Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/4487 K.2018/3858

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ile arasında abonelik sözleşmesi akdedildiğini, davalının su tüketim borcunu ödemediğini bu nedenle davalı aleyhinde ilamsız icra yoluyla takip başlattığını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, ve alacağın %20 ‘sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, grafoloji ve sahtecilik uzmanından alınan bilirkişi raporu doğrultusunda abonelik sözleşmesindeki imzanın davalıya ait olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm süresi içerisinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1)Uyuşmazlık; su abonelik sözleşmesinden doğan borç nedeniyle davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalı, aleyhine başlatılan icra takibine dayanak gösterilen abonelik sözleşmesindeki imza ve yazıların kendisine ait olmadığını iddia etmiş, sahtelik iddiası nedeniyle, dava konusu abonelik sözleşmesi getirtilerek, davacının mahkeme nezdindeki imzaları ve dava konusu takip dosyasındaki itiraz dilekçesi, el yazısı ile yazılmış ve tarihi olmayan belgede yer alan imzaları grafoloji ve sahtecilik uzmanı bilirkişi tarafından mukayese edilerek inceleme yapılmıştır.

Grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından verilen 03/12/2013 tarihli raporda; dava konusu abonelik sözleşmesindeki abone ... adına atılmış imzaların, adı geçen davalının eli ürünü olmadığı tespitine yer verilmiş, davacı 28/01/2014 tarihli duruşmada alınan sözlü beyanı ile aleyhe hususları kabul etmediğini ve davalının yaşı gereği incelemeye esas imzalarda farklılık bulunabileceğini belirterek, bilirkişi raporuna itiraz etmiştir.

HUMK.nun 266 ve devamı maddelerinde; "bilirkişilik" müessesesi düzenlenmiş olup, anılan maddede mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra 286.maddede de bilirkişinin oy ve görüşünün hakimi bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede kural olarak hâkim sunulan bilirkişi raporu ile bağlı olmayıp, bilirkişi raporunu hüküm vermeye yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi/ bilirkişiler vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Sahtelik incelemesi ise teknik bir konu olup, bilirkişi vasıtasıyla incelenmesinin yapılacağında tereddüt bulunmamaktadır. Sahtelik incelemesinin ne şekilde yapılacağı HMK’nun 211 maddesi’nde açıkça düzenlenmiş olup, buna göre; "Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir.

A) Hakim, yazı veya imzayı inkar eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hakim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı taktirde, inkar etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.

B) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hakimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir."

Somut uyuşmazlıkta, davacının bilirkişi raporuna itirazları irdelenmemiş; davalının abonelik sözleşmelerinden önceki tarihli resmi kurumlardan tatbike medar imzaları celbedilmemiş, dava konusu abonelik sözleşmesinden sonraki tarihli takip dosyası ile tarihi belli olmayan ancak içeriğinden abonelik sözleşmesi sonrasında düzenlendiği anlaşılan belgedeki imzalar ile mahkeme huzurunda alınan imzalar ile yetinilmiş, mahkemece eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edilmiştir. (HGK 2011/12-740 E.-2011/685 K.)

Oysa; inkar edilen imzanın alındığı tarihten öncesine ait mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.05.2001 gün 2001/12-436 E., 2001/467 K. sayılı ve 07.10.2009 gün 2009/12-382 E., 2009/415 K. sayılı kararlarında da aynen benimsendiği gibi herhangi bir belgedeki imza veya yazının atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması,

bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.

Yukarıda belirtilen yasal hükümler ve açıklamalar ışığında; mahkemece, dava konusu abonelik sözleşmesinden önceki en yakın tarihli mümkün olduğunca en yakın tarihli davalının resmi kurumlardaki tatbike medar imzaları da getirtilerek, davaya dayanak abonelik sözleşmesi ve davalının mukayeseye esas mahkemede alınan mevcut imza örnekleri ile birlikte dosyanın ... Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi ve abonelik sözleşmesinde yer alan imzaların davalının eli mahsülü olup olmadığının tespitiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, grafoloji ve sahtecilik uzmanı bilirkişiden alınan, eksik incelemeye dayalı rapora göre hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2) Bozma sebep ve şekline göre, davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.