Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/14165 K.2016/16297

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalının ticarethane tarifesinden elektrik abonesi olduğunu, davalının tarafına tahakkuk ettirdiği faturalarda haksız olarak kayıp kaçak bedeli adı altında bedeller tahsil ettiğini ileri sürerek;fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2011 yılı Nisan ayından bugüne kadar kayıp kaçak bedeli adı altında kendisinden tahsil edilen 2.000,00 TL’nin fatura ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; 04.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 6.340,23 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak bedelini elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedeline yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.

TTK'nun 4.maddesinde ise ticari davalar tanımlanmıştır.Anılan maddenin 1.fıkrasında "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..."sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.

26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1. fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır". şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 19.maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Somut olaya gelince;dosyada yer alan faturalar ile de sabit olduğu üzere davacı,davalı ... şirketinin ticarethane tarifesinden abonesi olup söz konusu elektriği pastahanesinde kullanmaktadır.Bu durumda 6102 sayılı TTK'nun yukarıda ifade edilen yasa hükümleri de incelendiğinde davada Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu ve mahkemece de davaya Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakılması gerektiği açıktır.

2-Bu nedenle mahkemece, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davacının ticarethane grubundan elektrik abonesi olduğu gözetilmek suretiyle davaya Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakılması gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılıp neticelendirilmesi doğru görülmemiştir.

3- Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.