Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/21636 K.2018/9180

......

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; babasının vefatından önce un değirmeni çalıştırdığını ve elektrik borcunu her ay düzenli olarak ödediğini, babası öldükten sonra ise değirmeni kendisinin çalıştırdığını ve babası adına olan abonelik borcunu her ay düzenli olarak ödediğini, ancak davalı tarafından çarpım hatasından dolayı 2013 yılından geriye dönük olarak 35.344,20 TL tahakkuk yapılarak fatura düzenlendiğini, yanlışlığın ...... yetkilileri tarafından yapıldığını, bu kadar elektrik sarf etmesinin mümkün olamayacağını, değirmenin böyle bir borcu olmadığını beyan ederek 35.344,20 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...; davanın öncelikle ...’a karşı açılması gerektiğini, ayrıca 28.11.2013 tarihinde müteveffa..... ait 4203416 numaralı abonenin bulunduğu yerde yapılan kontrolde tesisat tahakkuk çarpanının sistemde 15 olarak kayıtlı olduğunu, yerinde ise (250/5) akım trafolarının kullanıldığını, tahakkuk çarpanının 50 olduğunun tespit edildiğini, bu tespite istinaden 28/11/2007 ile 17/09/2013 dönemi için hatalı çarpan sebebiyle eksik tüketim hesabı sonucu 97089 kwh ilave tüketimin dava konusu fatura ile tahakkuk ettirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; ... davaya dahil edilmiş, dahili davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece;....görevlilerinin kusurları ile sayacın eksik tüketim kaydettiği, bu durumda ....önetmeliği'nin 20. Maddesinin uygulanmasının hakkaniyetli olduğu, davacının 12 aylık eksik tüketim tutarının 3.496,35 olması gerektiği ve bu tutarın gecikme zammı olmaksızın ödenmesi gerektiği, 35.344,20 TL tutarın hatalı hesaplandığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davacı tarafın davalı kurum aleyhine.... 2014/3117 Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak davalı kuruma 35.344,20 TL borcu bulunmadığının tespitine, 3.496,35 TL borcu olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

....

Davalı ve dahili davalının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davalı ve dahili davalının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Uyuşmazlık; davalı dağıtım şirketinin, çarpan farkını yanlış uygulayarak hatalı ödeme bildiriminde bulunması nedeniyle, bu olayda kusuru bulunmayan abonenin tahakkuk ettirilen fatura bedelinden sorumlu tutulup tutulmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle, davanın yasal dayanağını oluşturan Elektrik Tarifeleri Yönetmeliğinin 44.maddesi ile ....maddesinin irdelenmesinde yarar vardır.

09.11.1995 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Tarifeleri Yönetmeliğinin "Abonenin Kusuru Dışındaki Hususlar" başlıklı 44. maddesinde; "Abonenin kusuru dışında olan hususlara kaçak elektrik işlemi uygulanmaz. Ancak kaçak ve usulsüz elektrik kullanımı dışında kalan hatalı okuma, hatalı hesaplamalar sonucunda şirket veya müşteri lehine doğan alacaklarda doğru kaydetmiş sayaç değerleri var ise sayaç değerleri, yok ise 41 inci maddeye göre ortalama aylık tüketim hesaplanarak ait olduğu tüketim dönemlerindeki birim fiyatlar dikkate alınmak suretiyle fatura düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

01/03/2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 23. maddesinde ise; “Ödeme bildirimine ilişkin hatalar; hatalı sayaç okunması, yanlış tarife veya yanlış çarpım faktörü uygulanması, tüketim miktarı ve/veya bedelinin hatalı hesaplanması ya da mükerrer ödeme bildirimi düzenlenmesi gibi hususlardır.

Hatalı bildirimlere karşı, müşteri tarafından fatura tebliğ tarihinden itibaren (1) yıl içerisinde perakende satış şirketine itiraz edilebilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İtiraza konu tüketim bedeli ile müşterinin bir önceki tüketim döneminde ödemiş olduğu tüketim bedeli arasındaki farkın yüzde otuzdan fazla olması durumunda müşteri, bir önceki dönem tüketim bedeli kadarını son ödeme tarihinden önce ödeyebilir. Bu durumda müşteriye 24. madde hükümleri uygulanmaz.

İtiraz, perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından başvuru tarihini izleyen en geç (10) iş günü içerisinde incelenerek sonuçlandırılır.

İtirazın dağıtım şirketini ilgilendiren hususlarla ilgili olduğunun tespit edilmesi hâlinde, itiraz geliş tarihinden itibaren perakende satış lisansı sahibi tarafından iki iş günü içerisinde dağıtım şirketine iletilir. Dağıtım şirketi itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren (10) iş günü içerisinde inceleme sonuçlarını perakende satış şirketine bildirir. İnceleme sonuçları Perakende satış şirketi tarafından en geç (3) iş günü içerisinde müşteriye yazılı olarak bildirilir.

İnceleme sonucuna göre itirazın haklı bulunmaması hâlinde, itiraza konu tüketim bedelinin eksik tahsil edilen kısmı, müşteriden tahsil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükümler değerlendirildiğinde; yanlış çarpım faktörü uygulanması sonucu dağıtım şirketi lehine doğan alacaklarda, tüketimin hesaplanacağı süre konusunda bir sınırlama getirmediği, dolayısıyla gerek önceki yönetmelik gerekse de yürürlükte olan yönetmeliğe göre ödeme bildirimine ilişkin bu ve benzeri hatalar açısından, hatanın başlangıç tarihi itibariyle tüketimin hesaplanması gerektiği ortadadır.

Somut olayda, yargılama sırasında bilgisine başvurulan bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin " Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi başlıklı " 20.maddesine göre değerlendirme yapılmıştır. Oysa, iş bu

../...

-3-

davada; sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle doğru tüketim kaydetmemesi söz konusu olmayıp, dava konusu tahakkukun hatalı çarpan farkından kaynaklandığından, aynı yönetmeliğin 23.maddesine göre değerlendirme ve hesaplama yapılması gerekmektedir.

Hâl böyle olunca, mahkemece; öncelikle dosyanın yeniden başka bir bilirkişiye verilmesi, bilirkişiden davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği bedelin .....Yönetmeliği'nin 23.maddesine göre hesaplanması konusunda rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen davalarda vekalet ücreti, nispi tarifeye göre hesaplanır. Davanın tamamen veya kısmen kazanılması ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekalet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır. Mahkemece davacı lehine kabul edilen miktar üzerinden nisbi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması da doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

....