Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/19004 K.2018/5154

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, babası ... adına kayıtlı olan sayaç adına 3 ay fatura gelmemesi nedeniyle davalı kuruma başvurduğunu,davalı kurum yetkililerince ilgili adrese gelinip çeşitli işlemler yapıldığını, babası adına 28.05.2013 son ödeme tarihli 4.383,40 TL’lik borç tahakkuk ettirildiğini,kendisinin aynı gün babasının kullandığı sayaç nedeni ile tahakkuk ettirilen borcu üzerine alarak ödeme taahhüdünde bulunduğunu ve aynı gün bu borca ilişkin taksitlendirme yapıldığını, tüm taksitleri ödeyerek borcu kapattığını, ancak 2014 yılı Ocak ayında kapattığı bu borç sonrasında Aralık ayında da aynı borç nedeniyle hakkında icra takibi yapıldığını,

takibe konu borcun kaynağını öğrenemediğini, kendisinin davalı kuruma borcu bulunmadığını, borca konu faturalardaki adres ile kendisinin adresinin de farklı olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere icra dosyasında ödenmesi talep edilen miktar yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı, beyan edilen evrakların 6861213 abone no’lu dava dışı ...’ne ait 28.05.2013 ve 24.07.2013 dönem faturaları için yapılmış taksit protokolüne ait olduğunu ve taksitlerin ödendiğini,

icra takibine konu edilen alacağın davacının kaçak elektrik kullanımından kaynaklı borcuna ilişkin olduğunu, davacının 27.07.2013 tarihinde kayıtsız sayaçtan enerji kullandığının tespit edildiğini ve 03.05.2012-27.04.2013 tarih aralığına ilişkin davacıya kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk ettirildiğini, kaçak tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.Mahkemece, davacı tarafça açılan menfi tespit davasının kabulü ile; davacının ...

12. İcra Müdürlüğü’nün 2014/24345 E. Sayılı icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava; davacı hakkında yapılan icra takibine konu edilen 8.143,11 TL’lik borç yönünden menfi tespit istemine ilişkindir.

04.06.1958 gün 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı gibi; bir davada dayanılan maddi vakıaları açıklamak tarafların, bu olguları hukuken nitelendirmek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak yorumlayıp uygulamak da hakimin görevidir. Diğer bir deyişle; bir davada maddi olayı anlatmak taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak hakime aittir (HUMK.nun madde 76, HMK madde 33).

Anılan yasal düzenlemeye göre davayı aydınlatma görevinin mahkeme hakimine ait olmasına göre uyuşmazlığın çözümüne ilişkin hukuki nitelendirme yapılmalıdır.Somut olayda; davacı,dava dışı babası adına olan abonelikten kaynaklı borcu kendisinin taksitlendirme yaparak davalı kuruma ödediğini, buna rağmen aynı borç nedeniyle hakkında icra takibi yapıldığını, icra dosyasındaki takip talebi incelendiğinde de borcun kaynağının anlaşılamadığını, bu şekilde davalı kurumca tarafından mükerrer tahsilat yapılmaya çalışıldığını iddia etmekte,

davalı ise cevap dilekçesinde davaya konu edilen icra takibine konu borcun davacının kaçak elektrik kullanımından kaynaklandığını ve tarafına yapılan tahakkukun doğru olduğunu savunmaktadır.

Mahkemece, yargılama sürecinde bilirkişi raporu alınmak suretiyle hüküm tesisi yoluna gidilmiş ise de, mahkeme gerekçesi irdelendiğinde, tarafların iddia ve savunmaları ve bilirkişi raporundaki değerlendirmenin de dışında, taraflarca ileri sürülmeyen kefalet ilişkisine dayanılarak davaya konu borç yönünden ‘’davacının herhangi bir kefaleti olmadığı ve davacının kefili olmadığı bir borcu ödemekle yükümlü tutulamayacağı ‘’ gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.Ne var ki,yukarıda da ifade edildiği üzere 6100 sayılı HMK’nun 33. maddesi uyarınca hukuki nitelendirme hakime aittir.Eldeki davada mahkemece,

öncelikle davaya konu edilen icra takibine konu borcun kaynağının tespiti noktasında, davacının dosya kapsamında yer alan 27.04.2013 tarihli kaçak tutanağındaki kendi ismi altında yer alan imzaya 24.03.2016 tarihli beyan dilekçesi ile itiraz ettiği de gözetilmek suretiyle, imza incelemesinin yaptırılması,

takibe konu edilen borç yönünden takip talebinde yer alan ‘’0205501909 no’lu müşteri,001007021522 no’lu sözleşme hesabına ait enerji tüketim bedeli’’ şeklindeki açıklama yönünden davalı kurumdan bu aboneliğe ilişkin tüm bilgi ve belgelerin temin edilmesi ve takip dayanağının cevap dilekçesinde ‘’kaçak tutanağı’’ olduğu belirtilmesine rağmen takip talebinde neden bu şekilde ifade edildiği yönünde davalı vekiline açıklama yapması için süre verilmesi,davacının aşamalarda ifade ettiği kaçak tutanağında yer alan adreste ikamet etmediği yönündeki itirazı yönünden ise,

davacının kaçak tutanak tarihinde ikamet ettiği adresin belirlenmesi yönünden ayrıntılı araştırma yapılması,dosyadaki tüm bu eksiklikler giderildikten sonra takibe konu borcun mükerrer bir tahakkuk olup olmadığı, kaçak kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı net bir şekilde tespit edildikten sonra tüm delillerin değerlendirilmesi suretiyle davacının davalı kuruma takibe konu edilen borç yönünden borçlu olup olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,