Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/1272 K.2017/11929

Taraflar arasındaki geçici abonelik tesisi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, maliki olduğu ... ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 45834 ada 3 parsel, ...Sitesi Kooperatifi 6-2/3 numaralı bağımsız bölümün bulunduğu binanın müteahhit tarafından yarım bırakıldığını, iskan işlemlerinin tamamlanmadığını, binanı eksikliklerinin mülk sahipleri tarafından giderildiğini, davalı kuruma yaptığı abonelik başvurusunun iskan işlemlerinin tamamlanmamış olması nedeniyle reddedildiğini ileri sürerek, geçici elektrik aboneliğinin tesisine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davaya konu olayda yasal mevzuatın aradığı koşulların gerçekleşmediğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının konutuna geçici elektrik aboneliği tesisinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava konusu bağımsız bölümün bulunduğu binanın yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.Bilindiği üzere, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30 ve 31. madde hükümlerine göre, yapı kullanma izin belgesi (iskan) bulunmayan yerlerde abonelik tesisi mümkün değildir. Bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Hal böyle iken, yasa koyucu; ülkemizde, yapı (inşâat) ruhsatı alınmadan inşa edilmiş ya da yapı (inşâat) ruhsatı alınmasına rağmen yapı kullanma (iskân) izni alınmamış birçok yapının bulunması nedeniyle yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere, 5784 sayılı Kanunun 25. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 11.madde ile bir istisna getirmiştir.

Anılan geçici 11. maddeye göre “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe (26/07/2008) kadar yapı (inşâat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olup, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılara; yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon, doğal gaz gibi alt yapı hizmetlerinden birinin veya birkaçının götürüldüğünün belgelenmesi hâlinde, ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren başvurulması üzerine, kullanma izni alınıncaya kadar ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su ve/veya elektrik bağlanabilir.

Bu kapsamda, ilgili belediyeden dağıtım şirketlerine elektriğin kesilmesi talebinin söz konusu olması hâlinde aboneliği iptal edileceğinden, su ve/veya elektrik bağlanması herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmez. Ancak, yapı (inşâat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartı 12/10/2004 tarihinden önce yapılmış olan yapılarla ilgili olarak uygulanmaz. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan abonelikler de ait olduğu gruba dönüştürülür”. Hükmü yer almaktadır.

Madde içeriğinden de görüldüğü üzere yasa koyucu getirdiği istisnanın uygulanma süresini sınırlandırmakla yetinmemiş, ayrıca kanunun uygulanmasını bazı şartların gerçekleşmiş olmasına da bağlamıştır.

Bu nedenle, geçici abonelik tesisi işlemlerinde; kanunda sayılan şartların tamamının mevcut olduğu işlemin tesis edilmesini isteyen kişi tarafından ispat edilmeli, ayrıca işlemi tesis edecek kuruluşlar (ve dava yolu ile tesis edilmesi istenildiği takdirde mahkemece) tarafından da süre sınırının aşılıp aşılmadığı denetlenmelidir.

5784 sayılı Kanunun 25.maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 11.maddeyle, yapı (inşâat) ruhsatı bulunan, ancak gerekli koşulları yerine getirmediği için “iskân” yani oturma izni bulunmayan binalara elektrik ve su bağlanmasının yolu açılmıştır.

12/10/2004 tarihi ile 26/07/2008 tarihleri arasında yapı (inşâat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olup, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılara; yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon, doğal gaz gibi alt yapı hizmetlerinden birinin veya birkaçının götürüldüğünün belgelenmesi hâlinde, ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması ve kanunun yayımı tarihinden itibaren başvurulması üzerine, kullanma izni alınıncaya kadar ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su ve/veya elektrik bağlanabilir.

Ancak, yapı (inşâat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartı 12/10/2004 tarihinden önce yapılmış olan yapılarla ilgili olarak uygulanmaz. 12/10/2004 tarihinden önce inşa edilen yapılarda yapı (inşâat) ruhsatı alınmış olma şartı dahi aranmamaktadır.

Diğer bir deyişle 12/10/2004 tarihi ile 26/07/2008 tarihleri arasında yapı (inşâat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olan yapılar için kanunen aranan koşullar 12/10/2004 tarihinden önce inşa edilen yapılar için aranmayacaktır. Yani 12/10/2004 tarihinden önce binanın yapıldığının ispatı şartıyla geçici su veya elektrik aboneliği verilmesi amir hükümdür.

Geçici Elektrik veya su aboneliğinin tesisi için yapının 12/10/2004 ten önce yapıldığının ispatı ve oturmaya elverişli olması gerekli ve yeterlidir, bunlar dışında başka bir şart aranmaz.

Somut olayda, dava konusu abonelik tesisi istenen bağımsız bölümün su aboneliğinin bulunduğu, bağımsız bölümün buluduğu binanın yapı ruhsat tarihi 12.09.1997 olduğu, binanın yapı kullanma izin belgesinin (iskan) bulunmadığı hususlarında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Dosyaya davalı tarafından sunulan ... 15. Tüketici Mahkemesinin 2014/1467 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, binanın ortak alanları ile AG dağıtım tesisatında önemli eksiklikler olup bunların insan can ve mal emniyeti yönünden tehlike yarattığı belirtilmiştir.Mahkemece söz konusu rapor dikkate alınarak , keşif yapılmaksızın davanın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki; mahkemenin hükmüne esas aldığı ... 15. Tüketici Mahkemesinin 2014/1467 E. sayılı dosyasında davaya konu yer (eldeki davaya konu parselde bulunan) 7. blokta bulunan 8 numaralı bağımsız bölümdür. Eldeki davaya konu yer ise 2. blokta bulunmaktadır.

O halde, mahkemece; dava konusu abonelik tesisi istenen dairenin bulunduğu binanın 12/10/2004 tarihi öncesinde yapılıp yapılmadığı ilgili kurumlardan sorularak ve davacıdan delileri varsa ibraz etmesi istenerek, gerekirse tanık dinlenerek veya keşif yapılarak tespit edilmelidir.

Eğer binanın 12/10/2004 tarihinden önce yapılmış olduğu ve oturmaya elverişli olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda açıklandığı üzere başkaca bir şart aranmadan abonelik tesisi talebinin kabulüne karar verilmelidir.

Davaya konu bağımsız bölümün bulunduğu binanın 12/10/2004 tarihinden sonra ancak 26/07/2008 tarihinden önce yapıldığının saptanması halinde ise; davaya konu bağımsız bölümde su aboneliğinin bulunduğu ve bu şekilde davacının belediyecilik hizmetlerinden yaralanıyor olması, ayrıca aynı binada bulunan diğer bazı dairelerde aboneliğin bulunduğunun iddia edilmesi de dikkate alınarak, uyuşmazlığın tereddüte yer vermeyecek şekilde çözümlenmesi amacıyla konusunda uzman bir bilirkişi ile mahallinde keşif yapılarak, abonelik tesisi istenen bağımsız bölüm için yukarıda anılan İmar Kanununun geçici 11. maddesinde belirtilen şartların oluşup oluşmadığı,

geçici abonelik tesisi için bir sakınca olup olmadığı hususlarında, hüküm kurmaya yeterli ve Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde, bilirkişiden ayrıntılı ve açıklayıcı bir rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, mahallinde keşif yapılmadan ve davaya konu bağımsız bölümle ilgisi bulunmayan, farklı bir blokta bulunan bağımsız bölüm hakkındaki, bir başka mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporu esas alınarak, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.