Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/17176 K.2018/4665

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, müşterek murisleri ...'nın vefatından önce düzenlediği ...4. Noterliği’nin 10/02/2004 tarih ve 859 yevmiye no’lu vasiyetnamesi ile vasiyetnameye konu edilen taşınmazları kendisi ve davalılara vasiyet ettiğini ileri sürerek,ilgili vasiyetnamenin tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar,cevap dilekçesi sunmamışlardır.Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Karar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir. Bu tür davalar ayni bir hak bahşeder nitelikte olduğundan nisbi harca tabidirler. Davanın, harca esas gerçek değerinin dava dilekçesinde belirtilen değil, keşfen belirlenecek değer olacağı da kuşkusuzdur.

Taşınmazın aynı ile ilgili davalarda HUMK.'nun 413. maddesi ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 16,26,27,28,30 ve 32. maddelerinin öngördüğü işlemin yerine getirilmesi ve gerekli olan harcın alınması zorunludur.Harçlar Kanunu, harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini hükme bağlamış, 32. maddesi de, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağını öngörmüştür.

Değişik bir anlatımla, davanın, harca esas gerçek değeri keşfen belirlenmek suretiyle harç ikmali yapılmadıkça, yargılama yapılarak çekişmenin esası hakkında hüküm kurulmasına olanak yoktur.

Somut olayda;mahkemece,yukarıda belirtildiği üzere vasiyetnameye konu taşınmazların keşfen değerinin belirlenmesi suretiyle eksik harcın ikmali gerekirken,bu husus gözetilmeden hüküm tesisi yoluna gidildiği anlaşılmakta olup, bu husus usul ve yasaya uygun görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.O halde, mahkemece yapılacak iş; Harçlar Kanununun 16.maddesine göre, öncelikle davacıdan dava konusunun değerini açıklatmak, bu konuda taraflar arasında ihtilaf çıkarsa taşınmazların kıymetini keşif yapılarak belirlemek, nisbi peşin harcı ikmal etmek ve delilleri bu çerçevede değerlendirip tartışarak, sonucu dairesinde hüküm kurmak olmalıdır. Bu yön gözetilmeden, yazılı şekilde, davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.