Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/13279 K.2017/13473

Taraflar arasındaki rücuen alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; ... Defterdarlığı ...yi Başkanlığı tarafından.... plakalı aracın 05/07/2007 tarihinde yapılan ihale ile dava dışı .... satıldığını ve teslim edildiğini, ancak aracın ..... plakalı çalıntı araç olduğunun anlaşılması üzerine aracın sahibi olan davalı ...' na teslim edildiğini, dava dışı ...’in söz konusu aracın trafiğe çıkabilmesi için yaptığı gerekli ve zorunlu masraflar için açtığı dava sonucunda ...

24.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/30 Esas, 2008/301 Karar sayılı ilamı ile yapılan 4.080,50 TL zorunlu masrafın kendisine ödenmesine karar verildiğini ve ilam uyarınca hükmedilen bedelin ...

2.İcra Müdürlüğünün 2008/18194 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibi kapsamında 10/08/2009 tarihinde ödendiğini, araca yapılan ve ilama bağlı olarak ödenen zorunlu masraflar neticesinde davalının aracının faal ve trafiğe çıkabilir hale geldiğini böylece karşılanan zorunlu masrafların davalı açısından sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını beyan ederek fazlaya dair hakları saklı kalmak koşuluyla 4.080,50 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı. 06 SBB 36 plakalı aracının 27.04.2002 tarihinde çalındığını, çalan kişinin ......

Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2003/237 Esas 2005/488 Karar sayılı ilamı ile cezalandırılmasına karar verildiğini ancak aracın aramalara rağmen bulunamadığını, 25.05.2002 tarihinde ..... sahte plaka ile yakalanarak yedi emin otoparkına çekildiğini, davacı idarenin araç üzerinde yapacağı basit bir inceleme ile aracın plakasının aslında......plakalı araç olup kendisine ait olduğunu görebilecekken hiçbir araştırma yapmadığını ve uzun süre bekledikten sonra aracı 05.07.2007 tarihinde 06 THN 79 sahte plaka ile sattığını, idarenin gerekli özeni göstermeyip ağır hizmet kusuru işlediğini,

aracın trafikten men edildiği 25.05.2002 tarihinden teslim alındığı 26.11.2008 tarihine kadar geçen sürede maddi ve manevi uğramış olduğu zararın tazmini için İdare mahkemesinde açtıkları davanın derdest olduğunu ve takas söz konusu olabileceğinden sonucunun beklenmesi gerektiğini, olayın ve zararın oluşumunda kusuru, katkısı veya ihmali bulunmadığını,

edilen araçta yapıldığı ileri sürülen masrafları göremediklerini, çalındığında hiçbir eksiği olmayan aracın teslim edildiğinde yıpranmış bir araç olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, zapta karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklandığı değerlendirilerek, somut olayda satıcı olarak bulunan idarenin..... plakalı çalıntı aracı alıcı ...'e ihale ile sattığı, satım anında idarenin devrini kabul ve taahhüt ettiği aracın kendi malvarlığında bulunduğunu ileri sürdüğü, devredilen hak, herhangi bir sebepten devri taahhüt edilen hakka uygunluk göstermiyorsa satıcının sorumlu olacağı, alıcı olarak bulunan dava dışı ...'in menfi zararlarının davacı idare tarafından tahsil edilmesine ...

24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/30 Esas sayılı dosyasında karar verilmiş olup davacı idarenin kusursuz olarak sorumlu olduğu miktarı 10/08/2009 tarihinde dava dışı alıcıya ... olduğu, ilgili yasa hükümleri gereğince somut olayda menfi zararlar yönünden alıcıya karşı kusursuz sorumlu olarak bulunan idarenin, alıcıya yapmış olduğu ödemenin rücuen tahsilini araç sahibi olan davalıdan isteme imkanı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 33.maddesi uyarınca “Hakim,Türk Hukukunu re'sen uygular”.

Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince, davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hakime aittir. Buna göre davadaki iddia, davacının talebine münhasır olup, belirtilen madde hükümleri gereğince hukuki nitelendirme hakime aittir.

Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.

... 24.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/30 Esas, 2008/301 Karar sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda ve ... 10.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2007/851 D.İş sayılı tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda davalının aracının trafiğe çıkabilmesi için zorunlu tamirat bedelinin 4.080,50 TL olduğunun tespit edildiği, davacı idare tarafından da davalının aracına yapılan zorunlu masrafların tahsili istendiğine göre, dava konusu ödemenin TBK'nun 77-82 (BK'nun 61-66) maddelerinde yer alan sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde istenebileceği gözetilerek, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hukuki nitelendirmede hataya düşülerek zapta karşı tekeffül hükümlerine göre davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus hükmün bozulmasını gerektirmiştir.