Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/14376 K.2017/9066

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ve davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalının abone olmaksızın tarımsal sulama amaçlı kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, tahakkuk ettirilen bedelin tahsili için başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini öne sürerek, Aksaray 2. İcra Müdürlüğü'nün 2012/252 Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe itirazın iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı , kaçak elektrik kullanmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne, takibin 5.183,05 asıl alacak 932.95 TL KDV olmak üzere toplam 6.116,00 TL üzerinden devamına karar verilmiş, verilen bu hüküm süresi içinde davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz incelemesini yapan, dairemizin 2014/9217 esas 2015/1662 karar sayılı ilamı ile " Mahkemece yargılama sırasında bilgisine başvurulan bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, hesaplamanın tutanak tarihinden önce yürürlükten kalkan Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği ile Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin her ikisi göz önünde bulundurularak yapıldığı, davacı tarafın talep ettiği işlemiş faizin ise hesaplanmadığı belirtilmiş, mahkemece davalının eyleminin kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu,

kaçak elektrik bedelinin tutanak tarihi itibariyle Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararı esas alınarak hesaplanması gerektiği, bilirkişi raporunun bu yönü ile tutanak tarihindeki yönetmeliğe uygun olmadığı ” belirtilerek bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde,davanın kısmen kabulü ile davalının Aksaray 2. İcra Müdürlüğünün 2012/252 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 24.343,27 TL asıl alacak, 1.130,63 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.473,90 TL alacak üzerinden devamı ile davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş,hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. ./.. -2-

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının tüm, davacının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK)'nun 1.maddesinin 1 ve 2. fıkralarında; “her türlü mal ve hizmet ithalatı” ile “diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler”in katma değer vergisine tabi olduğu belirtildikten sonra; aynı Kanunun 2.maddesinin 3.bendinde; “su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımlar da” mal teslimi olarak kabul edilmiştir.

Sözü edilen Kanunun 5.maddesinde yer alan “vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır.” hükmü ile “hizmet sayılan haller” düzenlenmiş; Kanunun 10.maddesinin (g) bendinde “su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi” vergiyi doğuran olay olarak kabul edilmiştir.

Verginin matrahını düzenleyen “teslim ve hizmet işlemlerinde matrah” başlıklı 20.maddesinde de “belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez.” hükmüne yer verilmiştir.

Elektrik faturalarından alınması gereken katma değer vergisinin (KDV) düzenlendiği Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 9.maddesinde; tarife tespitinde yer almayan ve elektrik enerjisi tüketiminin kwh`ı başına tahsil edilmesi gereken ve Kanunlarla belirlenmiş olan vergi (Belediye Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bunun gibi) resim ve harcın, teşekkül veya şirket tarafından ayrıca faturalara ilave edilerek tahsil edileceği, düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, davacı kurum sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davalı taraf ise, sözü edilen hizmetten sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın (ve belki de bunu istemeksizin) karşılıksız ve kaçak olarak elektrik enerjisinden yararlanmış bulunmaktadır.

O halde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak “sözleşme benzeri” bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmeli ve davacı idarenin bu gibi durumlara ilişkin olarak belirlediği kurallara uygun bedelin davalı tarafından ödenmesi gerekir. Bu sonuç için sunulan edimden davalının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterli görülmelidir.

Öte yandan davacı idarenin sunduğu elektrik hizmetinden yararlanan kişi (davalı); nedensiz zenginleşme, haksız eylem veya vekaletsiz iş görme koşullarının gerçekleştiğinin ispatı gerekmeksizin idarenin “yönetmelik veya tarife” hükümlerine uygun olarak istediği bedeli ödemek zorundadır. O kadar ki; borçlunun (davalının), zenginleşmesinin istenilen bedelden daha az olması veya alacaklının (davacının) savunulduğu kadar fakirleşmemiş bulunması istenilen bedelin miktarını etkilemeyecektir (YHGK.nun 20.12.2000 gün ve 2000/3-1803-1813 E., K.; 13.02.2002 gün ve 2002/3-100-68 E., K. sayılı ilamları).

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde:Yukarıda da izah edildiği üzere, konuya ilişkin yasal mevzuat uyarınca kaçak kullanım bedeline ve işlemiş faize KDV eklenmesi yasal bir zorunluluk olduğuna ve taraflar arasında sözleşme benzeri bir ilişki kurulduğuna göre, davalının kaçak kullanımından da bu çerçevede sorumlu olduğu açıktır.

./..

-3-

Aksine bir yaklaşımla, kaçak elektrik kullanımında kaçak kullanım tahakkuna göre hesaplanan işlemiş faizinden KDV alınmayacağının kabulü halinde, sözleşme yaparak dürüst davranan ve normal tüketime ilişkin tarifeye göre ödeme yapan kişilerin aleyhine, kaçak elektrik kullanan kişiler lehine bir sonuca yol açılarak, kaçak kullananlar korunmuş ve kaçak kullanım teşvik edilmiş olur ki, bunun kabulü mümkün değildir.

Sonuç itibariyle; işlemiş faiz ile takip tarihi sonrasında işleyecek faize KDV uygulanacak şekilde hüküm tesisi gerekirken dosya içeriği ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu 20.madde hükmü ve kaçak tüketim tahakkukunda KDV hesaplaması yapılması gerektiğini vurgulayan Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 tarih, 2011/7-690 Esas-2011/617 Karar sayılı ilamına aykırı hüküm kurulduğu gibi asıl alacağa takipte uygulanacak faiz türününde belirtilmemesi isabetsiz olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir .

Hal böyle olunca, mahkemece kaçak tüketim tahakkukuna göre hesaplanan işlemiş faiz yönünden KDV hesaplaması yapılması için bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılması ve sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup,bozmayı gerektirmiştir.