Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/6054 K.2016/9599

Taraflar arasındaki nafakanın kaldırılması-indirilmesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların 1993 yılında evlendikleri, 1995 doğumlu ...ve 1999 doğumlu ...isminde çocuklarının olduğu, müvekkili ile davalının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Karar sayılı ilamı ile boşandıklarını, söz konusu karar ile davalı lehine aylık 600 TL yoksulluk nafakasına ve müşterek çocukların tüm okul masrafları, eğitim gereçleri, özel ders ve kurs ücretlerinin davacı babadan tahsiline hükmedildiğini, ancak müşterek çocuk ...'in 1995 doğumlu olup reşit olduğunu, nafakanın takdir edildiği tarihte müvekkilinin çalıştığını ancak aradan geçen sürede davacının ekonomik durumunun kötüleştiğini, sahibi olduğu...

İnşaat adlı şirketinin sıkıntıya girdiğini ileri sürerek, yoksulluk nafakasının hakkaniyet ölçüleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak öncelikle kaldırılmasını mümkün olmazsa 200 TL'ye indirilmesini ve müşterek çocuk ...için halen ödenen nafakanın 200 TL'ye indirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı ve velayeti kendisine bırakılan çocuğun ekonomik durumunda boşanmadan sonra olumlu yönde herhangi bir değişimin söz konusu olmadığı, aksine davalının ve velayeti kendisine bırakılan çocuğun ihtiyaçlarının arttığı, bu nedenle nafakaların kaldırılması ya da indirilmesinin koşullarının oluşmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, iştirak nafakasının indirilmesi ile yoksulluk nafakasının kaldırılması olmadığı takdirde indirilmesi talebine ilişkindir.

1-Davacının yoksulluk nafakasının kaldırılması veya indirilmesine yönelik temyiz itirazları yönünden,

./..

-2-

TMK. 175.maddesi hükmü gereğince; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Müteakip 176/4.maddesine göre ise; “Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın arttırılması veya azaltılmasına karar verilebilir”.

Aynı şekilde 331.madde uyarınca; “Durumun değişmesi halinde hakim istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır”.

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemelere göre, iradın artırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu gerektirmesi gerekmektedir.

Davacı; yukarıdaki yasa hükmü gereğince; davalının yoksulluğunun zail olduğu iddiasıyla nafakanın kaldırılmasını veya indirilmesini istemektedir. Bu durumda, öncelikle yoksulluk kavramı üzerinde durmak gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun... sayılı kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir.

Hemen belirtmek gerekir ki; Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik kararlarında "asgari ücret seviyesinde gelire sahip olunması" yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu kabul edilmediği gibi asgari ücretin üzerinde gelire sahip olunması da yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu olarak kabul edilmemiştir. (...... sayılı kararları). Bu durumda ancak nafakanın miktarını tayinde etken olarak dikkate alınmalıdır.

Somut olayda; mahkemece tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece; davacı ve davalının ekonomik ve sosyal durumunun ayrıntılı bir şekilde araştırılarak tespit edilmesinden sonra, tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilip, nafaka takdir edilirken taraflar arasında mevcut olan denge durumu da dikkate alınarak,TMK md. 4'de vurgulanan hakkaniyet ilkesi uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmiş olması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Davacının iştirak nafakasının indirilmesine yönelik temyiz itirazlarına gelince,

TMK. 327/1.maddesinde; “çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır”, 328/1.maddesinde; “ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder” düzenlemeleri yeralmaktadır.

TMK’nun 328.maddesinde: “Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan TMK.nun 328/1.maddesi uyarınca; kural olarak, ana babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam ettiğinden, anılan maddenin birinci fıkrasının açık hükmü uyarınca küçük ergin olmakla lehine bağlanan iştirak nafakası kendiliğinden sona erer.

./..

-3-

Somut olayda; davacı dava dilekçesinde, müşterek çocuk ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Karar sayılı ilamı ile hükmedilen nafakanın 200 TL'ye indirilmesini talep etmiştir. Müşterek çocuk... ergin olması ile iştirak nafakası kendiliğinden sona erdiğinden, davacının, kanun gereği kendiliğinden sona eren iştirak nafakasının kaldırılması veya indirilmesi talebi ile dava açmasında hukuken korunmaya değer menfaati, diğer bir ifade ile bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, kanun gereği müşterek çocuğun ergin olması ile kendiliğinden sona eren iştirak nafakası nedeniyle davacı hakkında takipte bulunması halinde dahi, davacının 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 16. maddesi uyarınca şikayet yoluna başvurma imkanının bulunduğu, diğer bir ifade ile bir hakkın, mahkeme kararına gerek olmaksızın, başka bir yolla ve aynı ölçüde güvenli olarak elde edilebilmesinin mümkün olduğu, bu durumda o hakla ilgili olarak dava açılmasında hukuki yararın bulunmadığı açıktır.

Bu durumda, mahkemece; 4721 sayılı TMK’nun 328/1.maddesi uyarınca iştirak nafakasının müşterek çocuk Zeynep'in ergin olması ile birlikte kendiliğinden sona erdiğinden, davacının müşterek çocuk Zeynep için iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddi şeklinde hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

...