Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/15362 K.2017/4379

Taraflar arasındaki tedbir nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ile 28 yıllık evli olduklarını, bu evliliklerinden iki tane çocuklarının dünyaya geldiğini, davalının emekli olduğunu, emekli maaşını kendisinden habersiz harcayarak eve bakmadığını, kendisini mağdur ettiğini belirterek aylık 1.500,00 TL tedbir nafakasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabülü ile; dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere davacı eş yararına aylık 1.000,00 TL tedbir nafakasının tahsilde tekerrüre sebep olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tedbir nafakası talebine ilişkindir.

1-Yetkili makamlar tarafından bir takım hukukî işlemlerin, bunların hukukî sonuçlarından etkilenmeleri amaçlanan kimselere kanuna uygun şekilde bildirimi ve bu bildirimin de usulüne uygun şekilde yapıldığının belgelenmesi olarak tanımlanan tebligat, Anayasa ile güvence altına alınan iddia ve savunma hakkının, daha da özelde hukukî dinlenilme hakkının tam olarak kullanılması ve bu suretle adil bir yargılamanın yapılmasını sağlayan çok önemli bir araçtır.

Bir davada davalının, davacının açmış olduğu davadan haberdar olması, davaya cevap vermesi ve hatta cevap süresinin işlemeye başlaması için dava dilekçesinin tebliğ edilmesi gerekir. Aksi durumun, ilgilinin hak arama hürriyetini kısıtlayacağına şüphe yoktur. Aslında hemen her hukuksal işlemin tebligat ile sonuç doğuracağını söylemek mümkündür.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, itirazların yapılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi. öncelikle tarafların duruşma gününden usulünce haberdar edilmesi ve böylece taraf teşkilinin sağlanması ile mümkündür.

Bu yolla kişi, hangi yargı merciinde duruşması bulunduğuna, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğuna, yargılamanın safahatına, duruşmanın hangi tarihte yapılacağına, verilen kararın ne olduğuna, Tebligat Kanununda açıklanan usule uygun tebligat yapılması ile vakıf olabilecektir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde "Hukuki dinlenilme hakkı" düzenlenmiştir.

Buna göre davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır. Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere bu hak Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde

./..

düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Hakim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. (YHGK.'nun 2009/52 Esas, 2009/105 Karar sayılı kararı)

Taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemenin, dava dilekçesini ve duruşma gününü taraflara kendiliğinden tebliğ edip taraf teşkilini sağlaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun amir hükmü gereğidir. Görüldüğü üzere, taraf teşkili sadece davanın açılması aşamasında değil, yargılamanın diğer aşamalarında da önem taşımaktadır. (HGK.23.11.2011 gün ve 11-554 Esas-684 Karar)

Somut olayda; davalı adına dava dilekçesinin tebliğine ilişkin çıkartılan tebligat parçasının, davacı ile müşterek konutlarına gönderildiği, 02.03.2016 tarihinde, adresin kapalı olması sebebiyle en yakın komşusu davacı eşden sorularak davalının çarşıya gitmiş olduğu anlaşılmakla davacı eşe haber verilerek tebligatın mahalle muhtarına teslim edildiği anlaşılmaktadır. Yine duruşma gününe ilişkin tebligat da aynı adreste yapılmıştır.

Tebligatın yapıldığı adres, davalının davacı ile müşterek konutlarına ait adrestir ve davacı ile davalı arasında husumet olduğu da açıktır. Bu haliyle tebligat usulsüzdür, davalı davadan haberdar edilmeden dava, yokluğunda bitirilmiştir. Bu itibarla davalının savunma hakkının kısıtlandığı anlaşıldığından, yokluğunda yapılan tahkikat sonunda oluşturulan hükmün bozulması gerekmiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; davalının, bilinen en son adresine davetiye çıkartıp, usule uygun şekilde tebliğ yaparak taraf teşkilini sağlamak; bundan sonra, taraf delillerini toplayıp, hasıl olacak sonuç dairesinde bir hüküm kurmak olmalıdır. 2-Bozma nedenine göre, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.