Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/19398 K.2017/10632

Taraflar arasındaki kişisel eşyanın iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, düğünde takılan ziynet eşyalarının, düğünden yaklaşık 6 ay sonra davalı tarafından davacıdan alınarak araba alındığını, daha sonra ziynet eşyalarının veya bedelinin davacıya iade edilmediğini ileri sürerek, ziynet eşyalarının aynen iadesini, aynen iadesinin mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere toplam 1.000,00 TL bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, 2007 yılında araba aldığını, araç bedelinin bir kısmını bankadan kredi çekerek, bir kısmını da kız kardeşi ve babasından borç alarak karşıladığını, davacının evden ayrılırken ziynet eşyalarını yanında götürdüğünü belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 2014/8302 esas 2014/16032 karar sayılı 08/12/2014 tarihli ilamıyla,

“.......Somut olayda, davacı davalı ile 30.07.2006 tarihinde evlendiklerini, evlendikten yaklaşık 6 ay sonra, davalının düğünde takılan ziynet eşyalarını bozdurarak araba aldığını ileri sürmüş, davalı ise 2007 yılında araç aldığını ancak bedelini ziynet eşyaları ile karşılamadığını, bankadan kredi çektiğini, araç bedelinin bir kısmını da borç aldığını, davacının evden giderken ziynet eşyalarını da yanında götürdüğünü savunmuştur.

2007 yılında araç alındığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, araç bedelinin nasıl ödendiğine ilişkindir. Araç bedelinin ziynet eşyaları ile karşılandığını ileri süren davacının bunu ispat etmesi gerekir.

Mahkemece, satın alınan araca ilişkin satış sözleşmesi celbedilip, davacıya düğünde takılan takılar ve miktarları tespit edilip, düğün tarihi, araç alım tarihi, araç bedeli, ziynet bedelleri, kredi çekme tarihi ve kredi bedeli karşılaştırılarak, tanık beyanları da dikkate alınarak, hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu bozma ilamı uyarınca mahkemece; davanın kısmen kabulü ile bir hasır bilezik ve altı bileziğin aynen davacıya iadesine, olmadığı takdirde bedelleri olan 3.279,50.TL ve 11.244,00.TL (Toplam 14.523,50.TL) 'nin 1.000.TL'sinin dava tarihinden itibaren, 13.523,50.TL'nin ıslah tarihi olan 30/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Bir hükmün neleri içermesi gerektiği HMK’nın 297.maddesinde tek tek sayılarak ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Buna göre, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bu şekilde dava sonunda mahkemenin kimin lehine, kimin aleyhine karar verdiği, davacının talebinin ne kadarının kabul edildiği, davalının neye göre mahkum edildiği tereddütsüz şekilde anlaşılmalıdır. Biçim koşullarının getiriliş amacı, hükmün açıklığı ve anlaşılırlığı kadar infaz kabiliyetini de sağlamaktır. Aksi hâl, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır ve dava içinden yeni davaların doğmasına neden olur.

İİK'nun 24/4.maddesi gereğince; aynen iadeye karar verilmesi halinde iade edilecek eşyaların cinsi, niteliği, özellikleri, gram ağırlığı vb. gibi özelliklerinin ayrıntılı belirtilmesi gerekir.

Aynı kanunun 26.maddesi (HUMK’nun 74. maddesi) hükmüne göre ise, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Dosyanın incelenmesinde; dava dilekçesi ile 10 adet 22 ayar 15 gr bilezik ve 1 adet Trabzon kelepçeli 22 ayar 43 gr bileziğin talep edildiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarına göre, 15/01/2007, 02/05/2013(dava tarihi) ve 21/04/2015 tarihleri esas alınarak ziynet eşyalarının değerinin ayrı ayrı belirlendiği, ıslah dilekçesinde ise dava tarihindeki(02/05/2013) değerlere göre gramı 77,50 TL’den 10 adet 22 ayar 20 gr bileziği, 1 adet 22 ayar 35 gr hasır bileziğin talep edildiği, mahkemece ise 21/04/2015 tarihine göre belirlenen değerler üzerinden gramı 93,70 TL’den bir hasır bilezik ve altı bileziğin aynen davacıya iadesine, olmadığı takdirde bedelleri olan 3.279,50.TL ve 11.244,00.TL’nin tahsiline karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince ziynet eşyalarının aynen iadesine karar verilmişse, hüküm fıkrası açık olmalı, duraksama yaratmamalı, hükümde aynen iadesine karar verilen ziynetlerin gram ve ayarları açık olarak yazılmalıdır. Hükümde yer alan ziynet eşyalarının özelliklerinin yazılı olmadığı, ziynet eşyalarının değeri yönünden talep aşılarak hüküm kurulduğu belirlenmektedir.

O halde, mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, davacının talebine ilişkin hüküm kurulması, hüküm altına alınan ziynet eşyalarının cins, nitelik, miktar ve değerlerinin hükümde ayrı ayrı gösterilmesi ve taraflara yüklenen borç ile tanınan hakkın infazda güçlük çıkarmayacak biçimde belirtilmesi gerekirken, taleple bağlılık

kuralına aykırı olarak ve karar verilen ziynet eşyalarının özelliklerinin yazılmayarak infazda tereddüt yaratacak nitelikte HMK'nın 297. maddesine aykırı hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.