Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/14434 K.2018/4289

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı şirket bünyesinde herhangi bir elektrik aboneliğinin olmadığı, ayrıca herhangi bir kaçak muamelesi görülmediği halde hakkında... İcra Müdürlüğünün 2012/3043 Esas dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını belirterek, icra takibinin iptaline, borcun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davaya konu elektrik aboneliğinin 01/01/1983 tarihinde ... tarafından alındığı, davacının ise 1984 doğumlu olduğu tespit edildiğinden, davalı kurumun sehven yanlış kişiye icra takibini yönelttiği gerekçesiyle davanın kabulüne,... İcra Müdürlüğünün 2012/3043 Esas sayılı icra takip dosyasının iptaline, davacının borçlu bulunmadığının tespitine, karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 118. ve devamı maddelerinde yazılı yargılama usulü hükme alınmıştır. Buna göre; dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir. Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.

Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır. Davacı, cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi; davalı da davacının cevabının kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebilir. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır.

Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.

Mahkeme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve yukarıdaki maddelerde belirtilen incelemeyi tamamladıktan sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirir. Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlar.

Somut olayda ise mahkemece; dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş ise de cevap süresi beklenilmemiş, ön inceleme tutanakları hazırlanmamış, usulüne uygun bir ön inceleme yapılmamış, böylece yukarıda belirtilen HMK'nın 118 vd maddelerinde açıklanan yazılı yargılama usulüne uyulmadan, dosyada bu haliyle hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya uygun bulunmamıştır

O halde mahkemece yapılacak iş; öncelikle HMK md.118 vd. göz önünde bulundurularak usulüne uygun bir yazılı yargılama yapmak, tarafların tüm delillerini toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, tüm bu hususlar göz ardı edilmek suretiyle tarafların hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

2) Bozma nedenlerine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.