Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/21523 K.2017/9630

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, 1000049180-1000049190-10000491200 ve 10000091520 no.lu elektrik abonesi olduklarını, iş bu abonelikler ile kooperatif üyelerinin elektrik ihtiyaçlarının karşılandığını, davalı kurumun düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak, sayaç okuma, psh, iletim, dağıtım bedeli tahsil ettiğini ileri sürerek, falaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2011 yılı Nisan ayı ile 2012 yılı Mart ayları arasında tahsil edilen 46.100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; istirdadı istenilen bedelin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, EPDK kararlarının iptali için yargı yoluna başvurmanın her zaman mümkün olduğu, kurul kararlarının iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruduğu, kaldı ki davacı şirketin tüketici konumunda olmayıp dava konusu edilen elektriği ticari işletmesinde kullandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-)Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, psh, iletim, dağıtım ve sayaç okuma bedeli istirdatı istemine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra, kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar.” hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3.maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları ifade eder. Satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan

./..

gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunun'un 1. maddesinde kooperatifler “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” olarak tarif edilmiştir.

Maddedeki tariften anlaşılacağı üzere kooperatiflerde amaç, ortakların ekonomik menfaatlerini, özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak ve gidermektir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında ise; dava, davacı kooperatiften tahsil edilen kayıp-kaçak, psh, iletim, dağıtım ve sayaç okuma bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, davacı kooperatifin 4077 sayılı kanun kapsamında tüketici sıfatı taşımadığı ve bu kapsamda uyuşmazlığın 4077 sayılı yasa kapsamında kalmadığı anlaşıldığından, davanın Asliye Hukuk Mahkemesi olarak görülmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, davaya Tüketici Mahkemesi sıfatı ile değil Asliye Hukuk Mahkemesi olarak bakılıp sonuçlandırılması gerekirken, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla davaya bakılarak esasa ilişkin hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-) Bozma nedenine göre, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.