde ise, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bu itibarla, mahkemece öncelikle kaçak tahakkuk bedelinin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 622 sayılı kurul kararı hükümlerine göre hesaplanıp, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, 18.375,40 TL tutarlı fatura yönünden yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.