Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/3670 K.2017/7518

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar ....vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kâğıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesi ile; hizmet ve ürün bedeli karşılığı olmayan kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmeti bedeli, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedeli gibi isimler altında muhtelif hizmetlerin elektrik hizmet bedeline ilave olunarak tahsil edildiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarihli 2012/7-2454 esas, 2014/679 karar sayılı ve diğer yerleşik Yargıtay emsal içtihatları gereğince bu uygulamanın hukuka aykırılığının tespit edildiğini,

...'nun kararı ile kayıp-kaçak bedelini 01/01/2011 tarihinden itibaren faturalara yansıtmaması nedeni ile müvekkilinden tahsil edilen toplam kayıp-kaçak bedelinin tespitinin mümkün olmadığını, bu durumun davalı şirketlere sorulmak sureti ile tespitinin mümkün olması nedeni ile HMK 107/2 maddesi uyarınca dava değerinin daha sonra arttırılması gerektiğinden belirsiz alacak davasının açılmasının zaruri olduğunu 05/02/2005-31/07/2011 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 500 TL....

A.Ş., 31/07/2011-31/08/2013 tarihleri arası döneme ilişkin 500 TL Modern. A.Ş., 31/08/2013-31/12/2014 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 500 TL.....

A.Ş.’den kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli, perakande satış hizmeti bedeli, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedelleri adı altında tahsil olunan fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.500.00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek....z Bankasınca belirlenen en yüksek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; dava konusu alacağın niteliği ve davalının sıfatı ve alacağın kayıp-kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmeti bedeli, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedeline ilişkin olması nedeniyle, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında olduğundan bu durumda dava konusu uyuşmazlık ile ilgili Tüketici Mahkemesi görevli olacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, hüküm süresi içinde davalılar ...ve .... E.... vekili tarafından temyiz edilmiştir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 28.11.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış ve Kanun'un 87. maddesi uyarınca, 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir.

Yasanın 3. maddesinde Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları, Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,

Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, olarak tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Somut olayda; dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava konusu aboneliklerin davacı Üniversite için düzenlendiği, davacının 6502 sayılı yasa kapsamında, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olmadığı açık olup, davacı 6502 sayılı yasa kapsamında tüketici tanımına uymadığı gibi, olayda 6502 sayılı kanun hükümlerinin uygulanması da mümkün değildir. Bu duruma göre, uyuşmazlığın çözümü genel mahkemelerin görevi içerisindedir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.