Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/20763 K.2018/8425

........

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; :zilyetliği kadastro esnasında davalılar adına tespit edilen...... parsel sayılı taşınmazı satın aldığını, bedelin davalılar adına vekaleten hareket eden......makbuz karşılığı ödendiğini, ayrıca 2B alanı olarak ayrılan dava konusu taşınmazın satışına ilişkin ...... 8.134,22TL ödediğini, taşınmazın adına tescili yapılacakken..... Mahkemesinin 2013/140 Esas sayılı dosyası ile dava konusu taşınmazın zilyedinin .....olduğunun tespit edildiğini ve verilen kararın kesinleştiğini ileri sürerek, 30.000,00TL'nin ödeme tarihi olan 12/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar; vekaletname verdikleri ..... taşınmazı davacılara 10.000,00 TL bedelle sattığını, dava konusu taşınmaza komşu bir başka taşınmazı da yine aynı kişi aracılığı 18.000,00TL'ye sattıklarını, 10.000,00TL'yi davacıya iadeye hazır olduklarını savunarak, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece,10.000,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan miras hisseleri oranında tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair kısmın reddine, alınması gereken 683,10TL karar ilam harcının peşin yatırılan harçtan mahsubu ile bakiye 170,77TL'nin 6100 sayılı HMK'nun 312/2 maddesi gereğince davacıdan tahsiline, davalı vekili yararına HMK'nun aynı maddesi gereğince vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin yine aynı yasa hükmü gereğince üzerinde bırakılmasına karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

......

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacının yargılama giderleri ve vekalet ücretine dair temyiz itirazları yönünden;

Dava; sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası olup, davalılar cevap dilekçesi ile talep edilen alacağın 10.000 TL'sini ödemeye hazır olduklarını belirterek, davayı kısmen kabul etmişlerdir.

Kabul, 6100 sayılı HMK'nun 308. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, 308. maddede ; davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesi olarak tanımlanmıştır.

Aynı yasanın "Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri başlıklı" 312. maddesinde ise; davanın kabulü halinde yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu olacağı hususu düzenlenmiştir. Buna göre; kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca da; davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez.

Yargılama giderlerine ilişkin HMK'nın 326. maddesinin birinci fıkrası gereğince; “Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.” ikinci fıkrası gereğince davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 22. maddesine göre; "davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır. HMK' nın 326. maddesinin 2. bendi yargılama harçları için uygulanmaz. Çünkü, davanın reddi hariç harç, daima kabul edilen tutar üzerinden davalıya yükletilir."

Ayrıca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi uyarınca "kabul; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar gerçekleşirse tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra gerçekleşirse tamamına hükmolunur..."

Somut olayda; davacı tarafından sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayalı olarak dava değeri 30.000 TL üzerinden davalılar aleyhine alacak davası açıldığı, davalıların ön inceleme duruşması öncesinde davacıdan 10.000 TL bedel aldıklarını beyan ederek davayı kısmen kabul ettikleri anlaşılmıştır.

Mahkemece davalıların kısmi kabul beyanı nazara alınarak, HMK'nun 312/2. maddesi gereğince yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş ise de; davalıların dava açılmasına sebebiyet verip vermedikleri üzerinde durulmamıştır.

.......

Oysa; dosyanın incelenmesi neticesinde, dava konusu taşınmaza ilişkin davalılar aleyhine zilyetlik şerhine itiraz davası açıldığı.......013/ 140E.,2014/508 K. Sayılı ilamı ile "davalıların kullanımındadır" şerhinin kaldırılarak dava dışı "...... kullanımındadır" şeklinde şerh düşülmesine dair hüküm tesis edildiği, hükmün 23/12/2014 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Bu haliyle sözü edilen dava ile davalıların taşınmaz üzerindeki haklarını davacıya devir imkanını yitirdikleri bu haliyle davacıdan aldıkları bedeli iade yükümlülüğü altına girdikleri açıktır. Fakat davalılar sebepsiz zenginleşmelerine yol açan bu bedeli iade etmemişlerdir.

Bu nedenle davacı ödediği bedeli dava yolu ile istemek durumunda kaldığından davalıların davanın başında yaptığı kabul beyanı tek başına davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri şeklinde yorumlanamayacaktır.

Bu itibarla; mahkemece yukarıda belirtilen yasal hükümler uyarınca davanın kısmen kabul edildiği gözetilerek, kabul edilen miktar oranında davalılar aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi gerekirken, yargılama giderlerinin tamamının davacıya yükletilmesi doğru olmadığı gibi yine aynı miktar üzerinden AAÜT'nin 6. maddesi uyarınca kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi de usul ve yasaya aykırıdır. Aynı zamanda davalıların vekili bulunmamasına rağmen mahkemece davalı tarafla ilgili vekalet ücretine dair hüküm kurulması da doğru olmamış bu hususlar bozmayı gerektirmiştir.

......