Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/19568 K.2018/5928

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı elektrik şirketinin 2002 yılından itibaren köy tarımsal abonesi olduğunu, kendisine ait elektrik sayacının sağlam ve çalışır durumda olduğunu, tarafına Ocak 2011 döneminde 168,20 TL tutarında elektrik faturası düzenlendiğini,daha sonra düzenlenen bir başka fatura ile de tarafına 18.126 TL borç çıkartıldığını, önceki faturanın çarpım faktörünün 0,15 kw olması gerekir iken 0,10 kw olarak alınması nedeniyle hata olduğunu ve bu yeni fatura ile hatanın düzeltildiğini,söz konusu aboneliğin bağların sulanması için kurulduğunu, bu kadar elektrik tüketilmesinin mümkün olmadığını,

ayrıca davalının sayacı 2008 yılından itibaren de okumadığını, bu nedenle de tarafına tahakkuk ettirilen faturanın kabul edilebilir olmadığını,davalı tarafın kendi kusuru ile ortaya çıkan bu borcun faizini de kendisine yüklemesinin haksızlık olduğunu ileri sürerek,

davalıya 168,20 TL asıl ve 18,126 TL ek fatura bedeli olmak üzere toplam 18.294,20 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı, sayıcın çarpanın aboneliğin tesis edildiği tarih itibarı ile 75/5=15 olduğunu, bu nedenle de açılan davanın haksız olduğunu, elektrik piyasası müşteri hizmetleri yönetmeliğinin 23.maddesi doğrultusunda davacı taraftan sayaç çarpanından dolayı ortaya çıkan farkın tahakkuk ve tahsil edildiğini savunarak,davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı ... vekili tarafından davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş Müdürlüğü aleyhine açılan menfi tespit davasının kısmen kabulüne;davacı ...'ün ... numaralı ...tarifeli abonelik nedeniyle 18.126,00 TL'lik borcun 1.175,44 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava;elektrik aboneliğinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

HUMK'nun 275. ve devamı maddelerinde; “bilirkişilik" müessesesi düzenlenmiş olup, anılan maddede mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra 286.maddede de bilirkişinin oy ve görüşünün hâkimi bağlamayacağı düzenlenmiş ise de işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak bilirkişi incelemesi yaptırıldığına göre verilen raporlar çelişkili ise mahkeme HUMK'nun 283.maddesi hükmüne dayalı olarak,

bilirkişiden açıklama ya da ek rapor isteyebileceği gibi 284.maddesi hükmüne dayalı olarak yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak yeni bir rapor alabilir.HMK'nun 266.maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur.

Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hâkimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukukî bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her hâlde seçilecek bilirkişinin mesleği

itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir. Bilirkişi raporu, kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Bilirkişi raporları arasında çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.HMK’nun 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği;

ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.Somut olaydaki uyuşmazlık;davacıya davalı elektrik şirketi tarafından tahakkuk ettirilen elektrik faturaları yönünden,2011 yılında tahakkuk ettirilen 168,20 TL’lik fatura ile 2002 yılından itibaren davalı elektrik şirketince çarpan katsayısının 15 olması gerekirken,1 alınması nedeniyle eksik fatura tahakkuku yapıldığından bahisle yapılan tahakkuktan kaynaklanmakta olup ,mahkemece dosya kapsamında alınan iki ayrı bilirkişi raporu mevcut olmakla,raporların çelişkili olduğu ve denetime elverişli

olmadığı kuşkusuzdur.Mahkemece,her iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.Mahkemece yapılacak iş,yukarıda ifade edilen açıklamalar ve yasa hükümleri gözetilmek suretiyle,alanında uzman ayrı bir 3’lü bilirkişi heyetinden ilgili yönetmelik hükümleri de raporda açıkça belirtilmek suretiyle Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor alınması suretiyle hüküm tesisi gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA,